• | |

    Angst mijn vader voorgoed te verliezen

    DoorTitia Liese

    ‘Eindelijk durf ik het onder ogen te zien.’
    Aan het einde van de workshop kijkt een van de deelnemers ons wat onzeker aan. Of eigenlijk moet ik zeggen: wat onwennig aan.
    ‘Nu durf ik het eindelijk onder ogen te zien. Al die therapieën die ik in mijn leven heb gevolgd. (En dat waren er heel wat). Aldoor weer. Met volle inzet. Maar nu weet ik: eigenlijk altijd met de bedoeling niet te hoeven doen wat ik moest doen. De dood van mijn vader onder ogen zien. Zijn dood accepteren. Te voelen wat ik moest voelen.
    Nu begrijp ik eindelijk waarom ik dat deed. Altijd ben ik bang geweest mijn vader voorgoed te verliezen. Altijd ben ik bang geweest dat ik hem dan voorgoed kwijt zou raken.’

    Om de hete brij heen draaien

    Zelf herken ik wat deze Verlaat Verdriet-er zegt. Ook in mijn eigen verlate rouwproces kwam het moment waarop ik me dat realiseerde. ‘Al die therapieën die ik in de afgelopen jaren heb gevolgd, hebben er vooral voor gezorgd dat ik eindeloos om de hete brij heen kon blijven draaien. Te voelen wat ik moest voelen. De angst mijn moeder voorgoed kwijt te raken als ik haar dood zou accepteren.’

    Lezen

    Jaren geleden las ik het boek Uit de tijd vallen van de Israëlische schrijver David Grossman. David Grossman verloor zijn zoon Uri in een van de Israëlische oorlogen. Hij weigerde het rouwproces om zijn zoon aan te gaan. Het verlies van zijn zoon te accepteren. Uit angst zijn zoon voorgoed kwijt te raken.

    Opnieuw verbonden

    Totdat deze vader volkomen vast liep. Niet anders meer kon dan te gaan rouwen om het verlies van zijn zoon.

    Hij raakte zijn zoon niet voorgoed kwijt.
    Integendeel.
    Hij verbond zich opnieuw met zijn zoon.
    Met de zoon die heeft geleefd.

  • | | |

    Het geknetter in de sterren

    DoorTitia Liese

    Stiefmoeder

    In Het geknetter in de sterren van Jón Kalman Stefánsson moet de kleine jongen die net zijn moeder heeft verloren een nieuw woord leren: stiefmoeder.
    ‘Nu ga je het krijgen,’ zeggen zijn vriendjes als de jongen een stiefmoeder krijgt. En omdat zijn vader vaak weg is, vlucht de jongen met zijn tinnen soldaatjes in een droomwereld. Hele legers helpen hem te strijden tegen zijn eenzaamheid.
    Hij krijgt ook aandacht van zijn grootmoeder. Zij vertelt hem verhalen over haar ouders.  De ondernemende overgrootvader die de familie tot aan de afgrond bracht. En de overgrootmoeder die afsprak met een kapitein.
    In poëtische zinnen vangt de volwassen verteller zijn jeugd en zijn familie.

    Jón Kalman Stefánsson

    Jón Kalman Stefánsson (1963), geboren in Reykjavik. Deze roman vertelt het verhaal van een naamloos jongetje dat woont in ‘een stad die Reykjavik heet’, in zijn eentje opgroeit bij zijn vader en eindeloos gesprekken voert met zijn tinnen soldaatjes. Langzaam begrijp je dat de moeder kort daarvoor is overleden. In interviews heeft Stefánsson niet verhuld dat hem min of meer hetzelfde is overkomen.

    Stefánsson behoort tot de grootste Europese schrijvers van deze tijd. In een poëtische en beeldende stijl schrijft hij romans die zich afspelen in IJsland. Stefánsson werd genomineerd voor de Nordic Council Literature Prize en won zowel de IJslandse literatuurprijs als de Per Olov Enquist-prijs. In 2019 werd hij geridderd in de Orde van de Valk.

