• | |

    Een dag met een hele dikke gouden rand

    DoorTitia Liese

    ‘Titia, wil je voor ons een lezing komen houden in Winschoten?’
    Ons is Stichting TrOost Groningen. Stichting TrOost Groningen biedt ondersteuning, informatie en herdenkingsmogelijkheden bij verlies en rouw.
    Winschoten is de plaats waar ik, inmiddels lang geleden, ter wereld kwam.

    JA

    JA, antwoord ik meteen op de uitnodiging van Marian Ek, want zij is degene die me de uitnodiging stuurt. Een logische volgende stap voor verlies-/ en rouwbegeleider Marian, geïnspireerd door haar deelname aan ons symposium Teruggaan om verder te kunnen van afgelopen november.
    ‘Wat leuk om dat te doen in mijn geboortestad. Natuurlijk doe ik dat graag. Thuiskomen in Groningen. Bij de mensen en hun verhalen, hun kijk op het leven, de humor waar ik zo van hou. Maar: mag het alsjeblieft een informatiemiddag zijn in plaats van een lezing? Een lezing voelt voor mij zo gelikt en ik wil graag met de aanwezigen in gesprek gaan. Ik wil horen wat ze van me willen weten. Wat ze van mij willen horen.’ ‘Natuurlijk mag dat.’
    Ik vraag Annemieke Arendsen een artikel te schrijven om door te geven aan de kranten in het Noorden. En dat schrijft Annemieke. Een mooi, uitnodigend artikel dat (in verkorte versie) op verschillende plekken is gepubliceerd.

    Ik begrijp het nu veel beter

    Op 9 mei 2026, toevallig twee dagen na de geboortedag van mijn moeder (geboren 7 mei 1908, Ambt Almelo, overleden 26 december 1957, Wildervank), in de Vennekerk in Winschoten. Opgewekt maak ik me in de ochtend al vroeg klaar voor vertrek. Benodigdheden voor mijn verhaal. Twee doosjes boeken. Voor een vleugje Italië, natuurlijk wil ik ook graag in de plaats waar ik ben geboren de aanwezigen vertellen over Casa Matilda – Huis voor Levensverhalen in Codiponte, bak ik een Torta della Nonna. Vertrek om 9.30 uur en ben om 11.30 uur in Winschoten. Inmiddels toch wel een beetje gespannen. Hoeveel mensen zijn er straks? Hoe zal het gaan? Wat ga ik allemaal vertellen? Delen? Als ik op m’n plek zit, op de tafel in plaats van erachter, valt alles van me af. Na de eerste woorden begint het te stromen. Heb ik contact met de rond de twintig aanwezigen. ‘Door wat jij vertelt begrijp ik het allemaal veel beter’ hoor ik in de pauze, en na afloop terug. Niet alleen van Verlaat Verdriet-ers zelf, maar ook van hun partners. Van broers en zussen. Alleen dat al maakt het zo de moeite waard om dit te doen. Met recht: een dag met een hele dikke gouden rand.
    Stichting (Tr)Oost Groningen, Marian, dank voor de uitnodiging en voor al het werk dat jullie hiervoor hebben verzet. Wat mij betreft graag voor herhaling vatbaar. Het eerste verzoek daartoe is vanochtend al vroeg bij me binnen gekomen. Doen?

    Meer lezen

  • Een nieuw jasje voor een vertrouwd thuis

    DoorRonald Schouw
    codiponte


    Al een tijdje geleden kondigde we aan dat het eraan zat te komen — de oude Verlaat Verdriet-site in een nieuwe vorm, met eigentijdse mogelijkheden. De rook was er dus al. Het vuur van toewijding is inmiddels volop ontstoken. De inhoud van de oude site in z’n totaliteit gehandhaafd — maar in een heel nieuwe jas.
    Want al geruime tijd zijn Stephanie en Ronald in de weer om de migratie van de oude website naar de nieuwe omgeving voor te bereiden. Het is een enorme klus gebleken voor allebei — en dat verdient alle erkenning.
    Alles wat op verlaatverdriet.nu stond, blijft behouden. Geen inhoud gaat verloren.
    Wat verandert, is de techniek erachter: de oude site werkte met plugins die hun beste tijd al lang gehad hadden en schaalde slecht op mobiele telefoons. Dat mocht niet langer zo blijven.
    De nieuwe site ademt dezelfde geest, maar functioneert zoals het in deze tijd hoort — soepel, toegankelijk, en prettig in gebruik op elk scherm.
    De migratie is afgerond, en zie hier het resultaat. Een bescheiden mijlpaal, maar zeker geen kleine stap. Met dank aan iedereen die hieraan heeft meegewerkt.

