• | | |

    Hartenwens: afsluiting van BeeldTaal delen in tijden van corona

    Hartenwens

    Wat is goed voor mij? Veel Verlaat Verdriet-ers weten het niet. Ze hebben geen idee: wat is goed voor mij? Ze weten feilloos wat goed is voor een ander. Wat andere mensen nodig hebben. Hoe ze voor andere mensen kunnen zorgen. Maar voor zichzelf? Daarom deze vraag aan jou. Verlaat Verdriet-er: wat is jouw Hartenwens?

    Met Hartenwens sluit ik de gratis BeeldTaal-afleveringen af.
    Het is mijn Hartenwens dat je – op welke manier dan ook – plezier hebt gehad van dit gratis abonnement op BeeldTaal delen in tijden van corona.

    Onder deskundige begeleiding

    Mogelijk heb je als abonnée vooral gemerkt dat je bedoelingen goed waren, maar dat het leven van alledag steeds weer je aandacht opslokte. Dat je minder met BeeldTaal hebt gedaan dan je je had voorgenomen. Of misschien wel helemaal niets. Misschien ben je tot de ontdekking gekomen dat het beter is er werkelijk tijd voor uit te trekken. Dat het fijner is om samen met ervaringsgenoten – en onder deskundige begeleiding van Titia Liese – aan het BeeldTaal-(schrijf)werk te gaan.

    Nieuwgierig naar BeeldTaal

    Of je bent nieuwsgierig geworden naar BeeldTaal.
    Wat is BeeldTaal?
    Is BeeldTaal iets voor mij?
    Kan BeeldTaal mij helpen?
    Wat kan ik doen?
    Wanneer kan ik iets met BeeldTaal doen?
    Waar kan ik iets met BeeldTaal doen?

    Mogelijkheden

    De weg van liefde

    BeeldTaal in Italië
    9-15 mei 2021

    WindMee

    BeeldTaal op Terschelling
    2-6 november 2020

    ReCreëren

    BeeldTaal op de Veluwe
    Eens per maand 1 of 2 dagen in een weekend.
    Binnenkort meer informatie over inhoud en data.

    Informatie

    Wil je meer weten over BeeldTaal en wat BeeldTaal voor jou kan betekenen?
    Stuur een mailtje naar BeeldTaal@verlaatverdriet.nu

  • | |

    Interview met Liesbeth Rasker in NRC

    Rouwenden vormen een club

    Vanochtend ontving ik een interview met Liesbeth Rasker. NRC, 14 mei 2020. Interviewer: Rinskje Koelewijn.
    Ik geeft dit interview graag aan je door.

    Liesbeth Rasker (31), schrijver en reisblogger, maakte een podcast over rouwen. Ze leerde over ‘schoon’ en ‘vuil’ verdriet. „Rouwenden horen bij een club.”

    ……………. Toen de moeder van Liesbeth Rasker darmkanker kreeg en wist dat ze zou sterven, vroeg ze haar beste vriendin om na haar dood een oogje te houden op haar kinderen. Twee dochtertjes, 5 en 10 jaar oud. Die vriendin, schrijfster Renate Dorrestein, kwam voortaan elke woensdag bij de meisjes en hun vader op bezoek. „We aten met elkaar, daarna lieten zij en ik de hond uit. Dat was óns moment. Zij was mijn neptante, ik haar nepnicht.” Twintig jaar deelden ze elkaars levens, maar toen kreeg Renate Dorrestein slokdarmkanker. Ze overleed in mei 2018, 64 jaar oud. Liesbeth Rasker (31): „Met haar ging mijn moeder nóg een keer dood”………………….

    Aan de keukentafel

    ………… Nu weet ze: álles wat ze toen voelde, viel onder het hoofdstuk rouw. En ook dat dit „zware, zwarte gevoel” in één klap verdween – ineens kon ze weer écht lachen – bleek volkomen normaal. Ze weet dat, omdat ze inmiddels het plan heeft uitgevoerd dat ze bedacht in die zomer van verdriet. „Ik zocht verhalen over wat rouw, of grief, of loss nou eigenlijk is. Maar waar ik behoefte aan had, bestond nog niet.” Ze heeft een podcastserie gemaakt, Dag voor Dag: zes gesprekken, van elk iets meer dan een uur, met mensen die gerouwd hebben. Ze spreekt, aan de keukentafel, twee vriendinnen van haar moeder, die naast hun vriendin ook hun man, een familielid of hun moeder verloren. Ze praat met leeftijdgenoten die een vader, of een vader én moeder missen. En ten slotte spreekt ze haar vader, 75 jaar, die nog elke dag een kaarsje brandt bij een portret van haar moeder………….

