Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

Halfwees | Rouwverwerken | Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek | Wees

Bagatelliseren: Tips voor mensen in je omgeving
DoorTitia Liese 4 oktober 2019

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek: Tips voor mensen in je omgeving

In de komende weken deel ik Tips voor mensen in je omgeving uit het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek met je.

Bagatelliseren

Als mensen zich als kind niet gezien en niet gehoord hebben gevoeld.
Alles belangrijker leek dan wat hen overkwam.
Mensen hen vroegen: ‘Hoe is het met je moeder/je vader?’ in plaats van te vragen ‘Hoe is het met jou?’
De ouder na haar/zijn dood werd doodgezwegen.
De overgebleven ouder het verlies van haar/zijn partner belangrijker vond dan het verlies van de moeder/de vader voor het kind….
Dan lijkt het verlies van de ouder een detail. Een vorm van pech. En nauwelijks meer dan dat.

Tip

Veel mensen die jong een ouder hebben verloren, hebben de neiging als volwassene het verlies dat ze als kind geleden hebben te bagatelliseren. ‘Nou nee hoor, daar heb ik nooit last van gehad’.

Er wel of niet om kunnen huilen lijkt dan een criterium te zijn voor ‘er wel of geen last van hebben’. Toch betekent ‘er geen last van hebben’ – er niet meer om hoeven huilen – niet dat de kenmerkende patronen in het leven van de betreffende persoon geen rol zouden kunnen spelen.

Wees attent op een al te gemakkelijk uitgesproken ‘Daar heb ik geen last van’. Het kan een halve, of zelfs minder dan dat, waarheid zijn.
Neem kennis van de kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet. Ze kunnen voor jou, als naaste, soms beter waarneembaar zijn dan voor de persoon in kwestie zelf.

Volgende tip

Van wie?

Vorige TIPS

Inleiding
Niet gehoord en gezien gevoeld
Herinneringen
Trots, koppig en eigenwijs
Anders
Tweestromen-proces
De factor TIJD
Het gezin van herkomst
Het samengestelde gezin
Leeftijd
Verlies moeder, verlies vader
De magische leeftijd
Afstand en nabijheid
Tekort
De Grote Verdwijntruc
Waakzaam
Stoer en zelfstandig
Genieten
Over grenzen
Bodemloze put
Vertrouwen enzo
Zelfvertrouwen
Incasseren
Controle
Zorgen en verzorgd worden
Leven & dood
Verbinding verbroken
Machteloosheid
Aanpassen

Bestellen

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
Boeken bestellen van Titia Liese over Verlaat Verdriet en verlate rouw.

Delen

Deel met ervaringsgenoten op het besloten Verlaat Verdriet-forum Ontmoetingsplaats.

Lees meer Bagatelliseren: Tips voor mensen in je omgeving
Halfwees | Rouwverwerken | Verlaat rouwproces | Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek | Wees

Aanpassen: tips voor mensen in je omgeving
DoorTitia Liese 1 oktober 2019

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek: Tips voor mensen in je omgeving

In de komende weken deel ik Tips voor mensen in je omgeving uit het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek met je.

Aanpassen

De infrastructuur van het leven van Verlaat Verdriet-ers veranderde na de dood van de ouder totaal. Wat tot dat moment ‘normaal’ was, de cultuur waarin ze leefden en die hen vertrouwd was, hield van het ene moment op het andere op te bestaan.

Waar moesten ze zich voortaan aan houden?
Wie verschafte hen daar duidelijkheid over?
Ze gingen letten op de overgebleven ouder. Als die maar geen verdriet had. Als die het maar zou redden….
Vanaf nu wisten ze het. Je moeder/je vader kan doodgaan. Dus waarom zou dat met de overgebleven ouder ook niet kunnen gebeuren?
Misschien kwam er een nieuwe ouder in het gezin. ‘Je bent toch mijn moeder/mijn vader niet’.

Deze kinderen werden gedwongen zich aan te passen aan omstandigheden die niet goed voor hun ontwikkeling waren.

Tip

Nog altijd is het voor deze mensen een tweede natuur. Ze passen zich aan aan omstandigheden die niet goed voor hen zijn.
Voor ze het goed en wel in de gaten hebben, hebben ze het weer gedaan: zich aanpassen. ‘Zeg jij maar wat we gaan doen!’ zul je nog wel eens van deze mensen kunnen horen.

