• | |

    Als kind je beide ouders verliezen door de dood

    DoorTitia Liese

    Kinderen die een ouder verliezen aan de dood ontwikkelen angst. Ze worden bang ook hun overgebleven ouder te verliezen. Ik schreef er gisteren over in mijn blog https://verlaatverdriet.nu/2020/03/12/als-kind-een-ouder-verliezen-aan-de-dood/

    Verlies van beide ouders

    Voor een aantal kinderen is deze angst werkelijkheid geworden. Ze verloren hun beide ouders. Sommige kinderen verloren hun ouders na elkaar. Bijvoorbeeld door ziekte. Of de overgebleven ouder overleed als gevolg van zelfdoding. Omdat hij/zij het verlies van de partner niet kon dragen. Deze kinderen groeiden een aantal jaren op met hun overgebleven ouder in hun oorspronkelijke ouderlijk huis. Tot ook de overgebleven ouder stierf.
    Andere kinderen verloren hun beide ouders tegelijkertijd. In Nederland meestal als gevolg van een ongeval.

    Alles kwijt

    Kinderen die hun beide ouders verliezen raken alles kwijt. Hun ouders. Het huis waarin ze woonden. Hun vertrouwde omgeving. De school. Vriendjes en vriendinnetjes. In een aantal gevallen ook hun broertjes en/of zusjes.
    Ze kwamen terecht in een pleeggezin. Soms bij directe familie. Soms bij vrienden of kennissen van ouders. Of bij wildvreemde mensen.
    Ze gingen zwerven, omdat ze zich op geen enkele plek meer veilig konden voelen.
    In sommige gevallen bleven broers en zussen bij elkaar wonen in het ouderlijk huis. Een oudere broer en/of een oudere zus – die ook zelf beide ouders was verloren – kreeg de ouderrol toebedeeld.
    In sommige gevallen was er geen voorziening getroffen en bleef een kind (alleen) wonen in het ouderlijk huis (Ik verzin dit niet. Ook niet 2020).

    Nooit meer onvoorwaardelijk aanwezig kunnen zijn

    Niet meer leven in je vertrouwde gezinscultuur. Waar de dingen waren zoals ze waren, en gingen zoals ze gingen.
    Je aanpassen.
    Nooit meer onvoorwaardelijk aanwezig kunnen zijn.
    Altijd dankbaar zijn.

    Nog een paar vormen waarop je je overgebleven ouder kunt verliezen

    De overgebleven ouder

    • kan het verlies van haar/zijn partner niet verwerken en gaat disfunctioneren, bijvoorbeeld door emotioneel op een kind/de kinderen te gaan leunen;
    • kan haar/zijn opvoedtaken niet meer aan en laat het kind/de kinderen als opvoeder in de steek;
    • raakte aan de drank als gevolg van het verlies van de partner;

    Sommige kinderen ‘verloren’ hun overgebleven ouder aan een nieuwe partner.

    Overleven

    In je jeugd je beide ouders verliezen betekent dat je alles kwijt raakt wat je vertrouwd was. Leven is overleven geworden.

  • | | |

    Er moet me iets van het hart: houd moed!

    DoorTitia Liese

    Er moet me iets van het hart

    En dat gaat over KLAGEN.
    Althans: dat gaat over interpretaties van mensen in je omgeving over jouw verlate rouw-pad.

    Woorden leren geven

    Voor Verlaat Verdriet-ers is het nodig woorden te leren geven aan gevoelens. Gevoelens van pijn. Verdriet. Angst. Radeloosheid. Eenzaamheid. Wanhoop. Leegte. Gevoelens waar je als kind geen woorden voor had. Woorden waarvan je als volwassene de inhoud niet kunt voelen. Je hoofd weet het allemaal wel. Maar je gevoel doet iets anders.

    In een verlaat rouw-proces leer je woorden te geven aan die gevoelens. Van pijn. Verdriet. Angst. Radeloosheid. Eenzaamheid. Wanhoop. Leegte. Je wilt graag delen met je naasten. Met mensen in je omgeving.

    Hoe pijnlijk als deze mensen jouw – voorzichtige – pogingen om je gevoelens te delen interpreteren als KLAGEN.

    De realiteit onder ogen zien

    Een ander – even belangrijk – aspect van een verlaat rouwproces is leren de realiteit onder ogen te zien. De realiteit van het verlies van toen. Van wat dat verlies met je heeft gedaan. Wat de gevolgen van het verlies van toen in je leven van nu betekenen. De keuzes die je hebt gemaakt. De spijt die je hebt over keuzes. De mislukkingen. De vraag die je hebt: wie zou ik zijn geweest als mijn moeder/mijn vader niet was overleden in mijn kindertijd. Hoe zou mijn leven van nu er dan uitzien?

    Hoe pijnlijk als mensen in je omgeving je – voorzichtige – pogingen om de realiteit van je leven onder ogen te zien interpreteren als ‘er in blijven hangen’. Als ‘slachtoffergedrag’.  Als ‘KLAGEN’.

    Daarom moet me van het hart

    Houd moed, Verlaat Verdriet-er.
    Hef je hoofd op.
    Ga verder op je pad.
    Neem een voorbeeld aan de Verlaat Verdriet-ers die je zijn voorgegaan.
    Ook jij kunt het!