    ……………O ja, zegt ze met een lange uithaal. „Dat is to-taal anders. Een kind dat zijn moeder verliest… Dat gemis is onoplosbaar, dat wordt deel van je identiteit. Het zit verankerd in alle hoeken van wie ik ben, het leeft in me.” Hoe dan? „Ik ben altijd op mezelf geweest, een einzelgänger, ook toen mijn moeder nog leefde. Dat is wel versterkt. Uitvergroot.” Als zij het over rouw heeft, dan bedoelt ze de rouw om Renate. „Haar mis ik. Meer, of anders, dan ik mijn moeder mis. Renate kénde ik. Mijn moeder heb ik nooit echt leren kennen. Renate was degene die het meeste over haar wist te vertellen, dat mis ik ook………………

    Interview

    Lees dit interview in NRC

  • | | |

    Uw leven is al zo versnipperd

    ‘Uw leven is al zo versnipperd.’ antwoordt de huisarts. Ik bedank haar omdat ze even opbelde om te zeggen dat ze wat later zou komen voor de medische handeling die ze thuis bij mijn partner uit zou gaan voeren.
    Deze huisarts verloor haar man. Ze spreekt uit ervaring. Even voel ik heel diep hoe goed deze kennis uit ervaring mij doet. In deze ene zin voel ik me gezien. Erkend.

    Intensief

    ‘Is het niet heel erg zwaar?’ wordt me geregeld gevraagd. Sinds begin november 2019 ben ik mantelzorger voor mijn terminaal zieke (LAT)partner. Zelf ervaar ik het niet als zwaar. Wel als intensief. Maar wat gebeurt er dan als ik van tijd tot tijd ontplof?

    Gefragmenteerd

    Ineens dringt het helemaal tot me door. Veel Verlaat Verdriet-ers – ook ik vroeger – ervaren hun leven na het vroege verlies van hun ouder(s) als gefragmenteerd. Versnipperd. In duizend stukjes uiteen gevallen. Dat kan je (levenlange) angst bezorgen. Angst om in een peilloos diep gat te vallen. Overlevingspatronen moeten deze angst(en) onder controle houden. Je leven voelt als zwaar. Heel zwaar.

    Antwoord

    Het antwoord van de huisarts doet me in de volgende dagen een aantal dingen beseffen:

    • de bijzondere waarde van kennis uit ervaring;
    • zelf heb ik mijn leven vergaand geheeld – vandaar dat ik de zorg voor mijn partner ervaar als intensief, niet als zwaar;
    • aan de randen van deze zorg treedt soms toch een oude reactie op. Dan ontplof ik op een manier die niet in verhouding staat tot de aanleiding. Ik wil naar huis. Naar mijn eigen huis. En wel onmiddellijk.

    Geleerd

    Weer wat geleerd over

    • kennis uit ervaring;
    • Verlaat Verdriet;
    • Verlaat Verdriet-ers;
    • mezelf;
    • me gezien voelen;
    • het gefragmenteerde bestaan van Verlaat Verdriet-ers (inclusief mijzelf);
    • kwetsbaarheid;
    • de kracht van helen.
  • | |

    Verlaat Verdriet-ers en levenslessen

    In mijn blog van gisteren OPLEIDING schreef ik over de invloed van het vroege verlies van je ouder(s) op je schoolcarrière. Over de formele vormen van scholing en opleiding dus.
    Vandaag schrijf ik over die andere school. Die niet formele school. Vandaag schrijf ik over levenslessen voor Verlaat Verdriet-ers.

    In je jeugd verloor je je ouder(s) door de dood. Vanaf dat moment wist je voor de rest van je leven dat de dood bestaat. Een realiteit is. Dat mensen een speciale eigenschap hebben. Ze gaan dood. Vroeg of laat. Nooit van je leven kun je meer doen alsof de dood niet bestaat. Alsof de dood niet jou zou kunnen raken. ‘Ik heb altijd de dood in mijn hoofd’, schreef ooit een Verlaat Verdriet-er tijdens een Verlaat Verdriet- workshop.

    Je hebt het van dichtbij meegemaakt. De dood van je ouder. Het verlies van je ouder. Het onomkeerbare verlies. De ruptuur. En de gevolgen van die ruptuur voor de rest van je leven.

    Lessen van het leven

    Lessen van het leven hebben Verlaat Verdriet-ers geleerd. In sommige opzichten zeer hardhandig. Ik noem een paar van deze lessen.
    Je hebt geleerd:

    • dat de dood een realiteit is in het leven;
    • je aan te passen;
    • te zorgen;
    • je staande te houden onder moeilijke omstandigheden;
    • verantwoordelijkheid op je te nemen;
    • flexibel te zijn;
    • door te zetten;
    • kwesties van verschillende standpunten te bekijken;
    • de noden van je omgeving te zien;
    • te handelen in geval van nood;
    • te relativeren;
    • het heel lang uit te houden met schaarse middelen;
    • je gemakkelijk te verplaatsen in andere mensen.

    Eigenschappen en overlevingspatronen

    Tal van eigenschappen die verborgen zitten in overlevingspatronen. Eigenschappen die jouw leven – en het leven van je naasten – verrijken als jij deze eigenschappen onbekommerd in kunt zetten. Als kwaliteiten.
    Aan jou om deze eigenschappen op te duiken. In jouw overlevingspatronen.

    Waterlelie

    Je kent vast de symboliek van de waterlelie.
    Geworteld in de modder.
    Naar het wateroppervlak gegroeid.
    In stille schoonheid drijvend.

    Verlaat Verdriet-er: laat ook jij tal van waterlelies bloeien.