• | |

    Trots, koppig en eigenwijs: Tips voor mensen in je omgeving

    DoorTitia Liese

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek: Tips voor mensen in je omgeving

    In de komende weken deel ik Tips voor mensen in je omgeving uit het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek met je.

    Trots, Koppig & Eigenwijs

    Veel Verlaat Verdriet-ers hebben het gevoel dat ze na de dood van hun ouder helemaal voor zichzelf hebben moeten zorgen. Dat ze zichzelf hebben opgevoed zoals ze veronderstelden dat hun overleden ouder dat gedaan zou hebben. Al vanaf hun jeugd hebben ze hun eigen boontjes moeten doppen.
    Ze hebben in veel gevallen verantwoordelijkheden gedragen die niet bij kinderen passen. Geen wonder dat veel van hen zich ontwikkeld hebben tot mensen die trots, koppig en eigenwijs zijn. Tot mensen die gewend zijn helemaal, en meestal zonder overleg, hun eigen gang te gaan.

    Tip

    In deze mensen hebben zich vaak ver uiteenlopende eigenschappen ontwikkeld. Enerzijds zijn ze trots, koppig, eigenwijs en vaak zelfs halsstarrig. Anderzijds kunnen ze zich als geen ander aanpassen. Ze hebben een groot inlevingsvermogen ontwikkeld. Zijn zeer flexibel. Kunnen je met deze eigenschappen danig op het verkeerde been zetten.
    Aan de buitenkant lijken ze zo sterk te zijn. Maar van binnen zijn ze dat vaak totaal niet. Ze kunnen heel flexibel zijn en zich gemakkelijk lijken te schikken. Totdat je denkt dat ze zich vanzelfsprekend aan zullen passen aan wat jij van ze verwacht. Dan ineens kunnen ze radicaal, en zonder opgaaf van reden, weigeren.
    Je hoeft dat natuurlijk niet zomaar te accepteren, maar het kan je relatie ten goede komen als je weet dat onder deze eigenschappen waarschijnlijk veel verdriet en pijn verborgen zit.

    Eerstvolgende TIP

    Anders

    Vorige TIPS

    Niet gehoord en gezien gevoeld
    Herinneringen

    Bestellen

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
    Boeken bestellen van Titia Liese over Verlaat Verdriet en verlate rouw.

    Delen

    Deel met ervaringsgenoten op het besloten Verlaat Verdriet-forum Ontmoetingsplaats.

  • | |

    Tips voor mensen in je omgeving: Niet gezien en gehoord gevoeld

    DoorTitia Liese

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek: Tips voor mensen in je omgeving

    In de komende weken deel ik Tips voor mensen in je omgeving uit het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek met je.

    Niet gezien en niet gehoord gevoeld

    Veel mensen die als kind een ouder hebben verloren, hebben zich toen niet gezien en niet gehoord gevoeld.
    Mensen die zich toen niet gezien en gehoord hebben gevoeld, zijn waarschijnlijk niet op een voor hen goede manier getroost. Het ontbreken van de juiste troost kan verstrekkende gevolgen hebben voor hun latere leven. Deze mensen vertonen vaak sterk vermijdingsgedrag en ze kunnen moeilijk om hulp vragen.

    Tip

    Je hoeft niet degene te zijn die alsnog troost geeft.
    Vraag of zij/hij een vorm van troost in haar/zijn leven kent. Welke vorm die troost heeft en wat die troost voor haar/hem betekent.
    Stevig vastgehouden worden is een groot verlangen bij veel mensen die als kind een ingrijpend verlies hebben geleden.

    Meer hoef je vaak helemaal niet te doen.
    Je hoeft niets te zeggen. De kwaliteit van jouw aanwezigheid is veel belangrijker dan alles wat je zou kunnen zeggen. Maar vraag voor de zekerheid wel even of je zo dicht bij mag komen.

    Eerstvolgende TIP

    Herinneringen

    Bestellen

    Boeken bestellen van Titia Liese over Verlaat Verdriet en verlate rouw.

    Delen

    Deel met ervaringsgenoten op het besloten Verlaat Verdriet-forum Ontmoetingsplaats.

  • |

    Hoe ga ik om met mijn overgebleven ouder?

    DoorTitia Liese

    Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw, en antwoorden.

