• | | |

    Magische leeftijd: complicerende factoren bij Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

    De levenslange invloed van de vroege dood van een ouder

    Extra complicerende factoren

    In de verlieservaringen van veel Verlaat Verdriet-ers doen zich tal van extra complicaties voor. Complicaties die ik in de komende weken in willekeurige volgorde voor je wil benoemen. Mogelijk doen zich ook bij jou complicaties voor en brengt alleen al het benoemen je nieuwe realisaties. En daarmee nieuwe perspectieven.

    Magische leeftijd

    ‘Ik was 8 jaar toen mijn moeder overleed. Ze is een paar jaar ziek geweest. Ik heb geen enkele eigen herinnering aan haar. Herinner me niets van haar overlijden. Vrijwel niets van de jaren daarna. En eigenlijk ook nauwelijks iets van het leven voor haar overlijden. Terwijl ik toch echt 8 jaar was toen ze overleed.

    Vrouw, 50 jaar, 8 jaar toen ze haar moeder verloor. Haar moeder werd 41 jaar.

    Gaat dit thema ook op voor jou? Stel jezelf dan eens de volgende vragen:

    • Wat is er bij mij gebeurd?
    • Wat betekende dat voor mij?
    • Welke gevolgen heeft dat voor mij gehad?
    • Wat betekent dat voor mij in mijn leven van nu?
    • Wat ga ik daarmee doen?

    Verlaat Verdriet

    De impact van het vroege verlies van een ouder is in veel gevallen groot en omvangrijk voor het kind dat dit onomkeerbare verlies overkomt. Sporen van dit levens-veranderende verlies gaan een leven-lang mee en kunnen in je volwassenheid nog altijd vorm geven aan je leven.

    Verlate rouw

    Een verlaat rouwproces is een gecompliceerd proces. Voor veel Verlaat Verdriet-ers een  tocht door een mijnenveld.

    • Je moet teruggaan in de tijd;
    • Gedurende deze tocht stuit je op tal van mijnen (verstrikkingen);
    • Angst voor verandering speelt je parten;
    • Overlevingspatronen steken de kop op;
    • Je moet terug naar een plek waar je voor geen prijs naar terug wilt: het verliesmoment;
    • Je moet terug naar de gevolgen die dit vroege verlies voor je heeft gehad;
    • Intussen eist het leven van alle dag tijd en aandacht van je op.

    Tips

  • | | | |

    Wat als verliesangst je leven beheerst

    DoorTitia Liese

    Eigenlijk stond er al een begin klaar voor een blog over verliesangst (‘In de houdgreep van verliesangst‘).

    Maar,

    vanochtend las ik in Volkskrant Magazine – 11 juni 2021 – het interview met oud-politica Hedy  d’ Ancona (1937) ‘Niks geen treurwilg‘.
    Hedy d’ Ancona verloor op haar derde haar vader, en rond haar tiende jaar ook haar tweede vader.

    en dat artikel maakt meteen zoveel duidelijk. Dus eerst de blog van vandaag: Wat als verliesangst je leven beheerst.

    ‘Het dagelijkse gejongleer tussen twee geliefden, het schuldgevoel om de leugenachtigheid waarmee dat gepaard ging, de steeds weerkerende drama’s om beloftes die ik niet inloste: ik ga weg, ik blijf, ik kom bij jou, ik verlaat je niet: het was gekmakend.’ (uit: Hedy d ‘ Ancona: Het persoonlijke is politiek ).

    ……….Wat was de verklaring daarvoor in je psycho-analyse?
    Denkt diep na.
    Nou, misschien dat als je in die eerste levensjaren zo onzeker bent van een man, je er graag twee neemt voor de zekerheid, één voor het verlies………..’

    Verliesangst

    Rouw kent geen tijd: Module Hechtingscyclus

     

  • | |

    Het zal je maar overkomen

    DoorTitia Liese

    Het zal je maar overkomen.
    Je verloor als kind je ouder(s). Ook jouw leven veranderde. Je paste je aan je nieuwe werkelijkheid aan. Stapte in controle. Werd een controle freak. Kreeg moeite met grenzen. Met relaties. Voelde dat je je nooit echt gelukkig kon voelen. Ook al zag je leven er van buiten prima uit.

    Problemen

    Je voelde dat je problemen had. Dat ze zich opstapelden. Je zocht hulp. Vertelde wel dat je jong je ouder(s) was verloren. Maar het feit dat daar niet of nauwelijks op werd gereageerd was ook wel een beetje fijn. Dan hoefde je het daar tenminste niet over te hebben.

    Onderzoek

    Onderzoek volgde. Je werd getest. Is het ADHD? ADD? Dysthyme stoornis? Autisme? PTSS? Borderline? Er kwam een diagnose uit de test. Of: er kwamen meer diagnoses uit verschillende tests. Je vroeg je af of het wel klopte. Maar: ‘Wie ben ik?’ Je kwam per slot van rekening met een hulpvraag. Omdat je voelde dat er iets niet klopte. Je kwam niet omdat je wist wat het antwoord was.

    Behandelplan

    Er kwam een behandelplan. Je ging erin mee. Want, nogmaals: je kwam met een hulpvraag. Voor je gevoel kon je niet anders dan erin meegaan. Maar het klopte niet. Het sloot niet aan bij jou. Bij wat jij voelde. Het vroege verlies van je ouder(s) kwam niet aan bod. Hulpverleners reageerden niet. Of nauwelijks. Of geïrriteerd. Omdat jij (weer eens) begon over het verlies van je ouder(s).

    Verlaat Verdriet

    Inmiddels ben je jaren verder. De onjuiste diagnoses en de behandelplannen die waren gebaseerd op die diagnoses hebben iets met je gedaan. Maar niet wat je had gehoopt. Integendeel. Je werd onzekerder. Je vertrouwen in de hulpverlening kwam op een dieptepunt terecht. Dan word je op het spoor gezet van Verlaat Verdriet. Wat een ontdekking. Er ging een wereld voor je open. Ben je er blij mee? Of juist niet?

    Gat in je ziel

    Ontdek meer over Verlaat Verdriet. Over jezelf. Lees de verzamelde blogs van Titia Liese in Gat in je ziel.

  • | | |

    Dankbaar zijn voor dankbaarheid

    DoorTitia Liese

    ‘Dankbaar mot je wezen. Dankbaar mot je zijn.’ Ik hoor het mijn vader nog zingen. Met nog een variant – vermoedelijk afhankelijk van zijn humeur ‘Dankbaar mot je wezen. Dankbaar mot je zijn. Dankbaar mot je wezen. Nederig en klein.’
    Anders dan je nu misschien denkt was dit refrein voor mijn vader geen aanbeveling. Integendeel. Christelijk van origine – protestant gedoopt en opgevoed – besloot mijn vader al vroeg in zijn leven het geloof in een hogere macht te verlaten. Wat hij ook letterlijk deed door zich uit te schrijven als lidmaat van de kerk. Humanist in hart en nieren. Dat was hij. ‘De Waarheid dienen door de Rede. De Mensheid door de Liefde’.

    Genade en recht

    Dankbaarheid: daar deden we niet meer aan. Dankbaarheid zegt iets over ‘genade’. Genade zegt iets over ondergeschikt zijn aan een hogere macht. Het paste ook in de tijd waarin ik opgroeide dat het gezegde ‘Genade vóór recht’ langzaam maar zeker veranderde naar ‘Recht vóór genade’. Voor genade moest je op je knieën. Recht eiste je op.

    Dankbaar, nederig en klein

    Het refrein ‘Dankbaar mot je wezen. Nederig en klein.’ zat stevig in mij geïncarneerd. Heel stevig. Maar dan wel de spot. De afwijzing. Vooral die zat in mij verankerd.
    In de loop van mijn eigen verlate rouwproces heb ik veel tijd besteed – moeten besteden – aan onderzoek naar betekenissen van dankbaar. Van dankbaarheid. Nederigheid. Nederig. Klein. Wat mij betreft niet vanuit bijbelse inspiratie, maar vanuit humanistisch inspiratie.

    Onderzoek dat me veel heeft gebracht. Heel veel. Stapje voor stapje heb ik leren voelen dat ‘nederig’ en ‘nederigheid’ niet per se hoeft te betekenen ‘stelt niets voor’. ‘Is niet belangrijk.’ ‘Telt niet mee.’ In het gevecht dat ik jarenlang leverde met mijn ego (dat zich eindelijk, eindelijk wel eens gezien en gehoord wilde voelen) heb ik geleerd dat ‘overleven’ vaak betekent dat je je groter maakt dan je bent. Je sterker voordoet dan je bent. Wie kwam ik dus tegen in mijn verlate rouwproces? Precies: die grote. Die sterke IK. De IK die riep: NIET DOEN! TE GEVAARLIJK. LAAT HET.’ Pas toen ik mijn eigen kleinheid onder ogen durfde te zien stopte het gevecht.
    Dankbaarheid. Dankbaar zijn. Er opende zich een nieuwe wereld voor me. En een nieuw leven.

    Dankbaarheid

    Ik leerde gaandeweg ook iets over ‘het gelukstofje’: endorfine. Over de waarde van positieve waardering. Over het effect van mededogen. Oeroude kennis van de mensheid. Al lang voordat de mens kennis had van hormonen. Van endorfine.
    Tijd om gebruik te maken van deze oeroude kennis.
    Dankbaar zijn voor dankbaarheid.