Vergis je niet. Als ze alleen zijn weten ze vaak heel erg goed wat ze willen. Het is in het contact met andere mensen, dat die tweede natuur ineens weer de kop op steekt en dan is het er weer: ‘Zeg jij maar wat we gaan doen. Mij maakt het niets uit. Ik vind alles goed’.

Volgende tip

Bagatelliseren

Vorige TIPS

Inleiding
Niet gehoord en gezien gevoeld
Herinneringen
Trots, koppig en eigenwijs
Anders
Tweestromen-proces
De factor TIJD
Het gezin van herkomst
Het samengestelde gezin
Leeftijd
Verlies moeder, verlies vader
De magische leeftijd
Afstand en nabijheid
Tekort
De Grote Verdwijntruc
Waakzaam
Stoer en zelfstandig
Genieten
Over grenzen
Bodemloze put
Vertrouwen enzo
Zelfvertrouwen
Incasseren
Controle
Zorgen en verzorgd worden
Leven & dood
Verbinding verbroken
Machteloosheid

Bestellen

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
Boeken bestellen van Titia Liese over Verlaat Verdriet en verlate rouw.

Delen

Deel met ervaringsgenoten op het besloten Verlaat Verdriet-forum Ontmoetingsplaats.

Lees meer Aanpassen: tips voor mensen in je omgeving
Halfwees | Rouwverwerken | Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek | Wees

Machteloosheid: Tips voor mensen in je omgeving
DoorTitia Liese 28 september 2019

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek: Tips voor mensen in je omgeving

In de komende weken deel ik Tips voor mensen in je omgeving uit het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek met je.

Machteloosheid

De wereld van het kind veranderde totaal. Het kind zelf stond aan de kant en kon niets uitrichten tegen de dood.
Niet zo vreemd dat deze mensen in hun volwassen leven nog regelmatig door gevoelens van machteloosheid worden overvallen. De ervaring van de machteloosheid van toen zit in hun diepste geheugen gegrift.

Tip

Wees bescheiden in je oordeel over slachtoffergedrag en slachtofferrol.

Deze Verlaat Verdriet-ers overkwam een gebeurtenis in hun jeugd waarvan ze niet bij machte waren die te beïnvloeden. Een gebeurtenis die vele malen groter was dan in hun kleine kinderleven paste.

Help ze herinneren dat ze, na de dood van hun ouder, hun eigen leven ter hand hebben genomen. Ook al moeten ze misschien op latere leeftijd toegeven dat ze dat niet helemaal goed gedaan hebben. Wat op zich al moeilijk en pijnlijk genoeg kan zijn.

Ze hebben een levensgrote klus geklaard. Want groot worden met een gat in je bestaan waar je ouder aanwezig hoorde te zijn is geen geringe taak voor een kind.
Herinner de persoon in kwestie aan haar/zijn eerder getoonde moed en kracht als je merkt dat gevoelens van machteloosheid bij haar/hem weer de kop opsteken.

Volgende tip

Aanpassen

Vorige TIPS

Inleiding
Niet gehoord en gezien gevoeld
Herinneringen
Trots, koppig en eigenwijs
Anders
Tweestromen-proces
De factor TIJD
Het gezin van herkomst
Het samengestelde gezin
Leeftijd
Verlies moeder, verlies vader
De magische leeftijd
Afstand en nabijheid
Tekort
De Grote Verdwijntruc
Waakzaam
Stoer en zelfstandig
Genieten
Over grenzen
Bodemloze put
Vertrouwen enzo
Zelfvertrouwen
Incasseren
Controle
Zorgen en verzorgd worden
Leven & dood
Verbinding verbroken

Bestellen

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
Boeken bestellen van Titia Liese over Verlaat Verdriet en verlate rouw.

Delen

Deel met ervaringsgenoten op het besloten Verlaat Verdriet-forum Ontmoetingsplaats.

Lees meer Machteloosheid: Tips voor mensen in je omgeving
Halfwees | Overlijden ouder | Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek | Wees

Verbinding verbroken: Tips voor mensen in je omgeving
DoorTitia Liese 24 september 2019

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek: Tips voor mensen in je omgeving

In de komende weken deel ik Tips voor mensen in je omgeving uit het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek met je.

