• | | |

    BeeldTaal in Italië: de magische ervaring in Codiponte

    DoorTitia Liese

    Ken je de magische ervaring? Je bent op een plek. En je voelt dat alles klopt. Je voelt hoe alles in je in beweging komt.

    Mij is dat overkomen afgelopen voorjaar in de Lunigiana. En met name op La Concia in Codiponte. De lange historie van La Concia. Van het dorp Codiponte. De omgeving, gelegen op het kruispunt van de Apuaanse Alpen en de Apennijnen. De olijfgaard. De bomen. De wilde kruiden. De eeuwenoude pelgrimsroute. De eeuwenoude pieve (kerk). De bijzondere plekken op La Concia. Codiponte.

    Verleden, heden, toekomst en ik

    De symbolen. De metaforen. Alles vindt een plek in me. Verleden en heden vallen samen. Ik voel hoe ik zelf samenval met mijn verleden. Met mijn heden. Hoe zich nieuwe perspectieven ontvouwen. Nieuwe plannen voor de toekomst – een aanbod voor Verlaat Verdriet-ers op deze plek. In Codiponte. Het is tijd!

    Steeds heb ik gedacht dat ik al de plekken die ik ontdekte met je zou willen delen via mijn blogs. Je via mijn blogs kennis wilde laten maken met de magie van deze plek. Met de symbolen. De metaforen.

    Terwijl ik zit te schijven aan deze blog merk ik dat ik dat niet ga doen. Maar dat ik je van harte uitnodig om zelf de magie van deze plek te gaan ervaren. Zelf de metaforen te ontdekken. De symbolen. Om zelf op zoek te gaan naar bronnen die jou inspireren. Zelf te ervaren hoe BeeldTaal in deze omgeving gaat leven als je jezelf de tijd, de aandacht en de ruimte kunt gunnen.

    Via Amor

    Al tijdens ons verblijf op La Concia voel ik hoe zich langzamerhand een cursusaanbod voor Verlaat Verdriet-ers in me ontwikkelt.
    Ik vertel Maartje wat er aan het gebeuren is.
    ‘Welkom’ zegt Maartje. ‘Meer dan welkom!’

    Op de terugweg naar Pisa strijken Jolanda en ik neer op een picnic-plek aan de kust. Terwijl ik m’n flesje water leegdrink kijk ik om me heen. Dan zie ik 2 grote stenen liggen.
    Ik kijk.
    Kijk nog eens.
    Op de beide stenen lijkt iets geschreven te staan. Ik loop wat dichter er naartoe. Dan zie ik het. VIA AMOR staat er op de stenen geschreven.
    VIA AMOR. De weg van liefde.
    De titel voor de eerste week is er.
    VIA AMOR.

    De weg van liefde

    Terug in Nederland stuur ik Maartje onmiddellijk een mail.
    Komend najaar graag. De naam is VIA AMOR.
    ‘Welkom’ mailt Maartje prompt terug.
    Zo is het begonnen.
    En vandaar deze uitnodiging aan jou.
    De weg van liefde is beschikbaar.
    Ook voor jou.

  • | |

    BeeldTaal in Italië: eten bij kasteelvrouw Raffaella

    DoorTitia Liese

    ‘Ik was 16. Stond boterhammen te smeren voor mijn broertje en zusjes. Eigenlijk ben ik toch al heel zelfstandig, stond ik te denken onder het smeren. Eigenlijk heb ik helemaal geen vader en moeder meer nodig.
    Ik woonde bij mijn ouders. Mijn vader was architect. Mijn moeder kunstschilder. Deze ochtend was mijn moeder al vroeg weggegaan met de auto om boodschappen te gaan doen. Onderweg werd ze aangereden door een vrachtwagen. Ik heb haar niet meer mogen zien.’

    Eten bij kasteelvrouw Raffaella

    ‘Jullie moeten bij me komen eten’ riep kasteelvrouw Raffaella op de dag dat we kennis maakten met haar. Ze kwam in de volgende dagen niet op haar uitnodiging aan ons terug. ‘Echt een chaoot’ stelden we nog maar eens vast.

    Tot we op de avond voor ons vertrek door de stromende regen het steile pad naar boven lopen. Plotseling komt het bekende blauwe gedeukte autootje de hoek om naar beneden geracet. Remt. Het portierraampje gaat open. Raffaella steekt haar hoofd naar buiten.
    ‘Jullie zouden bij me komen eten’ roept ze ons toe.
    ‘Morgen gaan we weg’ roepen we terug.
    ‘Pranziamo domani’ beslist Raffaella. ‘Morgen lunchen we’.
    We stemmen graag toe.

