• | | | | | |

    Traumaboom: jaarcyclus Verlaat Verdriet verwerken en helen

    DoorTitia Liese

    JONG OUDERVERLIES

    Een kind dat een of beide ouders verliest door overlijden, verliest veel meer dan alleen die ouder(s). Het verliest ook een veilige basis. Een gevoel van geborgenheid. Van vertrouwen. De wereld voelt vanaf dat moment anders. Het verlies komt zelden alleen. Vaak zet het een keten van ingrijpende veranderingen en nieuwe verliezen in gang. Sommige verliezen zijn zichtbaar. Andere nestelen zich bijna ongemerkt in je leven. Maar allemaal laten ze hun sporen achter.

    Verhaal

    We staan er vaak niet bij stil, maar ingrijpende gebeurtenissen in voorgaande generaties kunnen nog altijd doorwerken in jouw leven. Soms zonder dat je het beseft. Ze kunnen zichtbaar zijn in de keuzes die je maakt, de relaties die je aangaat, de manier waarop je jezelf beschermt of juist steeds weer over je eigen grenzen heen gaat. Wat gebeurde er in jouw leven? Welke vervolgverliezen heb jij meegemaakt? Tot welk mens ben jij uitgegroeid? Wat leeft er vandaag nog in jou vanuit alles wat je hebt meegemaakt? Welk verhaal vertelt dat?

    Jaarcyclus Traumaboom

    Met TRAUMABOOM trekken we een jaar lang met elkaar op. In een kleine groep van maximaal zes deelnemers is er ruimte voor jouw verhaal, jouw vragen en jouw proces. Titia Liese en Geerte Cammeraat begeleiden deze jaarcyclus en brengen hun kennis, ervaring en betrokkenheid mee. We werken vanuit gelijkwaardigheid. Wij hebben geen kant en klare antwoorden, maar weten dat jij zelf de deskundige bent van jouw eigen leven. Samen creëren we een veilige omgeving waarin je jezelf mag zijn. Een plek waar je mag onderzoeken, ontdekken en ontmoeten wat er in jou leeft. Je hoeft het niet alleen te doen; we leren van onszelf èn van elkaar. Door te luisteren, te delen en elkaar te ontmoeten, ontstaat stap na stap meer inzicht, herkenning en begrip. Voor wat je hebt meegemaakt, en voor wie jij vandaag bent. Niet om iemand anders te worden, maar om steeds meer thuis te komen bij jezelf.

     Wat kun je van ons verwachten?

    • Een veilige omgeving waarin je je gezien, gehoord en begrepen mag voelen;
    • Kennis en verdieping over Verlaat Verdriet, verlate rouw en de impact van vroeg ouderverlies;
    • Beeldende en creatieve werkvormen om woorden te geven aan wat soms moeilijk onder woorden te brengen is;
    • Schrijfuitnodigingen om stil te staan bij jouw verhaal en jouw proces;
    • Lichaamsgerichte oefeningen om meer contact te maken met jezelf;
    • Visualisaties en meditaties als ondersteuning voor jouw proces;
    • Systemische oefeningen die zichtbaar maken wat vaak onzichtbaar is;
    • Een jaar waarin je stap voor stap ontdekt wat jouw verhaal jou te vertellen heeft.

    Data

    Altijd op vrijdagen – 10.30 – 16.30 uur

    • 2026: 11 september / 27 november
    • 2027: 5 maart / 11 juni / 3 september

    Plaats

    Woon-/Werkplaats ZIN, Laan 56, 8071 JB,  Nunspeet

    Investering

    • Minder dan € 1.000​: € 475,-
    • € 1.000 – € 2.500​: € 515,-
    • Boven € 2.500​: € 550,-

    Informatie en aanmelden

    Titia Liese
    T: 06- 53 76 58 43
    E: titia@verlaatverdriet.nu
    W: www.verlaatverdriet.nu

    Geerte Cammeraat
    T:  06- 53 48 90 56
    E:  geertecammeraat@gmail.com
    W: www.geertecammeraat.nl

    Bijzonderheden

    • Voorwaarde voor deelname aan TRAUMABOOM: je verloor voor je twintigste levensjaar een ouder – of je beide ouders – door overlijden.
    • Nancy van Bommel, dank voor jouw mooie en waardevolle redactie-bijdrage.

