• | |

    Gesprek met de oncoloog

    DoorTitia Liese

    De tweede dag van de vierde groep van de jaartraining De kunst van het verbinden bij Verlaat Verdriet. Zo’n mooie groep weer! Wel heeft een van de deelnemers een aantal weken geleden te kennen gegeven te stoppen met de jaartraining. Er zijn teveel recente ontwikkelingen in haar leven om zich werkelijk te willen en te kunnen concentreren op deze jaartraining. Jammer, maar begrijpelijk. Haar plaats wordt ingenomen door Tamar, in het kader van het aanbod dat ik Tamar heb gedaan haar op te leiden voor Verlaat Verdriet-werk. Hoewel dat even wennen is voor iedereen kan Tamar haar plaats op een natuurlijke manier innemen. Ze is al gauw deel van de groep. De herkenning is, als altijd, zo’n mooie en bijzondere ingang naar samen zijn en samen beleven.
    Komend weekend moet ik me goed gaan voorbereiden op het aanstaande gesprek met de oncoloog. Ik zie er in het geheel niet tegenop. Het gesprek van vorige week vrijdag met H. heeft me zo goed gedaan. Ik weet wat ik wil. Geen nabehandelingen, tenzij de oncoloog me vreselijke dingen te vertellen heeft. Twee jaar geleden bleek ik, statistisch gezien, een terugkomkans van 10% te hebben. Wat heb je daaraan? vroeg ik haar. Als je het niet terug krijgt is het 0% en als je het wel terugkrijgt is het 100%. Ik heb toen het advies van het oncolgieteam naast me neer gelegd – geen nabehandelingen. U kunt altijd terugkomen als u spijt krijgt van deze beslissing, zei de oncologe toen.
    Twee jaar ben ik nu verder. Weer is er kanker in mijn borst aangetroffen. Alleen: weer een andere soort. Geen teruggekomen kanker dus. En, hoe vervelend dit gegeven ook mag zijn, voor mij voelt het ook absoluut niet als teruggekomen kanker. Of draai ik mezelf een rad voor ogen? Nee toch? Ook het oncologie-team heeft besloten mij als nieuw geval te beschouwen. Ik draai mezelf toch geen rad voor ogen, ondanks al die mensen die medelijden met me hebben omdat de kanker steeds terugkomt. Ik weet toch wel wat ik zelf voel? Ik ben toch niet gek? Ik ben toch niet achterlijk?
    Bij hoeveel procent terugkomkans zeg ik deze keer ja? Dertig procent, is dat bedreigend genoeg om het te doen?

