• | |

    Rien Poortvliet: De kabouter

    DoorTitia Liese

    Rien Poortvliet (1932-1995)

    Ken je hem nog? Rien Poortvliet? Rien Poortvliet en zijn kabouterboeken? Een vriendin van me nodigde me uit. ‘Ik wil naar de tentoonstelling van Rien Poortvliet in het Veluws Museum.’ ‘Huh, Rien Poortvliet?? Nooit bedacht dat ik ooit naar een tentoonstelling zou gaan van Rien Poortvliet!! En zeker niet in het Noord Veluws Museum in Nunspeet.’ Tot mijn schande moest ik het bekennen. Al sinds 8 juni van dit jaar is de tentoonstelling van Rien Poortvliet gaande. Wij konden het nog net redden. Op 8 december a.s. sluit de tentoonstelling, vandaag is het zaterdag 30 november 2024.

    Huisdieren

    Ik loop over de tentoonstelling. Er hangt veel meer van zijn werk dan alleen schilderijen die hij maakte van de kabouters. Ik zie de afbeelding van de huis-hond Sep die hij maakte. En dan gebeurt het. Tot mijn verrassing inspireert dit schilderij me om deze blog te gaan schrijven met vragen die bij me opkomen, zoals:

    Vragen aan jou

    • Hadden jullie in je gezin van herkomst een hond?
      • Hoe heette de hond?
      • Wat voor soort hond hadden jullie?
      • Welke plaats nam de hond in jullie gezin in?
      • Wat betekende de hond voor jou?
    • Hadden jullie andere huisdieren?
      • Welke andere huisdieren hadden jullie?
      • Wat betekenden de huisdieren voor jou?
      • Of wat betekende het voor jou dat jullie geen huisdieren hadden?

    De Kabouter

    Wie kent/kende hem niet. De Kabouter van Rien Poortvliet, de rode puntmuts fier rechtop. Een beetje besmuikt deden we daar vroeger wel over. Dat was toch niet echt kunst, wat hij deed. Een beetje braaf, op z’n zachtst gezegd. Maar dan loop ik toch, op de valreep, rond op de tentoonstelling van Rien Poortvliet. Waar ik nooit gekomen zou zijn als ik niet was uitgenodigd mee te gaan.

    Vragen aan jou

    • Hoe zit het bij jou? Heb jij de Kabouter van Rien Poortvliet gekend?
      • Had jij als kind zijn boek(en)?
    • Werd je voorgelezen uit de boeken over de kabouter?
      • Zo ja: wie las jou dan voor?
    • Wat is je bijgebleven?
      • Waren het de verhalen die jou zijn bij gebleven?
      • Waren het de tekeningen die jou zijn bijgebleven?

    Uilen

    Uilen, symbool van wijsheid. Als ik voor dat schilderij sta komen de volgende vragen bij me op:

    Vragen aan jou

    • Wie uit jouw gezin van herkomst staat voor jou symbool voor wijsheid?
      • Wat zei of deed deze persoon in jouw ogen om dit label te verdienen?
    • Wie uit de familie van jouw moeder staat voor jou symbool voor wijsheid?
      • Wat zei of deed deze persoon in jouw ogen om dit label te verdienen?
    • Wie uit de familie van jouw vader staat voor jou symbool voor wijsheid?
      • Wat zei of deed deze persoon in jouw ogen om dit label te verdienen?
    • Waarvoor ken jij jezelf het symbool van wijsheid toe?
      • Wat deed je om dit label te verdienen?
      • Wat deed je niet om dit label te verdienen?

    Godsdienst

    Rien Poortvliet was een overtuigd godsdienstig man. Bij zijn schilderij Jezus en de kinderen komen de volgende vragen bij me op:

    Vragen aan jou

    • Welke rol speelde godsdienst in jouw gezin van herkomst?
    • Wat voor herinneringen heb jij aan de rol die godsdienst speelde in jouw jeugd?
    • Welke herinneringen heb jij aan de rol die jij speelde in de levensbeschouwelijke opvattingen in jouw gezin van herkomst?
    • Welke rol spelen geloof en godsdienst in jouw leven van nu?

    Pauw

    En dan natuurlijk de pauw:

    Vragen aan jou

    • Op welke daad of daden van jouzelf ben je trots?
      • Wat deed je?
      • Of wat deed je niet?
      • Wat gebeurde er?

    Lees meer

  • | |

    Henry Darger: outsiderkunst voor insiders

    DoorTitia Liese

    Henry Darger. Een paar weken geleden las ik voor het eerst van mijn leven zijn naam. Schilder. Schrijver. Autodidact. Outsider. Verlaat Verdriet-er. Inmiddels wereldberoemd.
    Leefde van 1892-1973. Verloor op zijn vierde zijn moeder. Werd in een berucht tehuis geplaatst. Verloor op zijn zestiende ook zijn ziekelijke vader. De vader die nooit voor hem had kunnen zorgen. Die hij nauwelijks kende.

    Henry Darger

    Henry Darger, zijn volwassen leven lang werkzaam als congierge, leidde een zeer geïsoleerd bestaan. Hij bracht het grootste deel van zijn leven alleen door. Leerde zichzelf tekenen en schrijven. Om gevoelens en demonen naar buiten te kunnen laten gaan.

    Zijn kunst, dat bestaat uit een combinatie van tekeningen, gemengde technieken en schrijfwerk, is door niemand ooit gezien. Totdat zijn huisbaas – tevens kunstenaar – na het overlijden van Darger zijn enorme oeuvre ontdekte. Dit werk is nooit gemaakt om iets te bewijzen. Iemand te overtuigen. Of te behagen. Of om er geld mee te maken. Een authentieke weergave van de binnenwereld van een man die in z’n jeugd zwaar heeft geleden onder een stapeling van onomkeerbare rupturen. Van een stapeling van trauma’s.

    Daar kan ik op een heel bijzondere manier van leren, realiseerde ik me toen ik me enigszins verdiepte in de persoon die Darger is geweest.
    Ik heb het boek besteld. Vanochtend heb ik het opgehaald bij de boekhandel.
    Alleen het boek zelf is al loodzwaar.
    Nu de inhoud nog.

    Lees meer

    https://www.museum.nl/nl/museum-van-de-geest–outsider-art/pronkstuk/henry-darger

    https://www.artspace.com/magazine/art_101/book_report/the-mysterious-story-of-outsider-artist-henry-darger-the-vivian-girls-of-the-realms-of-the-55476

    Klaus Biesenbach: Henry Darger
    ISBN: 978-3-7913-4919-0