Doorgaan naar inhoud

  • HomeUitvouwen
    • Nieuws berichten
    • Pinacotheek
    • Agenda
  • Verlaat VerdrietUitvouwen
    • Dubbel Ouderverlies
    • Kernthema’s en kenmerken
    • Je gezin van herkomstUitvouwen
      • Verliezen en transities
      • BOS-patronen
      • De paradox van verlies en winst
    • Verlies en verdrietUitvouwen
      • Trauma en ruptuur
      • Ruptuur
      • Momentum
    • TijdsfactorenUitvouwen
      • Lineaire en circulaire tijd
      • Het cascade-effect
      • CrossTime
    • OmgevingsfactorenUitvouwen
      • Relaties
      • Onderwijs en werk
  • Verlate rouwUitvouwen
    • Gevoel en verstand
    • Bewust wordenUitvouwen
      • De zeven haltes van bewust worden
      • Rituelen bij Verlaat Verdriet
    • Resultaat
  • DoenUitvouwen
    • HulpUitvouwen
      • Basisworkshops
      • De weg van liefde 2026
      • Jaarcyclus Traumaboom
      • Boeken bestellenUitvouwen
        • Gat in je ziel
        • Gids voor Verlaat Verdriet
        • Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
        • Herinneringsboeken
        • Handreikingen
        • Teruggaan om verder te kunnen
      • Heel je leven
      • Individueel
    • ZelfhulpUitvouwen
      • Zelftest
      • Leeswerk
      • Lijfwerk
      • Schrijfwerk
      • Herinneringsboeken
    • Kijken
    • Rouw kent geen tijd
    • Presentatie teruggaan om verder te kunnen
  • InternationalUitvouwen
    • Deutsch
    • English
    • Français
    • Italiano
  • ContactUitvouwen
    • Contactformulier
    • Inschrijfformulier activiteiten
    • Adres en route
    • Over Titia Liese
Verlaat rouwproces / Verlaat Verdriet

De kerstengel en mijn moeder

DoorTitia Liese 10 december 2018

De kerstengel en mijn moeder

‘De kerstengel en mijn moeder’ gaat vooral over herinneren en herinneringen.
Uit mijn eigen ervaring weet ik hoe ingewikkeld het thema ‘herinneren’ en ‘herinneringen’ voor Verlaat Verdriet-ers kan zijn.
Wat is waar?
Wat is niet waar?
Klopt het wat ik denk?
Klopt wat ik denk met wat ik voel?
Wat heb ik van horen zeggen?
Welke herinnering is van mijzelf? Welke niet?

Mijn moeder 

December 1957. Een paar dagen voor Kerstmis. Op twaalf december ben ik acht jaar geworden.
Mijn moeder is al jaren ernstig ziek. (Hoe ziek? Ik weet het niet. Ik kan me niet herinneren dat het me in woorden is verteld.) Ze leeft nu in de laatste dagen van haar leven (Ik ben me daarvan niet bewust. Wie wel? Wie wil/kan dat onder ogen zien? Mijn beide ouders doen er alles aan het leven voor ons, de kinderen, zoveel mogelijk gewoon door te laten gaan.)

Kerstboom

Samen met mijn vader en mijn drie jaar jongere broertje (Denk ik. Was mijn moeder daar bij?) tuig ik de kerstboom op. We hebben een mooie kerstengel gekregen om in de boom te hangen. Van glas (Natuurlijk. In die tijd geen plastic of andere materialen.) Gekleurd. Met mooie vleugels.
Ik laat de kerstengel uit mijn handen vallen.
Kapot. In duizend kleine stukjes.Ik ben ontroostbaar. (Dat moet zo zijn geweest, gezien het vervolg van het verhaal.)

Kerstengel

Iemand, (Mijn vader? Mijn moeder?) lost de ramp op door mij een klein popje uit mijn poppenverzameling te laten halen.
Mijn moeder kleedt dit popje aan (Was ze er toch bij? Waar? In de kamer? In bed?) Jurkje van gaas (Natuurlijk. Alle engelen hebben jurken van gaas. Dat wist ik al.) Luierbroekje (Vast de enige engel ooit met een luierbroekje.) Een klein blauw kroontje op haar hoofd. Geknipt uit een aluminium dop van een karnemelkfles (Dat moet van een karnemelkfles zijn geweest.) en vastgeplakt met Velpon (Natuurlijk vastgeplakt met Velpon. Alle belangrijke dingen werden in die tijd vastgeplakt met Velpon.) In de loop van de jaren is dat kroontje van haar hoofd gevallen. De Velpon zit nog op haar kopje.

