• | |

    De aanwezigheid van liefde: blog van Bert Pekelder

    DoorTitia Liese

    De onvoorwaardelijke liefde en loyaliteit

    De onvoorwaardelijke liefde is liefde die alleen ouders hun kinderen kunnen geven. Loyaliteit is liefde in afhankelijkheid die alleen kinderen voor hun ouders kunnen hebben. De onvoorwaardelijke liefde van je moeder of je vader verloor je voor altijd, behalve mogelijk in je herinneringen als lichamelijke ervaring. De kracht van loyaliteit naar je moeder of je vader bleef echter in het diepst van jezelf geworteld. Ze komt nu tevoorschijn in de vorm van ‘missen’. Je ervaart een gevoel van ‘tekort’. Een altijd aanwezig gevoel van verlangen. Zonder onder woorden te kunnen brengen wat dat ‘verlangen’ precies inhoudt.
    Met het verlies van je moeder of je vader verdween de energie van loyaliteit niet. Alleen de ontvanger van deze verbinding verdween voor altijd uit je leven.

    Uit: ‘Ein Loch in meiner Seele’, Titia Liese en Bert Pekelder

    Hunkering

    Je hebt niet alleen die liefde die je van je overleden ouder kreeg moeten missen, je kon haar of hem ook niet meer zelf liefhebben. Een onvervulbare hunkering, die zich nog altijd in jou bevindt. Dat hoeft niet zo te blijven.

    Maar hoe?

    Een oefening

    Let op:
    Als de relatie tussen jou en je overleden ouder gewelddadig was, of op een andere manier zwaar belast is geweest, dan is het beter deze oefening niet te doen!

    Ga zitten op een rustige, veilige plek.
    Word je bewust van je lijf.
    Volg je adem.
    Als je ervaring heb met meditatie kan dat helpend zijn.

    Stel je voor, dat je overleden mama of je overleden papa bij je is. Je hebt de leeftijd die je nu hebt. Zij of hij heeft de leeftijd zoals die nu bij jou opkomt.

    Waar bevindt zij of hij zich? Voor je, achter je, links van je, rechts van je?
    Hoe groot is de afstand? Of mogelijk is er helemaal geen afstand?
    Word je bewust van je borst. Van je hart. Van je buik.
    Word je bewust van jouw liefde voor haar of voor hem.
    Laat deze liefde groter worden en stromen.

    Deze liefde verbindt jullie. Mogelijk sta je op en omarmt haar of hem en drukt haar of hem zachtjes of juist stevig tegen je aan.
    Word je ervan bewust hoe dat voelt.
    Word je bewust van de warmte.
    Ruik haar of zijn geur.
    Vertel haar of hem wat je haar of hem wilt vertellen.
    Blijf zolang samen als jullie willen.
    Word je ervan bewust dat zij of hij altijd bij je is.
    Word je ervan bewust dat je een mama hebt, dat je een papa hebt, die jou altijd begeleidt.

    Wat verandert dat voor jou?
    Hoe voelt die verandering voor jou?
    Wat doet die verandering met jou?
    Wat betekent het voor jou niet meer alleen onderweg te zijn?

    Nieuw begin

    Het is een nieuw begin van een levenslange aanwezigheid van liefde.

    Lees meer

  • | | | |

    Verscheurdheid: blog van Bert Pekelder

    DoorTitia Liese

    Verscheurdheid, versplintering, breekbaarheid, kwetsbaarheid

    Pas bij het lezen op jezelf. Als er teveel in je loskomt, ga dan later verder. Het verdient aanbeveling deze reis naar binnen samen te doen met een goede trauma-therapeut.

    Woorden

    Woorden kunnen een bijzondere kracht in zich hebben. Als ze op het juiste moment, op de juiste plek gebruikt worden. Dan kunnen ze haast magisch werken. Vandaag wil ik graag schrijven over woorden die bij mij op dit moment zo’n sterkte werking hebben: verscheurdheid, versplintering, breekbaarheid, kwetsbaarheid. Dat begon bij mij met een tekst uit het boek Endlich frei van Josef Giger-Butler (je vindt de tekst aan het einde van deze blog).

    Tegenstellingen

    Ik heb in mijn leven veel strijd geleverd met onoplosbare tegenstellingen. Leven betekent voor mij voortdurende dilemma’s. Strijd tussen gevoel en denken, lichaam en geest, controle en passie, verplichting en vrijheid, geborgenheid en losmaken, openheid en grenzen, hoop en wanhoop, verstarring en levendigheid, moed en angst, droom en werkelijkheid, nabijheid en afstand. Misschien bedenk je zelf vergelijkbare tegengestelde woord-paren.

    Dilemma’s

    Ik spreek hier niet over de kleine en ook grote ‘dilemma’s’ die iedereen zo nu en dan moet overwinnen. Het gaat hier om een doorgaande lijn sinds onze kindertijd. De thema’s die zich aandienen mogen in de loop van de tijd variëren, maar het gevoel van innerlijke verscheuring is altijd aanwezig. Deze innerlijke strijd kost ongelofelijk veel levensenergie en levensvreugde.