Verbinding verbroken

Met de vroege dood van de ouder leed het kind een onomkeerbaar verlies. Een verlies dat waarschijnlijk plotseling en onverwacht kwam op het moment dat het zich aandiende. Ook al was het kind nog zo goed voorbereid.

De verbinding met degene die bedoeld was liefde, zorg, veiligheid, geborgenheid en vanzelfsprekendheid te bieden, werd onomkeerbaar verbroken. Voorgoed. Lijfelijk contact in de realiteit van alledag was niet meer mogelijk.

Tip

Mensen die jong een ouder hebben verloren, onderscheiden zich vaak van andere mensen door hun vermogen van het ene op het andere moment iets ‘uit hun handen te laten vallen’.

Ineens kunnen ze het contact verbreken. En lijkt het alsof dat contact zelfs nooit heeft bestaan. Dit patroon komt bij veel Verlaat Verdriet-ers voor. Het kan ook jou treffen, als partner, als kind, als collega of als vriend/in.

Het is in dat geval goed om te weten dat deze verbroken verbinding waarschijnlijk een gevolg is van het plotselinge en onomkeerbare verlies in hun jeugd.
Meestal zijn deze mensen er zeer dankbaar voor als jij, dit wetende, het verbroken contact weer kunt en wilt herstellen.

Volgende tip

Machteloosheid

Vorige TIPS

Inleiding
Niet gehoord en gezien gevoeld
Herinneringen
Trots, koppig en eigenwijs
Anders
Tweestromen-proces
De factor TIJD
Het gezin van herkomst
Het samengestelde gezin
Leeftijd
Verlies moeder, verlies vader
De magische leeftijd
Afstand en nabijheid
Tekort
De Grote Verdwijntruc
Waakzaam
Stoer en zelfstandig
Genieten
Over grenzen
Bodemloze put
Vertrouwen enzo
Zelfvertrouwen
Incasseren
Controle
Zorgen en verzorgd worden
Leven & dood

Bestellen

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
Boeken bestellen van Titia Liese over Verlaat Verdriet en verlate rouw.

Delen

Deel met ervaringsgenoten op het besloten Verlaat Verdriet-forum Ontmoetingsplaats.

Lees meer Verbinding verbroken: Tips voor mensen in je omgeving

Als alles trauma is, wat is dan trauma?

DoorTitia Liese 25 mei 202625 mei 2026

Ruptuur en trauma In een tijd waarin ‘alles’ trauma lijkt te zijn, is het bij jong ouderverlies door overlijden des te belangrijker zorgvuldig te onderzoeken. Waar gaat…
Het leven is niet veilig, daar moet je mee dealen

DoorTitia Liese 24 mei 202624 mei 2026

Groot interview met actrice Marieke Heebink 1962, 9 jaar toen ze haar moeder verloor. Volkskrant Magazine, 23 mei 2026. Het leven is niet veilig, daar moet je…
Een dag met een hele dikke gouden rand

DoorTitia Liese 10 mei 202610 mei 2026

‘Titia, wil je voor ons een lezing komen houden in Winschoten?’ Ons is Stichting TrOost Groningen. Stichting TrOost Groningen biedt ondersteuning, informatie en herdenkingsmogelijkheden bij verlies en…
Een nieuw jasje voor een vertrouwd thuis

DoorRonald Schouw 27 april 20266 mei 2026

Al een tijdje geleden kondigde we aan dat het eraan zat te komen — de oude Verlaat Verdriet-site in een nieuwe vorm, met eigentijdse mogelijkheden. De rook…
Een middag over jong ouderverlies in Winschoten met Titia Liese

DoorTitia Liese 25 april 20265 mei 2026

Op zaterdag 9 mei organiseert TrOost Groningen een middag over jong ouderverlies in Winschoten. Deze middag staat in het teken van herkenning en erkenning van het verlies…

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek: Tips voor mensen in je omgeving

Bagatelliseren

Tip

Volgende tip

Vorige TIPS

Bestellen

Delen

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek: Tips voor mensen in je omgeving

Aanpassen

Tip

Volgende tip

Vorige TIPS

Bestellen

Delen

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek: Tips voor mensen in je omgeving

Machteloosheid

Tip

Volgende tip

Vorige TIPS

Bestellen

Delen

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek: Tips voor mensen in je omgeving

Verbinding verbroken

Tip

Volgende tip

Vorige TIPS

Bestellen

Delen