Geen moeder meer

De vleugels van de stukgevallen engel plakt mijn vader aan het ruggetje vast met zegellak (Komt de interessante staaf zegellak weer eens tevoorschijn. Daar moet vuur bij komen om de lak te laten smelten. Deze indrukwekkende handeling vergoedt wel wat van mijn verdriet, naar ik vermoed. Want als de zegellak tevoorschijn komt is er echt iets belangrijks aan de hand.)
Vanaf dat moment weet ik het absoluut zeker: engelen zijn meisjes (vanaf drie dagen later heb ik geen moeder meer om me te vertellen dat engelen doorgaans geen meisjes zijn.)

Liefde en zorg 

Ik heb de engel in de boom gehangen (Genoeg getroost? Ik weet het niet.) Wel weet ik dat deze engel sinds 1957 een leven lang met mij is meegegaan. Ook al zijn er grote gaten in mijn gevoels-herinneringen aan toen.
Wat ik in deze kleine engel heb meegenomen is liefde en zorg van mijn beide ouders.

Gat in je ziel

Uit: Gat in je ziel. Helen door schrijven
80 blogs van Titia Liese over bekende, minder bekende en onbekende Verlaat Verdriet-thema’s.
Opnieuw bewerkt voor web op 20 december 2018. 

Direct bestellen

Gat in je ziel.

Bericht navigatie

Vorige Vorige
Medusa van Caravaggio naar Utrecht
VolgendeDoorgaan
Oh, oh december

Recent:

  • Als grammatica ineens Verlaat Verdriet vertelt.

    DoorRonald Schouw 20 augustus 2026

    Soms kan één zin je ineens stilzetten. De zin schreef ik oorspronkelijk helemaal niet voor een blog. Ik schreef de zin voor mijn persoonlijk pelgrimsverhaal over de…

  • Walk of grief op Terschelling voor Verlaat Verdriet-ers

    DoorTitia Liese 13 augustus 202614 augustus 2026

    Heb je ooit gehoord van de Walk of grief op Terschelling? Zo niet: kijk dan even op de site van Walk of grief op Terschelling. Zo ja:…

  • Stoppen met doorgaan

    DoorTitia Liese 12 augustus 2026

    Als Verlaat Verdriet-er ken je het maar al te goed, vermoed ik. Het gevoel ‘Ik ben altijd maar door gegaan.’ We zijn ons daarvan vaak heel erg…

  • Casa Matilda si è trasformata in un palazzo

    DoorTitia Liese 7 augustus 20267 augustus 2026

    Casa Matilda is een paleis geworden, schreef een vriendin naar aanleiding van foto’s van Casa Matilida die Maartje me stuurde, en die ik doorstuurde. Casa Matilda si…

  • Wat kan er mooier zijn voor je nalatenschap……

    DoorTitia Liese 7 augustus 2026

    Wat kan er mooier zijn voor je nalatenschap dan die bij leven vorm te kunnen geven. Een bijzonder proces, dat al gaande is vanaf het moment dat…

Facebook Instagram YouTube LinkedIn

Alle rechten voorbehouden, tenzij anders vermeld. Bureau Funale  © 2026

Scroll naar boven
  • Home
    • Nieuws berichten
    • Pinacotheek
    • Agenda
  • Verlaat Verdriet
    • Dubbel Ouderverlies
    • Kernthema’s en kenmerken
    • Je gezin van herkomst
      • Verliezen en transities
      • BOS-patronen
      • De paradox van verlies en winst
    • Verlies en verdriet
      • Trauma en ruptuur
      • Ruptuur
      • Momentum
    • Tijdsfactoren
      • Lineaire en circulaire tijd
      • Het cascade-effect
      • CrossTime
    • Omgevingsfactoren
      • Relaties
      • Onderwijs en werk
  • Verlate rouw
    • Gevoel en verstand
    • Bewust worden
      • De zeven haltes van bewust worden
      • Rituelen bij Verlaat Verdriet
    • Resultaat
  • Doen
    • Hulp
      • Basisworkshops
      • De weg van liefde 2026
      • Jaarcyclus Traumaboom
      • Boeken bestellen
        • Gat in je ziel
        • Gids voor Verlaat Verdriet
        • Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
        • Herinneringsboeken
        • Handreikingen
        • Teruggaan om verder te kunnen
      • Heel je leven
      • Individueel
    • Zelfhulp
      • Zelftest
      • Leeswerk
      • Lijfwerk
      • Schrijfwerk
      • Herinneringsboeken
    • Kijken
    • Rouw kent geen tijd
    • Presentatie teruggaan om verder te kunnen
  • International
    • Deutsch
    • English
    • Français
    • Italiano
  • Contact
    • Contactformulier
    • Inschrijfformulier activiteiten
    • Adres en route
    • Over Titia Liese
Zoeken