• | |

    Verdriet in de kruipruimten van je bestaan

    Interview met Titia Liese

    Citaten uit het interview dat Joyce de Schepper had met Titia Liese, speciaal voor de uitgave van het  Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek.   

    Verlies

    Als verlies zo ver is weggestopt, zo niet bespreekbaar is, maar ondertussen zo in àlles zit… in de manier waarop mensen in hun leven staan, in hun relaties, in hun werk. Hoe het verdriet in het leven van alledag zit, in het gezin van herkomst, in de relatie met broers en zussen.

    Verdriet

    Als verdriet door je leven heen sijpelt. Het zich in de kruipruimten van je bestaan nestelt. En je blijft het negeren, dan veronachtzaam je een deel van je leven van wat je toekomt. Dan sluit je een deel van jezelf buiten. En de kans is groot dat dat eigenlijk je meest krachtige deel is. Liefde, ook voor jezelf. Veel mensen stoppen hun verdriet zó ver weg dat ze niet eens merken dat ze het negeren. Vandaar dat publiciteit over dit onderwerp zo belangrijk is. Pas als je erover leest, denk je, weet je; dit gaat over mij, niet een beetje, maar dan ook totaal. Dit gaat he-le-maal over mij. Dit is mijn verhaal. Hoe verschillend de verhalen ook zijn, uiteindelijk gaan alle verhalen over hetzelfde. Ze gaan over eenzaamheid. Zich niet gehoord en gezien hebben gevoeld. Over gevoelens van machteloosheid.

    De moeite waard

    Uiteindelijk heeft het me gebracht waar ik nu ben. Daarom kan ik ook voluit zeggen dat het zo de moeite waard is. Jaren en jaren heb ik mezelf een zwakkeling gevonden. Een kneus. Iemand die nergens echt voor kon gaan. Iemand die bij alles wat ze deed mislukte. Als ik nu terugkijk naar wat er in al die jaren met me is gebeurd, dan heb ik wel degelijk keuzes gemaakt in mijn leven. Ook al had ik altijd het gevoel dat ik mij door omstandigheden liet leiden. Ik ben altijd door gegaan, tegen alle scepsis, ongeloof en minachting in.

    Ik heb alles opzij gezet om te komen waar ik nu ben. En ik heb, ondanks teleurstellingen en tegenslagen, nooit opgegeven. Het kind, het meisje, de jonge vrouw, de vrouw die altijd aan alles twijfelde, en het meeste nog aan zichzelf, is de vrouw geworden die nu met grote letters boven haar hoofd voelt staan: Weet alles van Verlaat Verdriet wat nodig is om andere mensen in hun proces van dienst te kunnen zijn. Een autodidact zou je kunnen zeggen, maar dan wel een autodidact van een speciale soort, die om te beginnen eerst de puinhopen van haar eigen bestaan heeft moeten verkennen, inventariseren en grondig heeft moeten opruimen, die alles wat stond af heeft moeten breken, alvorens het huis steen voor steen weer op te kunnen bouwen.

    Een degelijk bouwplan ontbrak, dat moest al werkend uitgevonden worden, maar het huis dat nu staat is stevig en nog mooi ook. Steeds was ik uitgegaan van de gedachte dat ik trots zou zijn op mezelf als ‘het grote werk’ eenmaal achter de rug zou zijn. Maar dat ben ik niet. Ik ben niet trots op mezelf. Wel heb ik een oude belofte ingelost. Ik heb er geen behoefte meer aan om trots te zijn op mezelf. Ik heb mezelf recht gedaan. Zo voelt het en zo is het goed.

    Doorgaan

    Van binnenuit doorgaan, linksom, rechtsom. Het moet gebeuren en je moet het doen. Buiten is binnen geworden. Het voelt als een missie, ik heb er geen ander woord voor. Volwassenen weten van elkaar verschrikkelijk zeker: het ergste wat je kan overkomen is je kind verliezen. Een kind dat een ouder verliest, lijdt een verlies van dezelfde orde.

    Zien en erkennen

    Het is de hoogste tijd dat volwassenen dat zien en erkennen. Een ingrijpend verlies als jeugdervaring, kinderen en rouw, wordt pas werkelijk serieus genomen als Verlaat Verdriet serieus genomen wordt. Nu en in de toekomst.’

    Interview online lezen

    Lees het interview van Joyce de Schepper met Titia Liese  [Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek].

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

    Lees het interview met Titia Liese in het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek. Naast het interview met Titia vind je nog tien uitgebreide interviews met Verlaat Verdriet-ers in het (Ver)Werkboek. Interviews waarin je als ervaringsgenoot veel (h)erkenning vindt.

    Bestellen

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

  • | | |

    Vader. Boek van Ap Dijksterhuis

    ‘Mama, zullen we een vader gaan zoeken?
    Er viel een korte stilte. Moeder keek op van haar boek. ‘Wil je graag een vader, Alberto?’
    ‘Ja.’
    ‘Waarom?’
    ‘Nou, gewoon. Op school heeft iedereen een vader. Met vaders kun je vaderdingen doen.’
    Ze lachte. ‘Wat zijn dat, vaderdingen?’
    Daar moest ik even over nadenken. ‘Voetballen. Of vissen.’
    ‘Nee, dat doe ik inderdaad niet.’
    ‘Of dingen timmeren. Of de auto maken als hij kapot is. De week moesten we op school een asbak kleien voor vaderdag. Ik had niemand om voor te kleien.’
    ‘Wat heb je toen gemaakt?’
    ‘Drie poppetjes. Jij en ik en een iets grotere, een vader.’
    Ze staarde voor zich uit, dacht na, en knikte traag.