    Ik weet nog goed hoe ik vijf, zes jaar geleden via Google op deze site terechtkwam. De teksten spraken mij direct aan — maar ze waren ook moelijk om te lezen. Confronterend zelfs. Zoveel herkenning. Dat gevoel van: zie je wel, ik ben niet gek.
    Ik had toen nog geen idee dat ik de site later in beheer zou nemen. Het is een eer om dit te mogen doen.
    Ik hoop van harte dat iedereen die hier terechtkomt, de site net zo waardevol vindt als ondergetekende.

     

  • | | | | |

    Een middag over jong ouderverlies in Winschoten met Titia Liese

    DoorTitia Liese

    ‘Het is ontzettend helend om met mensen te zijn die hetzelfde hebben meegemaakt.’

    Op zaterdag 9 mei organiseert TrOost Groningen een middag over jong ouderverlies in Winschoten. Deze middag staat in het teken van herkenning en erkenning van het verlies van mensen die als kind of jongvolwassene hun ouder verloren door overlijden. Spreker tijdens deze middag is Titia Liese, wier moeder op haar achtste overleed aan borstkanker. Dat zo’n ervaring een leven lang doorwerkt weet zij als geen ander, ze begeleidt al tientallen jaren mensen die dit ook meemaakten. Titia woont in Nunspeet, maar is geboren in Winschoten en heeft altijd een band met Groningen gehad. ‘Dat ik mag spreken over dit onderwerp op deze middag voelt een beetje als thuiskomen.’

    Waarom is dit onderwerp voor jou zo belangrijk?

    “Omdat ik zelf heb ervaren hoe helend het is om alsnog met jong ouderverlies aan de slag te gaan, ook al ben je volwassen. Zelf liep ik lang tegen veel problemen aan in mijn leven en ging het een hele tijd niet goed met mij. Toen ik rond mijn veertigste ontdekte dat dit met de vroege dood van mijn moeder te maken had was dat echt een eye-opener. Het speelde onderhuids een grote rol in mijn leven en ik voelde heel sterk dat ik ermee aan de slag moest.

    Verlaat Verdriet

    Door alsnog een rouwproces, ik noem het Verlaat Verdriet, aan te gaan heb ik zoveel gewonnen. Sindsdien heb ik het mijn levenswerk gemaakt om ook andere Verlaat Verdriet-ers in hun proces te begeleiden en herken ik veel patronen. Vaak krijgen mensen geen gehoor bij problemen en snappen ze maar niet waarom ze vastlopen. Ze hebben soms al een lange zoektocht achter de rug voor ze bij mij terechtkomen.”

    Wat zijn zoals de problemen die mensen op volwassen leeftijd tegen kunnen komen?

    “Ik hoor in al die jaren steeds dezelfde patronen: een basaal gebrek aan zelfvertrouwen en moeite hebben met grenzen stellen. Dit heeft te maken met overlevingspatronen die je ontwikkelt door de situatie waar je als kind noodgedwongen in terecht komt. Het is niet alleen de dood van de ouder, maar ook vaak de overgebleven ouder die ontredderd achterblijft. Veel Verlaat-Verdriet-ers hebben het gevoel dat ze alles alleen moeten doen, ze zitten gevangen in innerlijke eenzaamheid.”

    Waarom is deze middag nodig?

    “Het is belangrijk dat er meer bekend wordt over de gevolgen van jong ouderverlies op volwassen leeftijd, het is bijvoorbeeld in de hulpverlening nog een relatief onbekend onderwerp. Het kan al heel helend zijn om er met mensen over te praten die hetzelfde hebben meegemaakt.

    Schaamte

    Ik merk dat er vaak schaamte is, mensen hebben het gevoel dat ze dit ‘verwerkt’ moeten hebben en niet in het verleden mogen blijven hangen. Of, als ze heel jong waren toen hun ouder overleed, dat ze iemand ‘die ze niet gekend hebben ook niet kunnen missen’. Die schaamte, daar moeten we vanaf. Het is niet gek om hier als volwassene nog mee bezig te zijn, het is juist heel goed. Een van de deelnemers van mijn workshop zei laatst: ‘ik heb niet alleen mijn vader leren kennen, ik heb ook mezelf beter leren kennen.’”

    Tot slot: wat kunnen deelnemers aan deze middag verwachten?

    “De erkenning dat het heel normaal is om alsnog aandacht te besteden aan zo’n verlies in je kindertijd, het herkennen van verhalen en ervaringen van anderen, dat is vaak al ontzettend fijn. Ik zal in ieder geval mijn eigen ervaringen delen en wil mensen uitnodigen om met mij in gesprek te gaan. Ik hoop mensen te kunnen helpen om de puzzelstukjes in elkaar te laten vallen. Als geboren Groningse ben ik vereerd om mijn verhaal te komen doen. Dus ben je nieuwsgierig, herken je de patronen, wil je komen delen of gewoon luisteren, wees van harte welkom!”

