Print Friendly, PDF & Email

BOS-patronen

Muur
Uitweg zoeken
Pas op, gevaar!
Ga maar weer terug
Stekels

Overleefkracht

Gestapelde verliezen

Een kind dat een ouder verliest door de dood, verliest veel meer dan die ouder alleen. Het kind verliest ook continuïteit, veiligheid en (geestelijke) geborgenheid.
Als ook jij jong je ouder(s) hebt verloren door overlijden heb je – naar alle waarschijnlijkheid – eveneens in je jeugd te maken gekregen met het verlies van veiligheid en van de oorspronkelijk aanwezige zorg, aandacht en liefde van je ouder(s).
Om zich staande te houden en verder te kunnen met hun leven ontwikkelden veel Verlaat Verdriet-ers gedurende hun jeugd hardnekkige overlevingspatronen: overleefkracht.
Aan overleefkracht – ook wel veerkracht genoemd – hangt altijd een prijskaartje. Zeker als je je ouder(s) verloor in je jeugd. In de tijd dus, dat je nog volop in ontwikkeling was.
Die patronen – overleefkracht dus – heb ik,  als een soort van ezelsbruggetje, BOS-patronen genoemd.
BOS-patronen bij Verlaat Verdriet bestaan uit

  • Beschermingsmechanismen
  • Overlevingspatronen
  • Schaduwpatronen

BOS-patronen

BOS-patronen tezamen vormen je overlevingsstrategie(ën). Jouw – door jouzelf ontwikkelde en samengestelde – plan van aanpak om te kunnen overleven. Jouw eigen, unieke overlevingsstrategie(ën). (n.b.: die overigens opvallend veel gemeen hebben met de BOS-patronen die andere Verlaat Verdriet-ers hebben ontwikkeld!). BOS-patronen geven niet alleen jou het gevoel dat je verlate rouwproces een gecompliceerd proces is, ze bezorgen de meeste Verlaat Verdriet-ers in het verlate rouwproces dat ze zijn aangegaan complicaties.
BOS-patronen hinderen je in je volwassen leven van nu. Ze passen je niet meer. Ze zijn een aantal maten te klein voor je geworden. Ze helpen je niet meer verder. Ze houden je zelfs staande.

Beschermingsmechanismen bij jong ouderverlies

Tegen het verlies van veiligheid heb je je als kind onmiddellijk beschermd. Instinctief. In een reflex. Beschermingsmechanismen zijn normale, menselijke mechanismen die onmiddellijk in werking kunnen treden bij acuut gevaar en/of onveiligheid. Ze komen niet voort uit je karakter – ze zijn dus niet karaktervolgend – maar ze hebben wel de eigenschap (mede) karaktervormend te zijn. Beschermingsmechanismen ontstaan met name op fysiek niveau. Je kunt ze voelen als lichamelijke reacties op (gevoelens van) onveiligheid en machteloosheid.

Voorbeelden van beschermingsmechanismen

  • Vijandigheid naar andere mensen
  • Je terugtrekken in jezelf
  • Een muurtje om je heen zetten
  • Een vacuüm om je heen creëren
  • De verbinding verbreken
  • Je groter voordoen dan je bent

PARADOX

Je maakt jezelf onbereikbaar. Je gevoelens van afgescheidenheid nemen toe. Je vergroot de kloof met de mensen om je heen. Je sluit jezelf nog meer af. Je gevoelens van alleen-zijn worden groter. Eenzaamheid. Terwijl je van binnen schreeuwt om aandacht. Om verbondenheid. Om onvoorwaardelijk aanwezig te mogen zijn. Om begrepen te worden.
Je zit weer middenin de innerlijke paradox van verbondenheid en afgescheidenheid. Van eenzaamheid. Wanhopig op zoek naar de uitweg.

Wat een ellende!

Lees meer

Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet.

Overlevingspatronen bij jong ouderverlies

Geven
Verbinding verbroken
Geen grenzen meer
Zonder zelfrespect en bestaansrecht
Eiland

Om je staande te kunnen houden in het leven en je te beschermen tegen het verlies van geborgenheid en continuïteit, heb je Overlevingspatronen ontwikkeld. Deze Overlevingspatronen heb je ontwikkeld aan de hand van trial-and-error: leren door proberen. Overlevingspatronen hebben je geholpen te doen wat je moest doen om jezelf onder moeilijke omstandigheden te handhaven. Je hebt ze vooral gebaseerd op talenten en kwaliteiten die al in jou aanwezig waren. In de loop van de tijd zijn deze Overlevingspatronen de vorm aan gaan nemen van hardnekkige overtuigingen. Overtuigingen over hoe je iets voor elkaar moet krijgen. Over hoe je iets moet doen. Ze zijn deel uit gaan maken van wie je bent geworden. Van je identiteit dus.