    Blzz 89/90

    Vader

    In Vader laat Ap Dijksterhuis [1968, 4 jaar toen hij zijn vader verloor] zien hoe een vreselijke gebeurtenis het leven van een gezin voor altijd ontwricht. Hoe ga je om met een verleden dat je niet goed kent maar waarvan je weet dat het zowel verwarrend als gruwelijk is? Wil je alles weten, of is het soms maar beter om dingen niet te weten? En kan dat? Kun je je verleden uit de weg gaan? In dit pijnlijke en tegelijkertijd ontroerende boek, dat vrijwel volledig op de werkelijkheid berust, schetst de schrijver hoe hij omging en omgaat met zijn ongewone familiegeschiedenis. Vader is ontroerend en grimmig, liefdevol en gruwelijk.

    Ap Dijksterhuis

    Ap Dijksterhuis  is hoogleraar psychologie, schrijver en een van de invloedrijkste psychologen van Nederland.

    Boek bestellen

    Vader

     

  • | |

    Lampje: een heel bijzonder boek

    Lampje

    …….‘Misschien. Dat deed je moeder ook nooit, koken.’
    Dat weet Lampje nog best.
    Haar vader kijkt weer naar de horizon, waar een laatste restje zon in zee zakt. ‘Ik, eh…’ zegt hij en schraapt zijn keel een paar keer. ‘Ik mis haar zo heel verschrikkelijk.’
    ‘Ik ook,’ zegt Lampje. ‘Maar ze is er soms ook nog gewoon.’
    ‘Wat bedoel je?’ Haar vader kijkt haar verbaasd aan.
    ‘Dat ik ‘r hoor praten in mijn hoofd.’
    ‘Em? Serieus? Wat zegt ze dan?’
    ‘Dat je nou eens op moet schieten.’
    ‘Ik? Waarmee?’
    Lampje haalt haar schouders op. ‘Dat weet ik ook niet precies.’
    Augustus kijkt in de verte en denkt na. Dan knikt hij en kijkt haar aan met de blik die ze zo goed kent. Maar hij zegt niks.
    Dat het hem spijt, denkt Lampje. Maar hij kan het niet zeggen. Geeft niet…..

    Boek

    Ik weet het. Bij een boekbespreking hoor je niet de plot van het boek te verklappen. Maar hier, op deze plek, doe ik het toch (bijna). Verlaat Verdriet-ers onder mekaar, zeg maar. En: ik verklap toch niet het hele plot.

    Avonturen

    Lampje, die eigenlijk Emilia heet, is een meisje van 11 dat haar moeder is verloren. Achter is gebleven met een drankzuchtige vader, die schaamteloos misbruik maakt van haar loyaliteit.

    Na een ongeval op zee wordt Lampje door haar vader aangewezen als de schuldige van dit ongeval. Lampje wordt ‘uit huis geplaatst’. Komt terecht in het grote zwarte huis dat, naar horen zeggen, een monster herbergt.
    In dit huis komt Lampje in grote avonturen terecht. Avonturen die gaan over Liefde. Over moed. Die gaan over jezelf durven zijn. Voor jezelf staan. Over je ‘anders’ voelen. Anders zijn. Over vriendschap. Loyaliteit. Over vijandigheid. Opofferingsgezindheid. Over de moed om, steeds opnieuw, dat te doen waar je het meest bang voor bent.

    Echt

    Een heel bijzonder boek, dat je meeneemt in alle avonturen van Lampje.
    En de plot: die heb ik echt niet helemaal verklapt.

    Annet Schaap

    Meer over Annet Schaap

    Bestellen

    Annet Schaap: Lampje

     

  • | |

    Meer over oud zeer: Bram Bakker

    Oud zeer

    ‘Om je te verbinden met  ‘oud zeer’ heb je tijd en dus geduld nodig.
    Laag voor laag kom je dieper, het is geen werk, het is overgave.’

    Over vroeger dat nog pijn doet

    Veel mensen dragen traumatische gebeurtenissen van vroeger met zich mee. En misschien nog wel meer mensen lijden onder het gevoelsarme klimaat waarin ze opgroeiden, de beperkte emotionele beschikbaarheid van hun ouders en andere naasten en een gebrek aan knuffels en complimenten.

    Dit ‘oud zeer’ stak pas na mijn vijftigste flink de kop op, en dat proces veranderde mijn leven ingrijpend. Zo gaat het bij veel meer mensen: ook al kan het jaren lijken dat het er niet is, ‘oud zeer’ verstopt zich in je lichaam en kan ineens tevoorschijn komen.

    Lichaamswerk

    In Oud zeer ook veel aandacht voor de feitelijke kennis rond trauma en affectieve verwaarlozing, met speciale aandacht voor de rol van het lichaam. 

    Lees meer

    Lees meer over Oud zeer en Bram Bakker. 

    Boek bestellen

    Bestel Oud zeer