    Over Verlaat Verdriet en verlate rouw valt veel te zeggen en te schrijven en er valt nog veel meer over te vragen.
    Een aantal van de veelgestelde vragen – en antwoorden! – vind je de komende tijd in de blogs van Titia.

    Vraag

    Hoe ga ik om met mijn overgebleven ouder?

    Antwoord

    Je overgebleven ouder

    Veel mensen die jong een ouder hebben verloren zijn als gevolg van dit verlies terecht gekomen in een problematische relatie met hun overgebleven ouder.
    Als dat bij jou het geval is kan je ouder er moeite mee hebben dat jij je alsnog zo intensief bezighoudt met het verlies van toen.
    De kans is dan groot dat je ouder dat ervaart als een beschuldiging aan haar/zijn adres.

    Verlaat Verdriet

    Dan kan het de druk wat van de ketel halen als je vertelt over Verlaat Verdriet. Over het feit dat veel meer mensen worstelen met deze problematiek.
    Laat je ouder erover lezen. Geef haar/hem het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek.
    Vertel haar/hem dat de moeilijkheden die je in dit verband ervaart niet alleen jouw exclusieve problemen zijn.
    Het feit dat je je nog bezig houdt met je overleden ouder hoeft niet te betekenen dat je andere ouder niet goed gehandeld zou hebben.
    Het betekent in de allereerste plaats dat jij je weer verbonden wilt kunnen voelen met de ouder die jou zo lang ontbroken heeft.

    Lege plek

    Hoe goed je overgebleven ouder ook met het verlies is omgegaan: er bleef een lege plaats achter die niemand in kon vullen. Onderzoek in dit verband eens bij jezelf of je in je leven in de eerste plaats jouw moeder/jouw vader hebt gemist. Of dat je vooral een moeder/een vader hebt gemist.
    Over jouw overleden moeder/jouw overleden vader zal je ouder je veel kunnen vertellen. Maar het verlangen naar een moeder/een vader kan zij/hij niet voor je invullen. Want hoe goed je overgebleven ouder de lege plaats ook heeft proberen op te vullen: moeders kunnen moederliefde geven en vaders kunnen vaderliefde geven. Moeders kunnen geen vaderliefde geven. Vaders kunnen geen moederliefde geven. Ook al zullen er ouders zijn die heel vergaand de ontbrekende liefde hebben kunnen compenseren. Het kan onmogelijk hetzelfde zijn.

    Partner en ouder

    Vergeet in het gesprek met je ouder ook vooral niet dat zij/hij praat over haar/zijn overleden partner, terwijl jij het hebt over je overleden ouder. Het gaat om dezelfde persoon, maar tegelijkertijd om totaal verschillende rollen die zij/hij heeft vervuld.
    Ook voor jouw ouder kan het een moeilijke opgave zijn om zich los te kunnen maken van de relatie die hij/zij met je overleden ouder heeft gehad. Om ten volle te kunnen  beseffen dat voor jou je overleden ouder in de allereerste plaats jouw ouder is geweest. Dat zij/hij pas in de tweede plaats voor jou de partner van je overgebleven ouder was.

    Je overgEbleven ouder en jij

    Ten aanzien van de relatie met je overgebleven ouder kan het in je proces van groot belang zijn om je ervan bewust te worden op welke manier je je tot haar/hem verhoudt. Wellicht ben je op dit moment ouder dan zij/hij was toen zij/hij haar/zijn partner verloor. Kun je het nu opbrengen om vanuit dat volwassen perspectief naar je overgebleven ouder te kijken. Ook jouw ouder heeft naar alle waarschijnlijkheid met de moed der wanhoop geprobeerd de scherven bij elkaar te rapen. Er het beste van te maken. Heeft het niet op kunnen brengen het anders te doen dan het gegaan is. Waarschijnlijk fout op fout gestapeld. Probeert om de pijn van het tekort te verbergen. Zoals zoveel verborgen is gebleven na de dood van je andere ouder.

    Ruimte

    Tenslotte kan het in de relatie die je nu nog met je overgebleven ouder hebt een grote rol spelen dat je mogelijk als kind te weinig ruimte hebt gekregen. Te weinig ruimte hebt kunnen nemen om de boosheid op de ouder die ‘zomaar’ uit je leven verdween te uiten. Aan haar/hem te adresseren.
    De kans is in dan groot dat je die boosheid bent gaan richten op je overgebleven ouder. Het is niet gezegd dat dit in jouw situatie speelt, maar het kan goed zijn het toch bij jezelf te onderzoeken.
    De relatie met je ouder zal meer ruimte krijgen als je ook dit aspect in alle eerlijkheid onder ogen wilt en kunt kunt zien.