    Risotto funghi porcini

    We zitten in de keuken bij Raffaella in het kasteel. Raffaella, Eleonora, Jolanda en ik. Raffaella heeft een overheerlijke risotto met funghi porcini (risotto met eekhoorntjesbrood) voor ons gemaakt. Geroosterde groenten. En verpakte vleesrolletjes. Vroege voorjaars-aardbeien met citroen en suiker toe. Mmmmmmm. En dat allemaal bij het haardvuur in de keuken van het kasteel.

    Wat voor werk doe jij?

    Gelukkig spreekt Eleonora Engels. Tot nu toe hebben we ons met Raffaella voornamelijk beholpen met mijn beperkte spreekvaardigheid in het Italiaans. Met Eleonora erbij is onze communicatie een stukje gemakkelijker geworden.
    ‘Wat voor werk doe jij?’ vraagt Raffaella aan Jolanda. Als Jolanda is uitverteld vraag Raffaella aan mij ’En wat voor werk doe jij?’
    Als ik heb verteld over mijn Verlaat Verdriet-werk is het even stil. Dan zegt Eleonora een beetje beduusd: ‘Mijn moeder is als heel jong kind haar vader verloren. Ik weet wat dat met haar heeft gedaan. Zolang ik haar heb gekend is ze suicidaal geweest. Ze wilde niet leven. Ze kon het niet. En ze kan het nog altijd niet.

    Verbinding houden

    Ook spraakwaterval Raffaella is stil gevallen. Dan vertelt ze hoe ze op haar 16e haar moeder verloor.
    ‘Ik ben meer mensen verloren’ vertelt ze. ‘Ik verloor ook mijn man en grote liefde Loris. En mijn broer. Ik heb geleerd dat het belangrijk is een verbinding te houden met de mensen die zijn overleden. Ik doe dat door mijn huis open te stellen. Gasten te ontvangen. Ze te vertellen over Loris. Over Castiglione del Terziere.

    Mijn weg van liefde

    Ik doe dat door de nalatenschap van Loris te beheren. Mijn liefde te geven aan het zoeken van een goede toekomst voor alle schatten die Loris heeft nagelaten. Zodat zijn erfenis bij elkaar kan blijven. En jonge mensen van nu, en komende generaties, kunnen leren van de schatten die Loris bijeen heeft gebracht.
    Dat is nu mijn taak.
    Dat is nu mijn weg van liefde.

    BeeldTaal in Italië

    Als we na onze gezamenlijke lunch vertrekken weet ik: op Castiglione del Terziere heb ik nog iets te doen. Hier kom ik terug.
    Wat dat ‘iets’ is weet ik op dat moment nog niet.
    Als je mijn blogs over BeeldTaal in Italië hebt gevolgd weet jij het inmiddels wel. BEELDTAAL IN ITALIë.

  • | | |

    BeeldTaal in Italië: een ongebruikelijk verhaal van liefde

    DoorTitia Liese

    Ontvangst op het kasteel

    Terwijl we de trap naar het kasteel oplopen – of eigenlijk naar het paleis – begint Raffaella honderduit te vertellen. Over Castiglione del Terziere. Het kasteel dat ooit fungeerde als Paleis van Jusititie van de stad Firenze. Ze laat zien hoe deze plek al sinds de allervroegste middeleeuwen van strategisch belang was voor de Toscane.

    Loris Jacopo Bononi

    Raffaella vertelt ons over Loris Jacopo Bononi. Haar overleden man. Zijn enorme project om de bouwval die deze borgo van Terziere was te restaureren. Zijn liefde voor verzamelen.
    De imense liefde van Loris voor de Lunigiana. De streek waar hij zelf vandaan kwam. Geboren en opgegroeid in Fivizzano, het middeleeuwse stadje in de Lunigiana. Beroemd om de boekdrukkunst die in Fivizzano eeuwenlang een hoofdrol heeft gespeeld.

    De Lunigiana

    De Lunigiana. De streek die hand over hand leger en leger loopt. Omdat de mensen wegtrekken. De niet aflatende ijver van Loris om de trots van de bewoners van de Lunigiana op hun identiteit te stimuleren. En de trots op de bijzondere rijkdom aan historie in de Lunigiana.
    Ze wijst met brede armgebaren op het weidse van het landschap. Op de rivier de Magra. De prehistorische velden.

    Een ongebruikelijk verhaal van liefde

    En ze vertelt over haar kennismaking met Loris.
    Zij, Raffaella, studentje kunstgeschiedenis. Nog geen 25 jaar oud. Hij, de vijftiger met een enorme staat van dienst. Onmetelijk rijk. De man die ouder was dan haar vader. Met wie ze 18 jaar lang een avontuurlijk liefdesleven heeft geleid. Una storia d’amore inconsueta – een ongebruikelijk verhaal van liefde.
    Ze vertelt over haar wereldwijde zoektocht om de nalatenschap van Loris veilig te stellen. Toegewijd. Vol van liefde.

    Koffie

    Dan gaan we het kasteel binnen, waar Raffaella nu in haar eentje woont. ‘Koffie?’ vraagt ze als rechtgeaard Italiaanse. We horen de geluiden van de onvermijdelijke espresso-kan in wat de keuken van het kasteel moet zijn.
    En daar staan wij. Ons te vergapen aan de ongelofelijke hoeveelheid kunstschatten om ons heen. Geen muur te bekennen of er hangt een portret van Dante.

    Rondleiding met de kasteelvrouw

    ‘Kom, roept ze als de koffie klaar is. ‘Dan vertel ik jullie alles’.
    Nou ja: eerlijk is eerlijk. Alles is een beetje veel gezegd. Maar veel vertelt Raffaella ons alvast. Alvorens ons te zeggen dat ze morgen een rondleiding in het kasteel heeft met een groep Amerikanen. ‘Kom erbij’ zegt Raffaella. ‘Een vriendin van me vertaalt alles wat ik zeg in het Engels.’
    Deze uitnodiging nemen we maar al te graag aan. Maar daarover later.

    Eten bij de kasteelvrouw

    ‘Jullie moeten nu weggaan, en minstens 2 uur wegblijven’ zegt Raffaella als we de koffie op hebben. Dan maken wij jullie dimori (slaaphuisje) in orde.
    ‘O ja, en jullie moeten ook bij me komen eten’ roept ze nog snel terwijl we naar de deur lopen.
    Ook die uitnodiging nemen we maar al te graag aan. En ook daarover later.

  • | |

    Castiglione del Terziere: Papa, ik ben verliefd

    DoorTitia Liese

    Verliefd

    ‘Papa, ik ben verliefd’ zegt de toenmaals 25-jarige Raffaella tegen haar vader.
    ‘Meisje, wat mooi’ zegt de vader van Raffaella.
    ‘Papa, ik moet je nog iets vertellen’ zegt Raffaella een beetje ongemakkelijk tegen haar vader.
    ‘Dat kan, meisje. Vertel het me.’
    ‘Papa, hij is wel wat ouder dan ik’ vertelt Raffaella haar vader, nog steeds een beetje ongemakkelijk.
    ‘Dat kan ook, dat is toch niet erg?’
    ‘Mmmmmm papa, ik moet je nog iets vertellen. Mmmmmmm hij is ook ouder dan jij’ vertelt Raffaella haar vader, nog een beetje ongemakkelijker.
    ‘Daar moest mijn papa wel even aan wennen. Maar het is goed gekomen’, vertelt Raffaella met de brede glimlach die steeds tevoorschijn komt als ze vertelt over haar grote liefde: Loris.

    Loris Jacopo Bononi

    Liefdesrelatie

    Dat is het begin geweest van de liefdesrelatie tussen de toen 25-jarige Raffaella met de 30 jaar oudere Loris Jacopo Bononi. Geboren in 1929 in Fivizzano in de Lunigiana. Overleden 2012 in Castiglione del Terziere, eveneens in de Lunigiana.
    Medicus. Zakenman. Schrijver. Dichter. Verzamelaar. Restaurateur van Castiglione del Terziere.
    Voorvechter van het behoud en de versterking van de trots op de eigen identiteit van de bewoners van de Lunigiana.
    Schatrijk.
    Met een tomeloze energie, en een even tomeloos doorzettingsvermogen om recht te doen aan de stem van zijn hart.

    Castiglione del Terziere

    Een totale bouwval was Castiglione del Terziere. En Loris heeft het helemaal gerestaureerd om er zijn boeken- en kunstverzameling onder te kunnen brengen. Een ongelofelijke klus is het geweest.
    ‘Maar zie hoe mooi het is geworden.’

    Dichter

    ‘De prins der dichters.’
    ‘Loris was beter dan Dante. Beter dan Petrarca’
    ‘Niemand in de Italiaanse literatuur kan in zijn schaduw staan.’

    Zelf ben ik absoluut geen kenner van poëzie. Noch van de Italiaanse poëzie.
    Maar beter dan Dante? Beter dan Petrarca?
    Het lijkt me dat de liefde van Raffaella voor Loris de proporties heeft aangetast. Maar ja: als je geliefde zo’n liefdesgedicht voor je schrijft ………..

    Jij
    Raffaella
    blijf
    je levenlang
    in het slot van onze dromen
    droom je eigen droom
    de geuren van de zee
    de Appenijnen
    de smalle paadjes
    eeuwen en eeuwen na mij

    wat blijft
    is het grootse
    de overweldigende liefde

    o liefste
    uitverkorene van de schepping
    licht van mijn ogen
    ongekende vreugde

    Raffaella
    jou roep ik
    jou zoek ik
    jou wil ik