• |

    De Ommekeer

    Mijn hoop heet tesjoewa de ommekeer
    haar moeder heet berouw en zij huilt
    om wat zij heeft aangericht
    ze keert zich en loopt
    langzaam, voetje voor voetje
    de andere kant op.

    Ze zegt klein niet nog groter
    ze zegt langzaam niet nog sneller
    ze zegt zacht niet met geweld
    ze produceert niet ze geneest
    ze plundert niet ze balanceert
    haar moeder heet berouw en zij huilt.

    Mijn hoop heet tesjoewa
    de ommekeer
    en mijn moeders zeggen
    er bestaat geen dag en geen uur
    voor niemand ter wereld
    waarop ommekeer niet mogelijk is.

    Dorothee Sölle

    Gedicht geplaatst met toestemming van de uitgever: Ten Have

  • | |

    Terugkomdag Verlaat Verdriet-workshop

    Ik ben blij dat ik de drie vrouwen van de Verlaat Verdrietworkshop van 13, 14 en 15 maart weer zie: J., R. en Els. Wat is er veel gebeurd, met ons alle vier. De ommekeer die zich in J. tijdens de workshop voltrok, en die wij – de drie anderen – toen zo intens hebben meebeleefd, heeft zich bestendigd. Er is een zware last van de schouders van J. af gevallen; ze geniet van het leven en van haar nieuwe zelf. Voor R. is het lastiger, haar klus is zeker nog niet geklaard. Maar ook R. laat de veranderingen zien die zich bij haar voordoen. Hoe moeilijk het proces ook voor haar is, en hoe moeilijk het ook voor haar is er op te vertrouwen dat het goed komt: het vertrouwen op een goede afloop, ook voor haar, is in haar gegroeid. Het is fijn om zo samen te zijn op deze Terugkomdag. Fijn om de veranderingen te zien die in de workshop al zichtbaar waren, en fijn elkaar in deze samenstelling nog eens te ontmoeten, voordat ieder weer haars weegs gaat. De aanwezigheid en de hulp van Els doen me goed. Wat heerlijk om dit zo samen te kunnen doen. Wat fantastisch om te kunnen en te durven vertrouwen op deze vriendschappelijke collegialiteit.
    ’s Avonds zeg ik M., mijn partner, dat ik echt de paasdagen op Terschelling door wil gaan brengen. Ik vraag hem of hij met me mee gaat, maar hij wil niet. Ik begrijp het. De afgelopen twee maanden heeft hij zich vooral aan mij en aan de gebeurtenissen rondom mij aangepast. Nu is hij zelf aan de beurt, en hij zelf wil thuis zijn, in Nunspeet, en niet op Terschelling. Maar dan ga ik dus alleen!

  • | |

    Nog een Verlaat Verdriet-workshop

    Opnieuw een heel bijzondere workshop. Ik merk hoe mijn besluit om me niet teveel bezig te houden met mijn eigen besognes tot de afspraak in het ziekenhuis van 17 maart me heel dicht bij mezelf heeft gebracht. Me als het ware totaal in mijn kracht zet. Het kost me geen enkele moeite mezelf leeg te maken en me af te stemmen op R. en J., de twee deelneemsters aan deze workshop. J. ken ik al veel langer. Ze meldde zich eerder aan voor een workshop, maar meldde zich ook weer af. Ze was er niet aan toe. Nu kreeg ik, vrij kort voor de workshop, een noodtelefoontje: ik moet het nu doen. Is er plaats? Alle eerdere bedenkingen, twijfels en argumenten om het niet te doen waren weg. Het moet nu gebeuren. En het gebeurde! In de dynamiek die ik alleen ken van de samenwerking in een kleine groep ervaringsgenoten vond bij J. die ommekeer plaats waar je samen stil van wordt. Wat is het toch bijzonder om getuige te zijn van het moment waarop J. helemaal samenvalt met zichzelf. Wat een dynamiek! Wat een geesteskracht! Wat een wonder! Wat een moment waar je alleen maar stil bij kunt zijn. Wat een monument van stilte. Ik begrijp heel goed de gevoelens van jaloezie die R. uit. Ik ben me ervan bewust hoe groot en hoe sterk het verlangen van R. is om ook deze ommekeer te ervaren. Wat een geesteskracht van R. om, op het moment waarop zij haar gevoelens over dit gebeuren uitspreekt, te accepteren dat deze ommekeer niet nu en niet hier voor haar is weggelegd. En vervolgens R. uit te horen spreken er op willen leren vertrouwen dat zo n moment ook voor haar is weggelegd, al is het niet hier en al is het niet nu.
    We maken, met een heleboel slagen om de arm mijnerzijds, een afspraak voor de Terugkomdag op 20 april a.s. Ik hoop van harte dat we dan gewoon samen aan het werk kunnen gaan.