    Kenmerkende Patronen bij Verlaat Verdriet

    • Je houdt graag alles onder controle.
    • Je vindt het moeilijk hulp te vragen
    • Je hebt het gevoel dat je ‘anders’ bent dan andere mensen
    • Je vindt het moeilijk om kritiek te incasseren
    • Je bent bang om afgewezen te worden
    • Je twijfelt veel aan jezelf en hebt het gevoel dat je alles alleen moet doen
    • Je vindt het moeilijk om onbevangen van het leven genieten
    • Je hebt moeite met grenzen aangeven
    • Je neemt altijd de zorg voor anderen op je
    • Je bewaart afstand in relaties
    • Je hebt weinig zelfvertrouwen

    Tekst: Annemieke Arendsen

    Bijzonderheden

    • Waar: Vennenkerk Winschoten
    • Wanneer: zaterdag 9 mei 2026
    • Tijd: 13.30 – ± 16.00. Inloop vanaf 13.00 uur
    • Entree: € 10,- pp
    • Aanmelden: info@troostgroningen.nl

    Lees meer

     

  • | | | |

    Camino del Amor: een middag over pelgrimage

    DoorTitia Liese
    camino

    Een middag over pelgrimage: vroeg ouderverlies en de weg van liefde

    Inleiding door Titia Liese – Ervaringsdeskundige Verlaat Verdriet

    Titia Liese opent de middag als ervaringsdeskundige op het gebied van Verlaat Verdriet. Vanuit haar eigen praktijk en levenservaring deelt zij hoe Verlaat Verdriet — verdriet dat soms tientallen jaren verborgen blijft — een diepe maar onzichtbare stempel drukt op het leven van volwassenen die op jonge leeftijd hun ouder(s) hebben verloren.

    Titia legt uit wat Verlaat Verdriet is, hoe het zich manifesteert en waarom het zo lang onopgemerkt kan blijven. Zij begeleidt mensen op een liefdevolle en vakkundige manier in het erkennen en doorleven van dit verdriet. Haar werk vormt de inspirerende basis voor de bijzondere reis die Ronald Schouw ondernam. Het is dan ook geen toeval dat de workshop van Titia – Dubbel Ouderverlies – en later De weg van Liefde, het startpunt werd van Ronalds spirituele pelgrimstocht. Haar benadering en zijn tocht sluiten naadloos op elkaar aan — twee wegen die samen één verhaal vertellen over verlies, moed en bewustwording.

    Een gewone man, een buitengewone tocht

    Ronald Schouw is een gewone man met een bijzonder levensverhaal. Op achtjarige leeftijd verloor hij bij een traumatisch ongeval zijn beide ouders — een verlies zo ingrijpend dat het zijn hele verdere leven heeft gekleurd.  Ronald besloot zijn rouwproces voort te zetten op een manier die hij zelf nooit had verwacht: door te lopen. Hij nam een sabbatical van twee maanden en vertrok op pelgrimstocht naar Santiago de Compostela — in naam van zijn ouders, Vicari Pro — ten dienste van hen die er niet meer zijn.

    In het voorjaar van 2025 liep Ronald de Camino Português en in het najaar van 2025 de Camino Francés — in totaal ruim 1400 kilometer over oude Romeinse wegen, door bergen, dorpen, langs kerken en stilte.

    Kom luisteren op zondagmiddag 3 mei

    Ronald deelt zijn verhaal tijdens een bijzondere middag op zondag 3 mei. Hij neemt de aanwezigen mee op zijn tocht — van het eerste stap zetten tot de aankomst bij de kathedraal van Santiago de Compostela. Een verhaal over kwetsbaarheid, doorzettingsvermogen en de helende kracht van beweging en natuur.

    Tijdens de middag komen de volgende vragen aan bod:

    • Wat is de Camino? — De pelgrimsroute over eeuwenoude Romeinse wegen richting Santiago de Compostela in Spanje.
    • Wat is de geschiedenis van de Camino? — Van middeleeuwse bedevaartroute tot een van de meest populiare spirituele wandelroutes ter wereld.
    • Wat neem je mee op de Camino? — Over de inhoud van je rugzak, maar vooral over wat je innerlijk meedraagt en wat je onderweg los kunt laten.
    • Hoe heeft Ronald zijn Verlaat Verdriet–proces voortgezet op de Camino? — Over de stappen die hij letterlijk en figuurlijk heeft gezet in zijn rouwproces.
    • Welke antwoorden heeft Ronald gevonden? — Over de inzichten, de rust en de verbinding die hij onderweg ontdekte.

    Een middag voor iedereen die geraakt is door vroeg ouderverlies, pelgrimstochten of de zoektocht naar zichzelf.

    • Plaats
    • Tijd
      • 14 uur – ± 16 uur
    • Kosten
      • De toegang is gratis, een donatie aan de kerk is welkom.