    Het geknetter in de sterren

  • | |

    Volkskrant Magazine: interview met Marc de Hond

    DoorTitia Liese

    In Volkskrant Magazine van 13 juni 2020 een interview met de onlangs overleden Marc de Hond (1977-2020, 3 jaar toen hij zijn moeder verloor).

    ‘Een ouder verliezen is heel erg, maar dat betekent niet dat je leven daardoor mislukt zal zijn.’

    Na zijn dood wilde Marc de Hond nog één keer aan het woord komen. Op zijn eigen verzoek vertelt hij, twee weken voor zijn overlijden, hoe hij zijn nagedachtenis heeft georganiseerd en hoe hij het licht in de tunnel toch kon blijven zien. ‘Ik vind het allemaal heel oneerlijk.’

    Uit zijn boek Licht in de tunnel

    ………..’Later heb ik mama Jasmins dood eigenlijk nooit zozeer vanuit mijn eigen perspectief beschouwd: hoe was het voor míj om als peuter mijn moeder te verliezen? Ik vond het vooral erg voor háár. Het leek me vreselijk om als kersvers ouder te beseffen dat je je kinderen niet zal kunnen zien opgroeien.’…………… 

    Volkskrant Magazine

    Volkskrant Magazine is de bijlage bij de zaterdagkrant van de Volkskrant. Voor abonné’s verschijnt de bijlage op de vrijdag.

    Licht in de tunnel

    Licht in de Tunnel verschijnt naar verwachting op 19 juni 2020.

  • | | |

    De zeven plagen van trauma

    DoorTitia Liese

     

    Ik breng het boek straks terug naar mijn buurvrouw van wie ik het heb geleend. Ik heb het uit. Al een paar dagen geleden. Maar het blijft op een merkwaardige manier in me rondzingen.

    Ane Riel

    Het boek Hars van de Scandinavische schrijfster Ane Riel. Psychologische thriller.
    Een boek over een totaal ‘disfunctioneel’ gezin. Zo disfunctioneel dat ik, al lezend een aantal keren dacht: nou, nou. Overdrijf je nu niet een beetje?

    Maar dan.
    Het boek is voornamelijk geschreven vanuit het perspectief van Liv, de 8-jarige dochter van vader Jens Haarder. Vader Jens verloor in zijn jeugd zijn vader door de dood. En dat is wat mij voornamelijk bezighoudt. Dat je dit boek kunt zien als één groot metafoor voor jong ouderverlies. En voor de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn. Hoe zijn binnenwereld verstarde na de dood van zijn vader. Stolde. Bevroor.
    Hoe de binnenwereld van deze man steeds meer en steeds ernstiger greep krijgt op zijn buitenwereld. Zijn gezin. Vrouw. Kind. Kinderen. Zijn gezin van herkomst. Moeder. Broer. Zijn huis. Woonomgeving. Werk. Dorpsgenoten. Mede-eilandbewoners.

    Middeleeuws schilderij

    Nadat ik het boek heb dichtgeslagen zie ik als het ware langzaam maar zeker een middeleeuws schilderij ontstaan. Pieter Breughel. Jeroen Bosch. Zie ik hoe, langzaam maar zeker, de zeven plagen van trauma zichtbaar worden. Vorm krijgen. Een plek krijgen in een tableau vivant dat gaandeweg stolt tot een stilleven. Een stilleven van een absurde werkelijkheid achter een werkelijke werkelijkheid.

    Geen boek waar je erg vrolijk van wordt. Hoewel de humor van de 8-jarige Liv die een wereld ziet die niet normaal is, maar voor haar wel omdat ze geen idee heeft wat wel normaal is, dit boek zo nu en dan wel een zekere lichtheid geeft.
    Lees, en oordeel zelf.

    Hars

    Hars
    Ane Riel
    ISBN 9 789044 642353