Geesteskracht

Overlevingspatronen zijn echter geen vreemde mogendheden die bezit van je hebben genomen op een moment dat je even niet oplette. Je hebt ze zelf ontwikkeld. Ze zijn van jou.
Word je ervan bewust dat onder deze overlevingspatronen een enorme geesteskracht verborgen ligt. Jouw geesteskracht. Behandel ze daarom met respect en met liefde. Je hebt ze ontwikkeld tot kwaliteiten en capaciteiten, ook al zitten ze je nu misschien vaker in de weg dan dat je plezier van ze hebt. Ze zijn van jou. Als je vrij bent ze in te zetten – dus niet meer om te overleven maar om te leven – kun je de rest van je leven veel plezier en profijt van ze hebben. Je bent vrij je kwaliteiten te gebruiken. Je hebt de stap gezet van overleven naar leven.

Voorbeelden van overlevingspatronen

  • Aanpassen
  • Ontwijken
  • Controle houden
  • Je altijd verantwoordelijk voelen
  • Presteren
  • Bagatelliseren
  • Stoer doen
  • Afstand houden
  • Zelfstandigheid
  • Zorgen voor anderen
  • Oordelen
  • Ontkennen
  • Cynisme
  • Twijfel

Je kunt overlevingspatronen bij Verlaat Verdriet vrijwel altijd herkennen in

  • Zorgzaamheid
  • Empathisch vermogen
  • Zelfstandigheid
  • Flexibiliteit
  • Stoerheid
  • Koppigheid
  • Relativeringsvermogen
  • Eigengereidheid
  • Starheid
  • Onverschilligheid
  • Verantwoordelijkheidsgevoel
  • Eigenwijsheid

Lees meer

Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet.

Schaduwpatronen bij jong ouderverlies

Naast de overlevingspatronen die je hebt ontwikkeld heb je mogelijk ook een andere vorm van hardnekkige overtuigingen ontwikkeld: zelfondermijnende overtuigingen. Zelfondermijnende overtuigingen zijn meestal negatieve overtuigingen die je over jezelf hebt: “Ik ben niet goed genoeg.” Deze negatieve overtuigingen heb ik schaduwpatronen genoemd. Ze zijn ontstaan in de schaduwkant – in de eenzaamheid – van je kindbestaan. Daar waar je – als gevolg van de vroege dood van je ouder – tekort kwam aan vanzelfsprekende zorg, aandacht en liefde. Waardoor je je niet – of onvoldoende – op een gezonde en evenwichtige manier hebt kunnen ontwikkelen. Als gevolg van deze tekorten ontwikkelde je een ‘negatieve identiteit’. Een negatieve identiteit die een onderstroom heeft van: NIET! NEE! IK KAN NIET! IK WIL NIET!
Je kunt schaduwpatronen overlevingspatronen noemen, maar eigenlijk kun je ze meer zien als de achterkant, de schaduwkant van overlevingspatronen. De schaduwpatronen die je hebt ontwikkeld houden je nog steeds in de schaduwkant van het leven. Van jouw leven.

To be, or not to be

Deze Schaduwpatronen zijn met je meegegroeid naar de volwassene die je nu bent. Ze zijn nog steeds van (grote) invloed op de manier waarop je in het leven staat. Waarop je doet. Waarop je handelt. Waarop je niet-doet. Waarop je niet-handelt. Ze hebben zowel je vertrouwen als je zelfvertrouwen ondermijnd. En dat doen ze nog steeds. Twijfel, scepsis, schaamte, schuld, wrok, jaloezie en ongeloof zijn deel uit gaan maken van de manier waarop je kijkt naar jezelf. Naar andere mensen. Naar het leven. Schaduwpatronen hebben je geholpen je zo onzichtbaar mogelijk te maken. Je niet te manifesteren. Je zo klein mogelijk te maken. Jezelf te onderdrukken. Niet te leven. Niet te bestaan. Niet te zijn. Alsof je (er) eigenlijk helemaal niet bent. Non-existent.
Of juist het tegenovergestelde: je veel en veel groter voordoen dan je in werkelijkheid bent. Jezelf te overschreeuwen: “Ik ben geen slachtoffer.” Altijd te presenteren op een manier die je eigenlijk niet vanuit jezelf – van binnenuit dus – kunt vullen. Met als gevolg dat je – diep van binnen – altijd met het gevoel loopt: “Vroeg of laat val ik door de mand. Dan zien ‘ze’ dat ik eigenlijk helemaal niets kan.”