  • | | |

    Zwemmen in zee

    DoorTitia Liese

    Ik heb een paar heerlijke dagen op Terschelling doorgebracht. Als ik in m’n caravan kom heeft Els, die een paar dagen doorbrengt in Hoorn (Terschelling), mijn bedje al opgemaakt. Wat een luxe! En wat fijn, want dat zou me nog niet goed gelukt zijn.
    Eindelijk een keertje in zee gezwommen, de eerste keer van dit seizoen. Hoewel het water nog behoorlijk koud is, en ik zelf een beetje angstig ben omgegooid te worden door een onverhoedse golf en slecht op m’n rechterzijde terecht te komen: ik heb het wel gedaan. Het voelde heel erg goed! Helend, om zo te zeggen. Alsof ik, door dit te doen, iets van me af heb geschud. En m’n tuintje laat, naast het onkruid, hier en daar iets zien waar ik me vast op verheug. Dat komt wel goed, deze zomer!
    Wel heb ik me in deze dagen gerealiseerd dat ik gas terug moet nemen wat mijn Verlaat Verdriet-werk betreft. De workshops, die liggen me zo nauw aan het hart, dat lukt me wel. Maar niet al het andere werk dat er ook nog is: het eerste deel van de Amor Fati-reeks waarover ik allang hoognodig contact moet opnemen met de vormgeefster, beslissingen nemen over de vorm van Teruggaan, om verder te kunnen, de omslag, een drukker zoeken, afspraken maken met de drukker, de jaartraining weer vol zien te krijgen, de dagelijkse besognes van de Verlaat Verdriet-mail die binnenkomt, mijn administratie, mijn eeuwige benarde financiële situatie die altijd overal invloed op heeft, de organisatie rondom de biografische cursus Maak de reis van je leven op Terschelling die ik in juni samen met Marijke ga geven (want dat wil ik heel graag kunnen doen, dat moet toch lukken!), mijn idee om samen met Els een nieuwe Verlaat Verdriet-biografische cursus te gaan ontwikkelen: Op verhaal komen, nog elf delen van de Amor Fati-reeks schrijven (wat natuurlijk niet allemaal tegelijk hoeft, maar waarvan het voorwerk wel voor een hele verzameling papierwerk zorgt, dat nogal nadrukkelijk in mijn huis aanwezig is). Alles alles alles bij elkaar dus. Nu even niet, alsjeblieft. Ik neem tijdens deze dagen op Terschelling de tijd om wat voorbereidend werk te doen voor De reis van je leven op Terschelling en besluit verder alle andere activiteiten en acties enzovoort enzovoort enzovoort op te schorten tot na De reis van je leven op Terschelling. Daarna bekijk ik opnieuw of ik er ruimte voor heb. Verlaat Verdriet-werk kan ik nu eenmaal niet een beetje doen. Als ik het doe, is het er weer helemaal. Totaal. Met alles erop en er aan. Maar nu even niet!
    Mijn Terschellingse buren zijn zeer met me begaan. We eten een paar keer samen en als ik wegga biedt C. aan mijn was te doen en A. wil mijn caravan voor me schoonmaken. Wat super, allemaal. Over ziektewinst gesproken! Ik vind het heerlijk, en laat het me graag aanleunen.

  • | |

    Hoe nu verder?

    DoorTitia Liese

    Ik heb vannacht lang wakker gelegen en veel nagedacht. Een beetje verbaasd ben ik – dat wel – over de grote innerlijke rust die ik steeds in mijn onderstroom voel, ondanks de grote angst die ik ook zeker van tijd tot tijd ervaar. De oogst van zoveel jaren intensief innerlijk werk, dat voel ik zo goed. Wat is het bijzonder voor me om me te verbonden te voelen met de hele grote betekenis die mijn Verlaat Verdriet-werk voor me heeft. De opening die dit werk me geboden heeft om uit het besluit van toen te ontsnappen. Nog geen 10 jaar was ik toen ik besloot dat ik nooit meer iets zou doen (op het moment waarop mijn vader me vroeg Mammie tegen zijn nieuwe vrouw te zeggen.Mijn besluit me aan te passen aan zijn vraag maar ook mijn besluit: als ik dit moet, dan is er in mijn leven nooit meer iets belangrijk. Ik doe nooit meer iets). De gevolgen die dit besluit – om nooit meer iets te doen – voor mijn leven heeft gehad; de intense verbinding die ik voel met de mensen die naar me toe komen in het vertrouwen dat ik ze kan bieden waar ze behoefte aan hebben; de mogelijkheden die mijn werk me biedt om het nog onontgonnen terrein van Verlaat Verdriet verder te ontginnen en de uitkomst van mijn inspanningen te delen met mede-Verlaat Verdriet-ers. De komende week heb ik afspraken met Geerte, en met Joyce. Aan Joyce wil ik gaan vragen me te coachen bij het schrijven van de volgende elf geplande delen van de Amor Fati-reeks. Stel dat ik niet lang meer te leven heb, dan verdwijnt alle kennis en ervaring die ik met zoveel (on)geduld idioom heb gegeven en in structuur heb gezet. De A.F.-reeks is bedoeld de kennis die ik in de afgelopen twintig jaar heb ontwikkeld over te dragen. Maar ook nog zo verschrikkelijk verschrikkelijk verschrikkelijk veel werk om die voorgenomen elf delen te schrijven!
    Met Geerte moet ik spreken over de kwetsbaarheid van ons aanbod, en de uitnodiging die ik aan Tamar heb gedaan om professioneel Verlaat Verdriet-werk te gaan doen. Het antwoord JA van Tamar en de opluchting die het voor mij betekent binnen afzienbare tijd en, indien noodzakelijk, met een gerust hart Tamar als professional te kunnen verwelkomen. Ook voor Geerte betekent het dat de veel te smalle basis van ons werk verbreed kan gaan worden.
    Ik voel de drang om voor mijn werk te gaan. Om dat wat misschien boven mijn hoofd hangt – niet 92 te worden, zoals ik me als kind ooit heb voorgenomen maar misschien over een paar weken als dood te zijn – onder ogen te zien en mijn maatregelen te nemen. Maar ook registreer ik een toenemend gevoel: ik hoef dit toch niet allemaal alleen te doen? Verlaat Verdriet is toch niet alleen maar mijn verantwoordelijkheid? Eigen schuld, dikke bult. Dat wou je toch zo graag. Het allemaal alleen doen?!
    En dan ook nog voel ik steeds meer de noodzaak om me te bepalen tot dat waar ik nu weer in terecht ben gekomen: borstkanker en alles wat er in de komende tijd moet gaan gebeuren. Komende woensdagochtend de MRI en dan in de middag het gesprek met de specialist. De suggestie die hij me twee weken geleden meegaf – ook de andere borst te laten verwijderen – heb ik in de afgelopen weken door me heen laten gaan en gewikt en gewogen. Mijn conclusie staat vast. Ik wil losgesneden worden van deze familievloek. De andere borst moet er ook af.