  • | | |

    Blijde aankondiging van twee nieuwe geboorten

    DoorTitia Liese

    Nieuwe geboorte

    Met gepaste trots – en heel veel blijdschap – mag ik je de aanstaande geboorte aankondigen van Ein Loch in meiner Seele

    Bert Pekelder

    Anderhalf jaar geleden nam Bert Pekelder contact met mij op vanuit Zuid Duitsland. ‘Ik verloor in mijn jeugd mijn beide ouders en ben geïnteresseerd in jouw werk. Sinds lang woon ik in Duitsland. Graag wil ik bij jou de workshop Dubbel Ouderverlies komen doen. Dat wil ik, omdat ik in mijn oospronkelijke taal – de taal die ik heb geleerd van mijn beide ouders –  mijn Verlaat Verdriet-proces aan wil gaan.

    Het Duitse taalgebied

    In juli 2018 deed Bert bij Albertine Richaerts en mij de basisworkshop Dubbel Ouderverlies. Na de workshop hebben Bert en ik intensief contact gehouden. ‘In Duitsland is niets beschikbaar voor Verlaat Verdriet-ers. Mij heeft het lezen van jouw boeken en het volgen van de workshop Dubbel Ouderverlies zoveel gebracht. Ik ga ervoor zorgen dat ook Verlaat Verdriet-ers in het Duitse taalgebied kunnen lezen over Verlaat Verdriet.

    Vertalen

    Bert startte met het vertalen van mijn in 2018 verschenen boek Gat in je ziel, helen door schrijven.
    ‘Jouw blogs zijn mooi en illustratief, maar er moet ook theoretische onderbouwing bij’, meldde hij terwijl hij aan het werk was met de vertaling.
    Daarop pakte Bert ook de vertaling op van delen uit mijn andere boeken: Gids voor Verlaat Verdriet en Teruggaan, om verder te kunnen. Hij schoof de teksten van de drie boeken in elkaar. Voorzag het boek van een nieuwe omslag en van illustraties. Gaf het boek vorm. En liet een eerste proefdruk maken.

    Binnenkort

    Ein Loch in meiner Seele gaat binnen enkele weken in druk verschijnen. Wat een bijzonder proces om als auteur (ik dus) van zo dicht bij mee te maken. En wat heeft Bert een mooi en waardevol boek gemaakt.

    Nog een geboorte

    ‘Dit boek gaan we terugvertalen naar het Nederlands’ ging door me heen toen ik het boek van Bert voor de eerste keer in mijn handen had. Volgende week heb ik een afspraak met mijn uitgever over mijn plan. Als dat geen nieuwe geboorte gaat worden!

  • | | | |

    Zorgen & verzorgd worden: Tips voor mensen in je omgeving

    DoorTitia Liese

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkoboek

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek: Tips voor mensen in je omgeving

    In de komende weken deel ik Tips voor mensen in je omgeving uit het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek met je.

    Zorgen & verzorgd worden

    De kinderen van tóen hebben zich vaak niet gezien en niet gehoord gevoeld. Om zichzelf toch zichtbaar en hoorbaar te maken zijn ze gaan zorgen voor anderen. Het zorgen voor anderen is een tweede natuur voor hen geworden. Ze weten meestal veel beter wat een ander nodig heeft, dan wat ze zelf nodig hebben.
    Goed voor zichzelf zorgen gaat hen meestal stukken slechter af.

    Tip

    Ze kunnen het zo slecht, deze kinderen van toen: hulp vragen. En ze willen tegelijkertijd zo vreselijk graag eens zorg van iemand anders ondervinden.

    Maar o – het is zo moeilijk voor hen om hulp te vragen. Hulp vragen voelt voor hen als falen, alsof je het zelf niet klaar zult spelen.

    Wees niet al te bang dat zo iemand afhankelijk van je zal worden, als je jouw zorg aan haar/hem aanbiedt. Deze mensen knappen hun hele leven alles al zelf op. Juist daarom kan het zo fijn zijn om eens verzorgd te worden. En het hoeft heus niet lang te duren. Daarvoor zijn ze te zeer vergroeid geraakt met hun zelfstandigheid.

    Volgende tip

    Leven & dood

    Vorige TIPS

    Inleiding 
    Niet gehoord en gezien gevoeld
    Herinneringen
    Trots, koppig en eigenwijs
    Anders
    Tweestromen-proces 
    De factor TIJD
    Het gezin van herkomst
    Het samengestelde gezin
    Leeftijd
    Verlies moeder, verlies vader
    De magische leeftijd
    Afstand en nabijheid
    Tekort
    De Grote Verdwijntruc
    Waakzaam
    Stoer en zelfstandig
    Genieten
    Over grenzen
    Bodemloze put
    Vertrouwen enzo
    Zelfvertrouwen
    Incasseren
    Controle

    Bestellen

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
    Boeken bestellen van Titia Liese over Verlaat Verdriet en verlate rouw.

    Delen

    Deel met ervaringsgenoten op het besloten Verlaat Verdriet-forum Ontmoetingsplaats.

    Bestellen

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
    Boeken bestellen van Titia Liese over Verlaat Verdriet en verlate rouw.