    Peter E. Levine schrijft:

    ……. Ondanks de innerlijke versplintering, die een trauma veroorzaakt……..

    Versplintering

    Versplintering is het uit elkaar vallen in veel kleine deeltjes. Het is dat gevoel van ontreddering. Het is de strijd met al deze tegenstellingen in ons. Waarom deze versplintering? Deze innerlijke verscheurdheid? Josef Gigler-Butler beschrijft hoe wij in onze kindertijd gevormd worden. Als in onze kindertijd sprake is van kwetsbaarheid, dan gaat deze kwetsbaarheid deel uitmaken van je identiteit, met alle overlevingspatronen die daaruit zijn ontstaan. Hoewel hij niet expliciet spreekt over jong ouderverlies, zal je toch veel thema’s uit verlate rouw herkennen.

    Josef Gigler-Butler: Endlich frei

    Breekbaarheid betekent:

    Gebroken

    Iets wat heel was is gebroken of verbroken. De onderlinge samenhang, het geheel, het alomvattende: het kan nooit meer worden wat het voordien was. Zoals een mooi glas heeft het scheuren gekregen die, al kit je ze nog zo zorgvuldig aan elkaar, blijvend zijn. Ze zijn een herinnering aan het voorval en laten zien dat hier een breekbaarheid zit die altijd op zal vallen. Er is iets kapot gegaan, misschien de onschuld, het schone, de harmonie, het ideaal.

    Basisvertrouwen

    Dat ook het vanzelfsprekende, het basisvertrouwen, de bassiveiligheid die er voor die tijd waren kapot zijn. Dat wat kapot is gemaakt kan je misschien overschilderen, maar je kunt het nooit meer maken zoals het was. Van een verstoorde vanzelfsprekendheid kan nooit meer een nieuwe vanzelfsprekendheid gemaakt worden. De breuk heeft aangetoond dat er nooit meer sprake kan zijn van vanzelfsprekendheid.

    Continuïteit

    Dat er een breuk ontstaat in continuïteit, in de tijd. Wat er vroeger was, is er niet meer. Er is iets nieuws het leven binnengekomen waardoor alles is veranderd.

    Kwetsbaar

    Dat het gebouw scheuren heeft, niet meer overal dicht is. Niet meer zo betrouwbaar, niet meer zo duidelijk afgescheiden van buiten. Dat buiten binnen kan dringen, vooral als je het niet verwacht. De lucht die je inademt is ruwer geworden en kouder. Alles is ongewis geworden. Afhankelijk van invloeden van buitenaf. Eerder was je in contact met jezelf, onafhankelijk en sterk. Nu ben je kwetsbaar. De wereld buiten je heeft een grotere invloed dan vroeger. Iets bedreigends heeft bezit van je genomen.

    Fundament

    Dat langzaam en onmerkbaar, stilletjes en onhoorbaar iets is veranderd. Zonder dat je het kunt begrijpen of benoemen is het leven veranderd, zijn houvast en fundament aangetast. Hoewel alles verder gaat alsof er niets is gebeurd.

    Vertrouwen

    Wie op een wankele bodem staat heeft geen werkelijke houvast, staat niet stevig en kan niet werkelijk rechtop staan. Een onstabiele bodem is een onzekere en wiebelige ondergrond waardoor je niet stevig op de grond kunt staan, niet een eigen standpunt in durft te nemen, geen weerstand durft te bieden. Een kind dat zijn omgeving ervaart als onberekenbaar en onveilig kan geen vertrouwen in het leven ontwikkelen voor zichzelf en in zichzelf. Voelt zich alleen, en op zichzelf teruggeworpen.

    Mildheid

    Als je er in slaagt, al is het maar voor een kort moment, je betrokkenheid van deze losstaande ‘dilemma’s’ af te halen en er iets meer afstand van te nemen, dan kan er iets wonderbaarlijks gebeuren. Je kan met je hart deze verscheurdheid als allesomvattende toestand van je ziel waarnemen. Daaruit kan een grote mildheid, een barmhartigheid voor jezelf ontstaan. Het is niet jouw onvermogen dat je die dingen niet samen kunt brengen. Je bent niet iemand die verzaakt. Je bent niet dom of zwak. Het heeft een oorzaak waarom je bent zoals je bent. Deze barmhartigheid naar jezelf is het begin van zelfheling. Dit proces werkt als een pendel. Je beweegt steeds heen en weer tussen grote kwetsbaarheid en diepe liefde voor jezelf. Dat is oké. Dat mag.

    Geautoriseerde vertaling: Titia Liese

    LEES MEER

  • | |

    Angst voor angst; angst voor voelen

    DoorTitia Liese

    Neem de tijd om te voelen.
    Krijg de rust om te zijn.
    Ervaar de ruimte voor liefde.