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

    Lees meer over Verlaat Verdriet en Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw in het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek, geschreven en samengesteld door Titia Liese.

    Bestellen

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

  • | | |

    Hoe ga ik om met het kind in mij?

    DoorTitia Liese

    Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw, en antwoorden.

    Over Verlaat Verdriet en verlate rouw valt veel te zeggen en te schrijven en er valt nog veel meer over te vragen.
    Een aantal van de veelgestelde vragen – en antwoorden! – vind je de komende tijd in de blogs van Titia.

    Vraag

    Hoe ga ik om met het kind in mij?

    Antwoord

    Het kind in je

    Als je als kind een ouder hebt verloren, hield op dat moment de verbinding met je levende ouder op. Het contact stopte abrupt, zoals een film plotseling kan stoppen. Terwijl je haar/hem nog zo hard nodig had om je te begeleiden naar volwassenheid.
    Dat kind, dat toen zo plotseling alleen gelaten werd met haar/zijn verdriet, zit nog steeds in je.

    Zorg en aandacht

    Het vraagt waarschijnlijk op dit moment niet alleen van jou de zorg en de aandacht die het toen niet gekregen heeft, maar ook van andere mensen. Want diep van binnen vindt het kind het eigenlijk nog altijd vanzelfsprekend dat er voor haar/hem gezorgd wordt. Het wil bij de hand genomen worden.

    Pijnlijke kant

    Een pijnlijke kant voor het kind in je mag hier daarom niet onbesproken blijven. Veel mensen hebben zich namelijk zelf van dit innerlijke kind afgekeerd en hebben er in de grond van hun hart eigenlijk een hekel aan.
    Want het kind is behoeftig.
    Het is klein.
    Voelt zich zwak en in de steek gelaten.
    Zeurt om aandacht.
    Leeft in grote eenzaamheid.
    Het heeft verdriet.

    Herstel van je levenskracht

    Het herstel van de relatie met dit kind in je is waarschijnlijk niet alleen een van de grootste en moeilijkste opgaven. Het is zeker ook één van de mooiste opgaven in het helingsproces dat een verlaat rouwproces is.
    Op het moment namelijk, waarop je beseft dat dit kind in wezen je levenskracht is, heb je één van de belangrijkste sleutels van een verlaat rouwproces in handen. Je zult  geen seconde meer aarzelen om dit innerlijke kind te omarmen. Het vast te houden en het in onvoorwaardelijke liefde alles te geven wat het nodig heeft.

    Groeien en volwassen worden

    Het herstel van je contact met het kind in je biedt je ook de gelegenheid om te groeien naar een nieuw omslagpunt in je proces. Namelijk naar het moment van het werkelijk volwassen worden.

    Van kindperspectief naar volwassenperspectief

    Vanaf het moment, waarop je ouder uit je leven verdween, werd zij/hij wat jij van haar/hem dacht. Wat je niet van haar/hem dacht. Omdat zij/hij niet alleen letterlijk maar ook figuurlijk uit je leven verdween.
    Het beeld dat je nu nog van je ouder hebt, is dus het beeld dat je als kind had. Je moeder/je vader is groot, altijd sterk. Misschien nog wel volmaakt. Jij bent klein. Een kind nog.
    Maar intussen ben jij ook ruimschoots volwassen geworden.
    Je bent, niet alleen in leeftijd en in lengte maar ook in ontwikkeling, haar/zijn gelijke geworden.
    Misschien ben je inmiddels zelfs ouder dan je ouder ooit is geworden.
    Maar het beeld dat je van haar/hem hebt is nog steeds het beeld dat je toen had. Je kijkt dus naar je ouder vanuit je kindperspectief.

    Gelijkwaardig

    Dat perspectief veranderen en je ouder leren zien vanuit gelijkwaardigheid en erkennen dat je ouder weliswaar voor jou een heel speciaal iemand is, maar tegelijkertijd ook een heel gewoon mens, betekent dat je een nieuw omslagpunt in je rouwproces hebt bereikt en dat je het verlies van je ouder in je leven hebt geïntegreerd.

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

    Lees meer over Verlaat Verdriet en Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw in het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek, geschreven en samengesteld door Titia Liese.

    Bestellen

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek