• |

    Hoe ga ik om met mijn overgebleven ouder?

    Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw, en antwoorden.

    Over Verlaat Verdriet en verlate rouw valt veel te zeggen en te schrijven en er valt nog veel meer over te vragen.
    Een aantal van de veelgestelde vragen – en antwoorden! – vind je de komende tijd in de blogs van Titia.

    Vraag

    Hoe ga ik om met mijn overgebleven ouder?

    Antwoord

    Je overgebleven ouder

    Veel mensen die jong een ouder hebben verloren zijn als gevolg van dit verlies terecht gekomen in een problematische relatie met hun overgebleven ouder.
    Als dat bij jou het geval is kan je ouder er moeite mee hebben dat jij je alsnog zo intensief bezighoudt met het verlies van toen.
    De kans is dan groot dat je ouder dat ervaart als een beschuldiging aan haar/zijn adres.

    Verlaat Verdriet

    Dan kan het de druk wat van de ketel halen als je vertelt over Verlaat Verdriet. Over het feit dat veel meer mensen worstelen met deze problematiek.
    Laat je ouder erover lezen. Geef haar/hem het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek.
    Vertel haar/hem dat de moeilijkheden die je in dit verband ervaart niet alleen jouw exclusieve problemen zijn.
    Het feit dat je je nog bezig houdt met je overleden ouder hoeft niet te betekenen dat je andere ouder niet goed gehandeld zou hebben.
    Het betekent in de allereerste plaats dat jij je weer verbonden wilt kunnen voelen met de ouder die jou zo lang ontbroken heeft.

    Lege plek

    Hoe goed je overgebleven ouder ook met het verlies is omgegaan: er bleef een lege plaats achter die niemand in kon vullen. Onderzoek in dit verband eens bij jezelf of je in je leven in de eerste plaats jouw moeder/jouw vader hebt gemist. Of dat je vooral een moeder/een vader hebt gemist.
    Over jouw overleden moeder/jouw overleden vader zal je ouder je veel kunnen vertellen. Maar het verlangen naar een moeder/een vader kan zij/hij niet voor je invullen. Want hoe goed je overgebleven ouder de lege plaats ook heeft proberen op te vullen: moeders kunnen moederliefde geven en vaders kunnen vaderliefde geven. Moeders kunnen geen vaderliefde geven. Vaders kunnen geen moederliefde geven. Ook al zullen er ouders zijn die heel vergaand de ontbrekende liefde hebben kunnen compenseren. Het kan onmogelijk hetzelfde zijn.

    Partner en ouder

    Vergeet in het gesprek met je ouder ook vooral niet dat zij/hij praat over haar/zijn overleden partner, terwijl jij het hebt over je overleden ouder. Het gaat om dezelfde persoon, maar tegelijkertijd om totaal verschillende rollen die zij/hij heeft vervuld.
    Ook voor jouw ouder kan het een moeilijke opgave zijn om zich los te kunnen maken van de relatie die hij/zij met je overleden ouder heeft gehad. Om ten volle te kunnen  beseffen dat voor jou je overleden ouder in de allereerste plaats jouw ouder is geweest. Dat zij/hij pas in de tweede plaats voor jou de partner van je overgebleven ouder was.

    Je overgEbleven ouder en jij

    Ten aanzien van de relatie met je overgebleven ouder kan het in je proces van groot belang zijn om je ervan bewust te worden op welke manier je je tot haar/hem verhoudt. Wellicht ben je op dit moment ouder dan zij/hij was toen zij/hij haar/zijn partner verloor. Kun je het nu opbrengen om vanuit dat volwassen perspectief naar je overgebleven ouder te kijken. Ook jouw ouder heeft naar alle waarschijnlijkheid met de moed der wanhoop geprobeerd de scherven bij elkaar te rapen. Er het beste van te maken. Heeft het niet op kunnen brengen het anders te doen dan het gegaan is. Waarschijnlijk fout op fout gestapeld. Probeert om de pijn van het tekort te verbergen. Zoals zoveel verborgen is gebleven na de dood van je andere ouder.

    Ruimte

    Tenslotte kan het in de relatie die je nu nog met je overgebleven ouder hebt een grote rol spelen dat je mogelijk als kind te weinig ruimte hebt gekregen. Te weinig ruimte hebt kunnen nemen om de boosheid op de ouder die ‘zomaar’ uit je leven verdween te uiten. Aan haar/hem te adresseren.
    De kans is in dan groot dat je die boosheid bent gaan richten op je overgebleven ouder. Het is niet gezegd dat dit in jouw situatie speelt, maar het kan goed zijn het toch bij jezelf te onderzoeken.
    De relatie met je ouder zal meer ruimte krijgen als je ook dit aspect in alle eerlijkheid onder ogen wilt en kunt kunt zien.