  • |

    Innerlijke rust

    DoorTitia Liese

    Op een hele goeie manier ben ik vanacht veel en lang wakker geweest. Waar komt toch die innerlijke rust vandaan? Waar komt toch dat vertrouwen vandaan?
    Ineens voel ik in mijn lijf wat er gaande is, deze keer. Ik realiseer me, dat ik bereid ben dood te gaan! Ik draai deze realisatie om en om. Is dit waar? Is dit grootspraak? Kun je dit voelen als het niet waar is? Of als eigenlijk het tegendeel aan de hand is?
    Ik voel het echt: ik ben bereid om dood te gaan.
    Ik kan die bereidheid voelen, omdat ik  – misschien wel voor het eerst van mijn leven – met alles in me voel dat mijn leven de moeite waard is geweest. Ik voel hoe die realisatie als het ware geïncarneerd is en ik weet nu: ik kan hier op vertrouwen. Dit is de bron van het vertrouwen dat ik steeds voel.
    Ik ben bereid te sterven.
    Maar: ik kies er niet voor.
    Natuurlijk heb ik moeite met de reacties als ik mijn bevindingen van deze nacht aan de telefoon vertel: je mag het niet opgeven. Je moet vechten. Je mag niet dood gaan. Ik geef het helemaal niet op. Alleen: ik ben niet bereid een gevecht aan te gaan voor de buhne.
    Het eerste begin van een nieuwe innerlijke worstelpartij dient zich aan: nabehandeling aangaan of niet. Want ik kan op m’n klompen aanvoelen dat dit advies ook deze keer gegeven zal worden. Helaas voor mij vertoont de reeks van de drie soorten kanker een oplopende lijn in kwaadaardigheid. Begon ik ooit met een suf kankertje, deze is nog agressiever dan die van twee jaar geleden.
    Ik weet nu hoe belangrijk het Verlaat Verdriet-werk voor mij is. Hoe belangrijk het voor me is om mijn bevindingen en mijn (werk)ervaringen door te geven. Mijn hoofd wist dit natuurlijk allang, maar nu weet mijn gevoel het ook. Er vindt in deze nacht een belangrijke heling in mij plaats. Het kind dat ooit besloot nooit meer iets te doen, de volwassen vrouw die een leven lang geworsteld heeft met dat besluit, omdat ze zo verschrikkelijk graag wilde doen maar zichzelf een verbod op had gelegd, diezelfde vrouw – ik dus – voelt nu wat mijn Verlaat Verdriet-werk  werkelijk betekent. Ik heb de dood van mijn moeder betekenis gegeven die mijn leven ver te boven gaan.
    Wat een geluk om dit te ervaren!