    Folder om te downloaden: folder traumaboom 2026

  • | | | |

    Camino del Amor: een middag over pelgrimage

    DoorTitia Liese
    camino

    Een middag over pelgrimage: vroeg ouderverlies en de weg van liefde

    Inleiding door Titia Liese – Ervaringsdeskundige Verlaat Verdriet

    Titia Liese opent de middag als ervaringsdeskundige op het gebied van Verlaat Verdriet. Vanuit haar eigen praktijk en levenservaring deelt zij hoe Verlaat Verdriet — verdriet dat soms tientallen jaren verborgen blijft — een diepe maar onzichtbare stempel drukt op het leven van volwassenen die op jonge leeftijd hun ouder(s) hebben verloren.

    Titia legt uit wat Verlaat Verdriet is, hoe het zich manifesteert en waarom het zo lang onopgemerkt kan blijven. Zij begeleidt mensen op een liefdevolle en vakkundige manier in het erkennen en doorleven van dit verdriet. Haar werk vormt de inspirerende basis voor de bijzondere reis die Ronald Schouw ondernam. Het is dan ook geen toeval dat de workshop van Titia – Dubbel Ouderverlies – en later De weg van Liefde, het startpunt werd van Ronalds spirituele pelgrimstocht. Haar benadering en zijn tocht sluiten naadloos op elkaar aan — twee wegen die samen één verhaal vertellen over verlies, moed en bewustwording.

    Een gewone man, een buitengewone tocht

    Ronald Schouw is een gewone man met een bijzonder levensverhaal. Op achtjarige leeftijd verloor hij bij een traumatisch ongeval zijn beide ouders — een verlies zo ingrijpend dat het zijn hele verdere leven heeft gekleurd.  Ronald besloot zijn rouwproces voort te zetten op een manier die hij zelf nooit had verwacht: door te lopen. Hij nam een sabbatical van twee maanden en vertrok op pelgrimstocht naar Santiago de Compostela — in naam van zijn ouders, Vicari Pro — ten dienste van hen die er niet meer zijn.

    In het voorjaar van 2025 liep Ronald de Camino Português en in het najaar van 2025 de Camino Francés — in totaal ruim 1400 kilometer over oude Romeinse wegen, door bergen, dorpen, langs kerken en stilte.

    Kom luisteren op zondagmiddag 3 mei

    Ronald deelt zijn verhaal tijdens een bijzondere middag op zondag 3 mei. Hij neemt de aanwezigen mee op zijn tocht — van het eerste stap zetten tot de aankomst bij de kathedraal van Santiago de Compostela. Een verhaal over kwetsbaarheid, doorzettingsvermogen en de helende kracht van beweging en natuur.

    Tijdens de middag komen de volgende vragen aan bod:

    • Wat is de Camino? — De pelgrimsroute over eeuwenoude Romeinse wegen richting Santiago de Compostela in Spanje.
    • Wat is de geschiedenis van de Camino? — Van middeleeuwse bedevaartroute tot een van de meest populiare spirituele wandelroutes ter wereld.
    • Wat neem je mee op de Camino? — Over de inhoud van je rugzak, maar vooral over wat je innerlijk meedraagt en wat je onderweg los kunt laten.
    • Hoe heeft Ronald zijn Verlaat Verdriet–proces voortgezet op de Camino? — Over de stappen die hij letterlijk en figuurlijk heeft gezet in zijn rouwproces.
    • Welke antwoorden heeft Ronald gevonden? — Over de inzichten, de rust en de verbinding die hij onderweg ontdekte.

    Een middag voor iedereen die geraakt is door vroeg ouderverlies, pelgrimstochten of de zoektocht naar zichzelf.

    • Plaats
    • Tijd
      • 14 uur – ± 16 uur
    • Kosten
      • De toegang is gratis, een donatie aan de kerk is welkom. 
  • | | | | | | |

    Een pelgrimstocht van liefde, verlies en veerkracht

    DoorTitia Liese

    Een pelgrimstocht van liefde, verlies en veerkracht

    Ronald was acht toen hij zijn beide ouders en zijn vriendje Kees verloor als gevolg van een auto ongeluk. Ronald overleefde het ongeval, ondanks de beschadigingen die hij zelf had opgelopen.

    Laat je inspireren door de twee voettochten die hij in 2025 ondernam naar Santiago de Compostella. Om zijn ouders en zijn vriendje te eren. Een nieuwe plek te geven in zijn leven. In z’n eentje, en tegelijkertijd te midden van ontmoetingen met tal van mede-pelgrims.

    Hindernissen geven ons vleugels

    Mijn verhaal over de Camino bestaat uit twee delen.
    Twee momenten in de tijd.
    Twee stemmen van dezelfde weg.

    Mijn eerste woorden schreef ik vóór vertrek; een verzameling van verwachtingen en aannames. Over rouw, onverwachte ruptuur en de Camino als ritueel. Ik dacht dat deze tocht zwaar zou worden. Fysiek, maar vooral innerlijk. Een lange weg door verlaat verdriet, waarin elke stap een confrontatie zou zijn.

    De woorden die volgen, schreef ik bij thuiskomst. Geen vooruitblik meer, maar een weerslag.Terugkijken met andere ogen.

    Want wat mij misschien wel het meest verraste, was dit: het proces was veel minder zwaar dan verwacht. Niet omdat het oppervlakkig bleef, maar omdat het dragen lichter werd door het lopen zelf. Het werd een spirituele reis. Door eenvoud. Ontmoeting. Stilte. Regen. Schoonheid. Verlichting.

    Lees meer

    Lees het prachtige verslag dat Ronald schreef: Kenniscentrum Verlaat Verdriet .

  • | | | |

    Narcis, boek van Judith Fanto

    DoorTitia Liese

    ‘Gedurende enkele minuten leek het alsof ik me buiten de wereld bevond. Daarna overviel me een besef dat me tot op de dag van vandaag zo vertrouwd is als het vallen van de avond en het gloren van de ochtend: de ervaring dat alle mensen die van betekenis zijn in mijn leven het op enig moment onaangekondigd verlaten.'(bladzijde 71)

    Narcis

    Na de dood van zijn alleenstaande moeder wordt de tienjarige Hermann (!) Loch (!) opgeëist door een voor hem onbekende Oostenrijkse tante. Zijn Oostenrijkse vader heeft hij slechts één keer in zijn leven ontmoet, de tante nog nooit. Van haar bestaan weet hij niets, van het bestaan van zijn vader nauwelijks iets.
    In een volslagen vreemd land, bij een volslagen vreemde tante, met een volslagen vreemde taal, in een volslagen vreemde stad probeert Hermann (Manno genoemd) zich staande te houden door zich zo goed en zo kwaad als dat gaat aan te passen aan de eisen die zijn nieuwe situatie aan hem stelt.

    Vrienden

    Tot hij tijdens een zomerkamp in de gelegenheid is kennis te maken met een groepje van vijf leeftijdsgenoten die zijn vrienden worden. Voor het eerst na het overlijden van zijn moeder gaat hij een verbinding aan met vrienden, hoewel hij zich ook in die vriendschappen altijd een buitenstaander voelt. Vrienden die, oppervlakkig gezien, elkaar steunen door dik en dun.

    ‘……………. Via de spiegelwand achter de bar zag ik hoe de anderen Franzi troostten. Ineens voelde ik me van hen die me zo vertrouwd waren als door een glazen wand gescheiden. Mijn vrienden hadden een leven naast onze vriendschap, een maatschappelijk leven met sociale contacten, verenigingen, familiebanden en een publieke persoonlijkheid. Voor hen was onze vriendschap een vrijplaats, een plek waar zij verlost waren van het keurslijf van hun sociale groep en de druk van de maatschappij – dat monsterverbond van schone schijn en vijanddenken. Voor mij vervulde onze vriendschap de rol van familie, vriendenkring en maatschappelijke bedding ineen; ze waren mijn sociale groep. Ik verontschuldigde me, zei dat ik hoofpijn had en vertrok.’ (bladzijde 115)………..

    Iemand die er niet toe doet. Die niet gezien wordt.

    ………….. ‘Ineens werd ik overvallen door een heftige gewaarwording, alsof iemand in het vredige schemerdonker van mijn binnenste onverwacht een licht aandeed. Nogmaals tuurde ik naar de illustratie en de lege spiegel. Ik had geen reflectie, ik was onzichtbaar. Kleurloos.’ (bladzijde 92)…………

    Vlucht

    Tot het oprukkende nazisme niet alleen Wenen, maar heel Oostenrijk in bezit neemt. Manno, in die tijd succesvol restaurateur (!) van geschilderde kunstwerken, ontvlucht zijn ‘vaderland’ en gaat terug naar zijn ‘moederland’.

    Geschiedenis

    Narcis van Judith Fanto neemt je mee in de verwoestende veranderingen in het leven van een jong kind dat als tienjarige zijn moeder verliest, verstrengeld met verhaallijnen van de verwoestende ontwikkelingen in het Europa van de 20e eeuw.

    Lees meer

    Judith Fanto 

    Bestellen

    Narcis is een van de mooist gecomponeerde, inlevende boeken die ik ooit heb gelezen over de levenslange impact van jong ouderverlies. Zeker voor Verlaat Verdriet-ers: een aanrader.

    Narcis