Schaduwpatronen maken het moeilijk  – om niet te zeggen onmogelijk – voor je om te weten wie je in werkelijkheid bent. Wat je eigenlijk wilt. Wat je niet wilt. Om grenzen te stellen. Aan je omgeving. Aan jezelf. Schaduwpatronen houden je te klein of te groot. Ze zorgen ervoor dat je je ondergeschikt blijft maken aan omstandigheden. Aan externe factoren. Aan je lot. Aan andere mensen. Ze zorgen er voor dat je altijd zorgt voor anderen. Dat je altijd moet presteren. Ze zorgen er ook voor dat je blijft zorgen. Dat je blijft presteren. Tot je op een dag ontdekt dat je altijd bezig bent (geweest) je bestaansrecht te verdienen.
Schaduwpatronen kosten je ongelofelijk veel energie en ze leveren je voornamelijk negatieve energie op. “Ik schiet te kort.” “Het is nooit genoeg.”

Voorbeelden van schaduwpatronen

  • Ik kan (het) niet
  • Ik moet
  • Ik doe er niet toe
  • Ik ben anders
  • Ik hoor er niet bij
  • Let maar niet op mij
  • Ik ben niet belangrijk
  • Ik ben niet goed genoeg
  • Ik ben dom
  • Dat kan nooit goed gaan
  • Ik ben niet aantrekkelijk
  • Ik durf niet
  • Het leven is moeilijk
  • Ze moeten altijd mij hebben
  • Bij mij mislukt altijd alles
  • Het leven is zwaar
  • Zo ben ik niet
  • Ik ben lelijk
  • Mijn gezondheid is zwak
  • Ik heb niet genoeg
  • Niemand houdt van mij
  • Ik ben slecht
  • Ik ben niets waard
  • Ik ben nu eenmaal zo

 

De ondermijnende overtuigingen van anderen halen je onderuit,
je zelfondermijnende overtuigingen houden je eronder.
Je zelfondermijnende overtuigingen kun je veranderen,
de ondermijnende overtuigingen van anderen meestal niet.

 

BOS-patronen ontrafelen

Een opvallend kenmerk van BOS-patronen is dat ze in veel gevallen in elkaar verward zijn geraakt. Beschermingsmechanismen, overlevingspatronen en schaduwpatronen lijken vaak op elkaar. Soms lijken ze elkaar te zijn. Ze geven je het gevoel dat je in een verwarde kluwen terecht bent gekomen. Je ziet als het ware door de bomen het bos niet meer. Ze maken je leven (nodeloos) zwaar en ingewikkeld.
Je overleeft, in plaats van dat je leeft.

Angsten

Weet dat onder elk van deze BOS-patronen angst verborgen ligt, zoals

  • Bestaansangst
  • Verliesangst
  • Angst voor verandering
  • Angst voor tekort

Lees meer

Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet.

Veranderkracht

Ook schaduwpatronen heb je zelf gecreëerd. Je hebt ze zelf ontwikkeld. Ze zijn dus veranderbaar. Je beschikt zeker over voldoende geesteskracht om dat te doen. Dat heb je bewezen! Jij zelf kunt je zelfondermijnende overtuigingen, je ZELFSABOTAGE veranderen in positieve overtuigingen. In positieve oordelen over jezelf.

Voorbeelden van positieve overtuigingen over jezelf

  • Ik kan het
  • Ik mag
  • Ik ben mezelf
  • Ik doe er toe
  • Ik voel verbondenheid
  • Ik hoor er bij
  • Ik deel mijn liefde
  • Ik heb een wereld te winnen
  • Het komt goed
  • Ik weet wat ik wil
  • Ik ben die ik ben
  • Ik mag er zijn

De verschillende onderdelen waaruit je jouw overlevingsstrategie(ën) hebt opgebouwd leren zien: de beschermingsmechanismen, de overlevingspatronen en de schaduwpatronen en je bewust worden van zowel je beschermingsmechanismen en hun oerkracht als van je overlevingspatronen en hun hardnekkigheid als van je schaduwpatronen en hun (zelf)ondermijnende kracht helpt je te leren op een andere manier om te gaan met de BOS-patronen die je hebt ontwikkeld.

Verwerken & helen

Hulp

lezen