• | |

    De schoonheid van een verlaat rouwproces

    DoorTitia Liese

    We zitten samen te praten. Een Verlaat Verdriet-er die afgelopen winter een workshop bij me deed. En ik. Een prachtige workshop die hem het gevoel gaf: Ik ben er. Het komt goed.

    Weerbarstig

    De werkelijkheid is weerbarstiger.
    Het leven van alledag.
    De relatie met zijn vrouw staat onder spanning.
    In zijn bedrijf hebben zich ingrijpende zaken voorgedaan die hun schaduw nog altijd werpen op het functioneren van zijn bedrijf. Van zijn eigen functioneren in zijn eigen bedrijf.
    Hij twijfelt aan zijn vaderschap. Aan zijn rol als opvoeder. ‘Ik weet niet of ik het goed doe. Hoe kan ik weten of ik het goed doe? Ik mis mijn vader zo. Altijd. En steeds weer. Elke dag.’

    De schoonheid van een verlaat rouwproces

    Deze Verlaat Verdriet-er neemt zijn proces heel serieus. Onderzoekt de dingen waar hij tegengaan loopt.
    ‘Ik weet het’ zeg ik tegen hem. ‘Als jij je zo ellendig en onzeker voelt kun je het niet zien. De schoonheid van een verlaat rouwproces.’
    Mijn opmerking komt niet bij hem binnen. Hij lijkt me niet te horen. Is vooral gefocust op wat hem niet lukt. Wat hem steeds weer bij de handen afbreekt.

    Het komt goed

    Aan het einde van ons gesprek kijkt hij me plotseling indringend aan. ‘Wat zei je eigenlijk…………..? Iets over proces……………? Schoonheid…………….?

    Hij twijfelt.
    Maar ik weet het.
    Het komt goed!

  • | |

    Mijn leven voelt weer als versplinterd

    DoorTitia Liese

    Zoals je waarschijnlijk wel weet werk ik al heel lang met volwassenen die – net als ikzelf – in hun jeugd een ouder zijn verloren door overlijden. Niets was meer zoals het was.
    Altijd zie en hoor ik het weer. Hoe het leven toen door het verlies gefragmenteerd is geraakt. Hoe Verlaat Verdriet-ers worstelen – weer – grip te krijgen op hun leven. ‘Mijn leven is toen uit elkaar gevallen.’

    Scherven

    ………..’Kinderen rapen de scherven op van hun leven nadat het door de vroege dood van een ouder aan stukken is geslagen en proberen een zinvol geheel te reconstrueren………….. schrijft Maxine Harris in haar boek ‘Een verlies voor altijd. De levenslange invloed van het vroege verlies van een ouder.’

    Puzzelstukjes

    Ook ik ben een substantieel deel van mijn leven bezig geweest de puzzelstukjes van mijn leven te ontdekken. Te onderzoeken. Ze weer bij elkaar te zoeken. Weer in elkaar te passen. Mezelf een nieuwe basis onder mijn bestaan te geven. En dat is gelukt.

    Basis

    Langzamerhand wordt het steeds meer helder voor me. Mijn leven van nu – mijn leven na het overlijden van mijn partner Michel – voelt weer als versplinterd.
    Zoals vroeger. Maar dan anders.

    Focus

    De nieuwe basis die ik mezelf heb gegeven is er. Ik zak er niet doorheen. Er is geen paniek. Geen angst. Geen gevoelens van machteloosheid.
    Wel een verstoorde focus. Waar was ik ook al weer mee bezig? Wat was ik ook al weer aan het doen? Waarom? Hoe?
    Mijn leven voelt weer als versplinterd. Maar dat is het niet. Ik weet wie ik ben. Ik ben er nog.
    Wat een bijzondere ontdekking.