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

    Lees meer over Verlaat Verdriet en Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw in het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek, geschreven en samengesteld door Titia Liese.

    Bestellen

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

  • | | |

    Nieuwe datum basisworkshop Dubbel Ouderverlies

    Samen met Albertine Richaerts heb ik een nieuwe datum vastgesteld voor de basisworkshop Dubbel Ouderverlies: 27, 28 en 29 juni 2019.

    Workshop Dubbel Ouderverlies

    De basisworkshop Dubbel Ouderverlies is de workshop speciaal voor mensen die in hun jeugd beide ouders hebben verloren door overlijden. In principe volgt de workshop Dubbel Ouderverlies het zelfde programma als de basisworkshop Verlaat Verdriet.
    Aan de workshop Dubbel Ouderverlies nemen uitsluitend volwassenen deel die in hun jeugd (dus voor hun twintigste) beide ouders hebben verloren door overlijden.

    Inhoud

    De basisworkshop Dubbel Ouderverlies is een samenwerkingsproject van Titia Liese en Albertine Richaerts.
    Albertine verloor als kind haar beide ouders door overlijden.

    Het volgen van de workshop Dubbel Ouderverlies geeft je de gelegenheid gedurende 2,5 dag + een Terugkomdag intensief aandacht te besteden aan het vroege verlies van je beide ouders. Te delen met ervaringsgenoten. Te leren van de theoretische onderbouwing van Verlaat Verdriet en verlate rouw van Titia Liese.

    In de tijd tussen de workshop en de Terugkomdag geef je uitvoering aan voornemens die je tijdens de workshop formuleert. Voornemens die passen bij jou, bij jouw specifieke situatie, bij jouw wensen en bij jouw mogelijkheden.

    Lees meer

    Lees meer over de basisworkshop Dubbel Ouderverlies.

    Informatie 

    Neem voor meer informatie contact op met Titia Liese via het Contactformulier of telefonisch 0341- 260 289 / 06- 53 76 58 43 of met Albertine Richaerts 045-405 4191 / www.albertinerichaerts.nl

    Aanmelden

    Aanmelden via het Aanmeldingsformulier.

    Berichten van deelnemers

    Eindelijk heb ik het gevoel gehad dat ik er helemaal mocht zijn.’
    ‘Ik begrijp nu veel beter hoe het in elkaar zit…..’
    ‘Wat een warmte, wat een begrip, wat een herkenning en wat een erkenning.’
    ‘Ik ben zo opgelucht, ik kan weer verder.’
    ‘De begeleiding van Titia en Albertine is zo warm en zo liefdevol – ik voelde me thuis, wat voor mij heel bijzonder is.’

  • |

    Hoe lang duurt een verlaat rouwproces?

    Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw, en antwoorden.

    Over Verlaat Verdriet en verlate rouw valt veel te zeggen en te schrijven en er valt nog veel meer over te vragen.
    Een aantal van de veelgestelde vragen – en antwoorden! – vind je de komende tijd in de blogs van Titia.

    Vraag

    Hoe lang duurt een verlaat rouwproces?

    Antwoord

    Persoonlijk proces

    Over de duur van een verlaat rouwproces valt eigenlijk niets te voorspellen. Daarvoor is een dergelijk proces veel te veel een persoonlijk proces waarop een veelheid aan factoren van invloed is.
    Heb je bijvoorbeeld een drukke baan, of heb je dat juist niet?
    Sta je aan het begin van je carrière of ben je op dit moment juist in rustiger vaarwater?Woon je in je eentje of woon je met andere mensen samen?
    Heb je een vaste partner of heb je die juist niet (meer)?
    Zorg je voor jonge kinderen of juist niet (meer)?
    Heb je in je leven al veel zelfonderzoek gedaan of sta je nog helemaal aan het begin van je zoektocht?
    Welke leeftijd had je toen je ouder overleed?
    Op welke wijze overleed je ouder?
    Hoe heeft het gezinsverband van je gezin van herkomst zich ontwikkeld?
    Op welke wijze heeft je levensloop zich na de dood van je ouder ontwikkeld?

    Onder meer deze traceerbare factoren maken deel uit van je persoonlijke levensomstandigheden.

    Andere factoren

    Maar ook minder duidelijk te omschrijven factoren hebben hun invloed op het verloop en de duur van je proces.
    De intensiteit waarmee je je wijdt aan het proces is daar een voorbeeld van, maar ook het door jou verlangde resultaat.
    Is je proces afgerond als je je ouder de plaats gegeven hebt in je leven die haar/hem toekomt? Of is je proces afgerond als je verlost bent van de angstaanvallen die je leven gekenmerkt hebben?
    Ben je pas tevreden als je niet alleen de weg naar jezelf hebt gevonden, maar je ook de vreugde hebt ervaren jezelf teruggevonden te hebben?

