Doorgaan naar inhoud

  • HomeUitvouwen
    • Nieuws berichten
    • Pinacotheek
    • Agenda
  • Verlaat VerdrietUitvouwen
    • Dubbel Ouderverlies
    • Kernthema’s en kenmerken
    • Je gezin van herkomstUitvouwen
      • Verliezen en transities
      • BOS-patronen
      • De paradox van verlies en winst
    • Verlies en verdrietUitvouwen
      • Trauma en ruptuur
      • Ruptuur
      • Momentum
    • TijdsfactorenUitvouwen
      • Lineaire en circulaire tijd
      • Het cascade-effect
      • CrossTime
    • OmgevingsfactorenUitvouwen
      • Relaties
      • Onderwijs en werk
  • Verlate rouwUitvouwen
    • Gevoel en verstand
    • Bewust wordenUitvouwen
      • De zeven haltes van bewust worden
      • Rituelen bij Verlaat Verdriet
    • Resultaat
  • DoenUitvouwen
    • HulpUitvouwen
      • Basisworkshops
      • De weg van liefde 2026
      • Boeken bestellenUitvouwen
        • Gat in je ziel
        • Gids voor Verlaat Verdriet
        • Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
        • Herinneringsboeken
        • Handreikingen
        • Teruggaan om verder te kunnen
      • Heel je leven
      • Individueel
    • ZelfhulpUitvouwen
      • Zelftest
      • Leeswerk
      • Lijfwerk
      • Schrijfwerk
      • Herinneringsboeken
    • Kijken
    • Rouw kent geen tijd
    • Presentatie teruggaan om verder te kunnen
  • InternationalUitvouwen
    • Deutsch
    • English
    • Français
    • Italiano
  • ContactUitvouwen
    • Contactformulier
    • Inschrijfformulier activiteiten
    • Adres en route
    • Over Titia Liese
Verlaat rouwproces / Verlaat Verdriet

De kerstengel en mijn moeder

DoorTitia Liese 10 december 2018

De kerstengel en mijn moeder

‘De kerstengel en mijn moeder’ gaat vooral over herinneren en herinneringen.
Uit mijn eigen ervaring weet ik hoe ingewikkeld het thema ‘herinneren’ en ‘herinneringen’ voor Verlaat Verdriet-ers kan zijn.
Wat is waar?
Wat is niet waar?
Klopt het wat ik denk?
Klopt wat ik denk met wat ik voel?
Wat heb ik van horen zeggen?
Welke herinnering is van mijzelf? Welke niet?

Mijn moeder 

December 1957. Een paar dagen voor Kerstmis. Op twaalf december ben ik acht jaar geworden.
Mijn moeder is al jaren ernstig ziek. (Hoe ziek? Ik weet het niet. Ik kan me niet herinneren dat het me in woorden is verteld.) Ze leeft nu in de laatste dagen van haar leven (Ik ben me daarvan niet bewust. Wie wel? Wie wil/kan dat onder ogen zien? Mijn beide ouders doen er alles aan het leven voor ons, de kinderen, zoveel mogelijk gewoon door te laten gaan.)

Kerstboom

Samen met mijn vader en mijn drie jaar jongere broertje (Denk ik. Was mijn moeder daar bij?) tuig ik de kerstboom op. We hebben een mooie kerstengel gekregen om in de boom te hangen. Van glas (Natuurlijk. In die tijd geen plastic of andere materialen.) Gekleurd. Met mooie vleugels.
Ik laat de kerstengel uit mijn handen vallen.
Kapot. In duizend kleine stukjes.Ik ben ontroostbaar. (Dat moet zo zijn geweest, gezien het vervolg van het verhaal.)

Kerstengel

Iemand, (Mijn vader? Mijn moeder?) lost de ramp op door mij een klein popje uit mijn poppenverzameling te laten halen.
Mijn moeder kleedt dit popje aan (Was ze er toch bij? Waar? In de kamer? In bed?) Jurkje van gaas (Natuurlijk. Alle engelen hebben jurken van gaas. Dat wist ik al.) Luierbroekje (Vast de enige engel ooit met een luierbroekje.) Een klein blauw kroontje op haar hoofd. Geknipt uit een aluminium dop van een karnemelkfles (Dat moet van een karnemelkfles zijn geweest.) en vastgeplakt met Velpon (Natuurlijk vastgeplakt met Velpon. Alle belangrijke dingen werden in die tijd vastgeplakt met Velpon.) In de loop van de jaren is dat kroontje van haar hoofd gevallen. De Velpon zit nog op haar kopje.