    Angst voor angst

    Angst voor angst noemde ik mijn angsten lange tijd. Mijn angst voor alles wat ik uit de weg ging. Waarvan ik wist dat ik het eigenlijk zou moeten doen. Dat het goed voor me zou zijn om het te doen. Het voelde oké voor me om er zo naar te kijken. Het gaf me ruimte om te oefenen. Te oefenen met ‘mijn angsten aankijken’. Ze onder ogen te zien. Ze stuk na stuk te overwinnen. Onschadelijk te maken. En ja – zo leerde ik langzamerhand dat ik de angsten groter had gemaakt dan ze in werkelijkheid waren. Dat ik in mijn werkelijkheid angst had voor angst die ik zelf had gecreëerd.

    Angst voor voelen

    Zo kwam ik, stap na stap, tot het besef dat wat ik altijd ‘angst voor angst’ had genoemd (en wat er in mijn werkelijkheid ook was) eigenlijk angst was voor voelen. Angst nog weer te moeten voelen hoe peilloos diep de ontreddering was. De existentiële eenzaamheid die ik voelde na het verlies van mijn moeder. Waar ik in de aller verste verte toen, maar ook later, geen woorden aan kon geven. De angst die ik had toen ik allang volwassen was om in een peilloos diep gat te storten als ik die gevoelens toe zou laten. Dat ik zou verdrinken in mijn eigen tranen. Dat het nooit meer goed zou komen.

    De weg naar liefde

    Stap na stap ben ik gaan voelen. Ben ik de weg gegaan van overleven naar leven. Van mezelf verstoppen, naar zijn. Van zijn, naar liefde. Mijn eigen weg naar liefde.

    Neem de tijd om te voelen.
    Krijg de rust om te zijn.
    Gun jezelf de weg naar liefde.

    Ben je Verlaat Verdriet-er?
    Heb je in een nabij verleden, of langer geleden, met Titia gewerkt aan jouw Verlaat Verdriet-thema’s?

    Dan is De weg van liefde een mooie en bijzondere weg voor jou.

    Je bent van harte welkom!

     

  • | | |

    Sanne van Rij: De dood van mijn moeder

    DoorTitia Liese

    Journaliste Sandra van Rij in De Correspondent

    Nee, de dood van mijn moeder heeft me niet ‘sterker’ gemaakt

    Ik ben vijftien jaar oud als ik met trillende handen een verfrommeld briefje uit mijn zak vis. Ik sta achter de microfoon in een bomvolle kerk, naast me staat de kist met mijn moeder. Kijk maar één keer vluchtig de zaal in, omdat ik bang ben dat ik het anders niet meer durf: voorlezen wat ik over haar geschreven heb.
    Ik adem diep in, en doe het dan toch, met mijn ogen stoïcijns op m’n kladpapiertje gericht. Naderhand sta ik met een stuk taart in de buurtkroeg. Ik geef handjes en knuffels, sommige mensen vertellen honderduit over hun band met mijn moeder. Er is ook iemand die met betraande ogen mijn handen vastpakt, een paar keer in mijn vingers knijpt terwijl ze me toespreekt. ‘Toen ik jou achter die microfoon zag staan…’ Ze pauzeert even, kijkt me glimlachend aan. ‘Je bent hier nu al sterker door geworden, lieverd. Jij wordt een hele grote, dat weet ik zeker.’

    Misschien moest dit wel gebeuren

    Ik zat in de vierde klas van de middelbare school toen ik mijn moeder aan zelfdoding verloor.Dat was een traumatische ervaring: ik wist dat ze al jaren ernstig depressief was, maar had nooit verwacht dat ze een einde aan haar leven zou maken.
    Toen mijn broertje twee jaar geleden psychotisch werd, had dat een vergelijkbare impact op me. Ik was bang dat hij er niet bovenop zou komen, hem hetzelfde lot als mijn moeder zou wachten. Hij werd opgenomen in dezelfde kliniek als zij, waardoor tijdens de bezoekuren de wond langzaam werd opengekrabd. Dan zag ik mijn moeder weer in de gemeenschappelijke, spierwitte woonkamer zitten: lurkend aan een sigaret, haar wangen nog nat van de tranen. Toch ging het, ondanks de psychose van mijn broertje, ‘goed’ met me, zoals het dat na de dood van mijn moeder ook was gegaan. Ik fietste de afgelopen tien jaar door mijn middelbare school en vervolgopleiding heen, maakte nieuwe vrienden, had altijd genoeg werk. Soms zeiden mensen dat ze dat knap van me vonden, nog vaker viel het woord sterk. Iemand zei ooit: ‘Misschien moesten deze dingen wel gebeuren om je te brengen tot waar je nu bent. Jij bent veel volwassener dan ik.’ Zulke reacties zijn lief bedoeld, maar onderstrepen hetzelfde, onvolledige, idee. Dat mijn trauma me meer succes heeft opgeleverd dan ik zonder dat trauma gehad zou hebben. Dat is een mooi verhaal, maar doet geen recht aan de werkelijkheid. Mijn trauma heeft me op veel vlakken óók kwetsbaarder gemaakt, en lang niet altijd sterker. 

    Lees meer

    Sandra van Rij
    Nee, de dood van mijn moeder heeft mij niet sterker gemaakt.
    27 juli 2022

    De Correspondent