    Maxine Harris

    Maxine Harris: Een verlies voor altijd 

  • | | |

    Het geknetter in de sterren

    DoorTitia Liese

    Stiefmoeder

    In Het geknetter in de sterren van Jón Kalman Stefánsson moet de kleine jongen die net zijn moeder heeft verloren een nieuw woord leren: stiefmoeder.
    ‘Nu ga je het krijgen,’ zeggen zijn vriendjes als de jongen een stiefmoeder krijgt. En omdat zijn vader vaak weg is, vlucht de jongen met zijn tinnen soldaatjes in een droomwereld. Hele legers helpen hem te strijden tegen zijn eenzaamheid.
    Hij krijgt ook aandacht van zijn grootmoeder. Zij vertelt hem verhalen over haar ouders.  De ondernemende overgrootvader die de familie tot aan de afgrond bracht. En de overgrootmoeder die afsprak met een kapitein.
    In poëtische zinnen vangt de volwassen verteller zijn jeugd en zijn familie.

    Jón Kalman Stefánsson

    Jón Kalman Stefánsson (1963), geboren in Reykjavik. Deze roman vertelt het verhaal van een naamloos jongetje dat woont in ‘een stad die Reykjavik heet’, in zijn eentje opgroeit bij zijn vader en eindeloos gesprekken voert met zijn tinnen soldaatjes. Langzaam begrijp je dat de moeder kort daarvoor is overleden. In interviews heeft Stefánsson niet verhuld dat hem min of meer hetzelfde is overkomen.

    Stefánsson behoort tot de grootste Europese schrijvers van deze tijd. In een poëtische en beeldende stijl schrijft hij romans die zich afspelen in IJsland. Stefánsson werd genomineerd voor de Nordic Council Literature Prize en won zowel de IJslandse literatuurprijs als de Per Olov Enquist-prijs. In 2019 werd hij geridderd in de Orde van de Valk.

    Het geknetter in de sterren

  • | |

    Ik heb een heel groot verantwoordelijkheidsgevoel

    DoorTitia Liese

    Ik heb een heel groot verantwoordelijkheidsgevoel. Meegekregen. In mijn jeugd. Wat je belooft moet je doen. Als je iets belooft moet je ervoor zorgen dat het gebeurt. Als het niet gebeurt had je het niet mogen beloven.

    Realisatie

    Ken je dat? Ineens zit er een realisatie in je hoofd. Waar die op dat moment vandaan komt? ??? (vraagteken). Misschien doet het er niet toe. De realisatie is er. En je kunt iets mee doen met die realisatie. Of je kunt er niet iets mee doen.

    Verantwoordelijkheid

    Van mijn realisatie van vanochtend ‘Ik heb een heel groot verantwoordelijkheidsgevoel’ begrijp ik waar die vandaan komt. Ook al was die er vanochtend ineens in deze vorm. Afgelopen week ben ik op verschillende manieren bezig geweest met thema’s rondom ‘verantwoordelijkheid’. Verantwoordelijkheid voelen. Verantwoordelijkheid nemen. Volwassen zijn. Volwassen voelen.

    Je verantwoordelijk voelen

    Je verantwoordelijk voelen is een thema dat bij veel Verlaat Verdriet-ers speelt.

    Mijn thema van vandaag heeft vooral te maken met het volgende. Mogelijk herken jij dit ook.
    Ik kreeg een groot verantwoordelijkheidsgevoel mee. In mijn jeugd. Maar: een van de ouders die me, al dan niet spelenderwijs, had moeten leren hoe je dat op een natuurlijke, verantwoordelijke manier doet – namelijk mijn moeder – ontbrak. Mijn moeder overleed toen ik 8 jaar was, na zeker twee jaar ziek geweest te zijn.

    Mijn vader raakte door het verlies van zijn geliefde vrouw diep beschadigd. Hij was er wel. Maar hij was er ook niet. Hij leefde me zeker ‘verantwoordelijkheid’ voor. Maar hoe ik dat zelf, in het echt, moet doen – daar voel ik nog regelmatig een soort van gat.

    Herkenbaar

    Ik moest erg denken aan de foto van Michel Szulc Krzyzanowski uit zijn boek Sequences die ik bij deze blog heb geplaatst.
    Misschien ook herkenbaar voor jou?