Geen moeder meer

De vleugels van de stukgevallen engel plakt mijn vader aan het ruggetje vast met zegellak (Komt de interessante staaf zegellak weer eens tevoorschijn. Daar moet vuur bij komen om de lak te laten smelten. Deze indrukwekkende handeling vergoedt wel wat van mijn verdriet, naar ik vermoed. Want als de zegellak tevoorschijn komt is er echt iets belangrijks aan de hand.)
Vanaf dat moment weet ik het absoluut zeker: engelen zijn meisjes (vanaf drie dagen later heb ik geen moeder meer om me te vertellen dat engelen doorgaans geen meisjes zijn.)

Liefde en zorg 

Ik heb de engel in de boom gehangen (Genoeg getroost? Ik weet het niet.) Wel weet ik dat deze engel sinds 1957 een leven lang met mij is meegegaan. Ook al zijn er grote gaten in mijn gevoels-herinneringen aan toen.
Wat ik in deze kleine engel heb meegenomen is liefde en zorg van mijn beide ouders.

Gat in je ziel

Uit: Gat in je ziel. Helen door schrijven
80 blogs van Titia Liese over bekende, minder bekende en onbekende Verlaat Verdriet-thema’s.
Opnieuw bewerkt voor web op 20 december 2018. 

Direct bestellen

Gat in je ziel.

Bericht navigatie

Vorige Vorige
Medusa van Caravaggio naar Utrecht
VolgendeDoorgaan
Oh, oh december

Recent:

  • Verlaat verdriet uiten in je moedertaal

    DoorTitia Liese 5 juli 20265 juli 2026

    Verlaat Verdriet-ers die bij mij deelnemen aan de basisworkshop Verlaat Verdriet of de basisworkshop Dubbel Ouderverlies komen van alle windstreken in Nederland. Van Noord naar Zuid. Van…

  • Sleutels voor zorg- en hulpverleners

    DoorTitia Liese 25 juni 202625 juni 2026

    Sleutels Als zorgverlener/hulpverlener zul je zo nu en dan in de praktijk werken met een Verlaat Verdriet-er. Mogelijk zelfs vaker dan je denkt. Jouw cliënt/patiënt.Verlaat Verdriet-er. Een…

  • Schaamte overwinnen brengt opluchting

    DoorTitia Liese 24 juni 202624 juni 2026

    Schaamte overwinnen brengt opluchting, opluchting brengt heling. Gisteren had ik een gesprek met de nieuwe eigenares van de fysiotherapiepraktijk waar ik ’s ochtends dagelijks mijn sport-/oefenrondje doe….

  • Wat de Psoas brengen kan

    DoorTitia Liese 22 juni 2026

    Wat de Psoas brengen kan ‘Als ik dit moet is niks meer belangrijk. Ik doe nooit meer wat.’ We staan in de kamer van mijn ouderlijk huis….

  • Mijn avonturen met de verborgen bron Psoas

    DoorTitia Liese 17 juni 2026

    Mijn avonturen met de verborgen bron Vorige week schreef ik een blog over de Psoas-spier: De verborgen bron. Mijn belangstelling voor de Psoas ging voornamelijk uit naar…

Facebook Instagram YouTube LinkedIn

Alle rechten voorbehouden, tenzij anders vermeld. Bureau Funale  © 2026

Scroll naar boven
  • Home
    • Nieuws berichten
    • Pinacotheek
    • Agenda
  • Verlaat Verdriet
    • Dubbel Ouderverlies
    • Kernthema’s en kenmerken
    • Je gezin van herkomst
      • Verliezen en transities
      • BOS-patronen
      • De paradox van verlies en winst
    • Verlies en verdriet
      • Trauma en ruptuur
      • Ruptuur
      • Momentum
    • Tijdsfactoren
      • Lineaire en circulaire tijd
      • Het cascade-effect
      • CrossTime
    • Omgevingsfactoren
      • Relaties
      • Onderwijs en werk
  • Verlate rouw
    • Gevoel en verstand
    • Bewust worden
      • De zeven haltes van bewust worden
      • Rituelen bij Verlaat Verdriet
    • Resultaat
  • Doen
    • Hulp
      • Basisworkshops
      • De weg van liefde 2026
      • Boeken bestellen
        • Gat in je ziel
        • Gids voor Verlaat Verdriet
        • Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
        • Herinneringsboeken
        • Handreikingen
        • Teruggaan om verder te kunnen
      • Heel je leven
      • Individueel
    • Zelfhulp
      • Zelftest
      • Leeswerk
      • Lijfwerk
      • Schrijfwerk
      • Herinneringsboeken
    • Kijken
    • Rouw kent geen tijd
    • Presentatie teruggaan om verder te kunnen
  • International
    • Deutsch
    • English
    • Français
    • Italiano
  • Contact
    • Contactformulier
    • Inschrijfformulier activiteiten
    • Adres en route
    • Over Titia Liese
Zoeken