    Handreikingen bij verlate rouw

    Al deze factoren tezamen maken het onmogelijk een uitspraak te doen over de duur van een verlaat rouwproces. De Handreikingen bij verlate rouw: zien & gezien worden, horen en gehoord worden, herkennen, onderkennen, erkennen, accepteren, herwinnen, handelen helpen je in de loop van het proces te bepalen welke stappen je al hebt gezet en welke je nog wilt zetten.
    Tip: lees de Handreikingen bij verlate rouw 

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

    Lees meer over Verlaat Verdriet en Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw in het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek, geschreven en samengesteld door Titia Liese.

    Bestellen

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

  • |

    Hebben mannen minder last van verlaat verdriet dan vrouwen?

    Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw, en antwoorden.

    Over Verlaat Verdriet en verlate rouw valt veel te zeggen en te schrijven en er valt nog veel meer over te vragen.
    Een aantal van de veelgestelde vragen – en antwoorden! – vind je de komende tijd in de blogs van Titia.

    Vraag

    Hebben mannen minder last van verlaat verdriet dan vrouwen?

    Antwoord

    Meer dan een miljoen

    Meer dan een miljoen Nederlanders verloren in hun jeugd een ouder door overlijden. Een ruwe schatting leert dan dat er ruim 250.000 mannen zullen zijn die hun vader hebben verloren, ruim 250.000 vrouwen die hun vader hebben verloren, ruim 250.000 mannen die hun moeder hebben verloren en ruim 250.000 vrouwen die hun moeder hebben verloren.

    Workshops Verlaat Verdriet

    Naar alle waarschijnlijkheid zijn de gevolgen van het vroege verlies van een ouder voor mannen even groot als voor vrouwen. Toch zijn het tot nog toe in de eerste plaats vrouwen die deelnemen aan de workshops Verlaat Verdriet, zoals je ook in dit Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek aan de ervaringsbijdragen kunt zien. Deze verhoogde deelname van vrouwen heeft diverse oorzaken. Bijvoorbeeld als gevolg van het feit dat het Verlaat Verdriet-werk in 1996 begonnen is: namelijk met het werk voor dochters zonder moeder en de workshops Zonder Moeder. Pas na verloop van een aantal aanloopjaren is het werk uitgebreid naar Verlaat Verdriet en konden ook mannen deel gaan nemen aan de workshops.

    Mannen en vrouwen

    Naast dit gegeven zijn vrouwen, eerder dan mannen, geneigd emotionele ongenoegens tegen zichzelf te richten. Ze hebben zo een grotere kans om emotioneel vast te lopen. Bovendien zijn vrouwen vaak, meer dan mannen, geneigd de oorzaak van hun ongenoegens in zichzelf te zoeken. Ze gaan eerder met zichzelf aan het werk.

    Je verbonden voelen

    Een belangrijk aspect in verband met het vroege verlies van een ouder en deelname aan Verlaat Verdriet-werk is waarschijnlijk gelegen in het feit dat het voor vrouwen een biologische noodzaak is om zich verbonden te voelen. De onomkeerbare breuk met een ouder kan dit vermogen bij een meisje tot contact ernstig aantasten. Zeker als het gaat om het verlies van de moeder.

    Emotionele ondersteuning

    Mannen nemen waarschijnlijk minder gauw deel aan een Verlaat Verdriet-workshop, omdat ze langer emotioneel worden gesteund door hun vrouw dan vrouwen zich door hun man gesteund voelen. Mannen komen vaak pas naar de workshop, als hun vrouw heeft aangegeven dat ze er genoeg van hebben altijd maar begrip op te brengen. Om altijd haar man te steunen.

    Werkgebonden cursussen

    Bovendien zijn mannen, meer dan vrouwen dat zijn, geneigd om de oorzaak van gevoelens van ongenoegen buiten zichzelf te zoeken. Ze gaan eerder cursussen en trainingen volgen die verband houden met hun werk.
    Of ze reageren zich af door te gaan sporten.

    Ook voor mannen

    De dagelijkse praktijk van het Verlaat Verdriet-werk laat echter zien, dat de mannen die naar de workshops komen, dezelfde pijn en moeite met de vroege dood van hun ouder ondervinden als vrouwen. Zeker als het gaat om het gemis van de ouder. Als het gaat om de gevolgen die de vroege dood van hun ouder voor de rest van hun leven heeft gehad.
    Ook in het leven van mannen kan het verbroken contact verstrekkende gevolgen hebben voor de manier waarop ze als volwassene in het leven staan.

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

    Lees meer over Verlaat Verdriet en Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw in het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek, geschreven en samengesteld door Titia Liese.

    Bestellen

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek