• | |

    Kinderen: Tips voor mensen in je omgeving

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkoboek

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek: Tips voor mensen in je omgeving

    In de komende weken deel ik Tips voor mensen in je omgeving uit het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek met je.

    Kinderen

    Veel Verlaat Verdriet-ers die jong een ouder hebben verloren, durven het niet aan zelf moeder/vader te worden. Ze zijn bang hun kind aan te doen wat hen zelf overkwam. Hun basale gebrek aan zelfvertrouwen weerhoudt hen ervan. Of ze hebben geen idee hoe je een kind zou moeten grootbrengen.

    Voor de mensen die wel kinderen gekregen hebben, is vaak een lastige taak weggelegd. Want kinderen opvoeden als je niet voldoende voorbeeld van je eigen ouder hebt gehad: hoe moet je dat doen?

    Tip

    Als mensen die jong een ouder hebben verloren geen kinderen hebben, dan is de kans groot dat dit een direct gevolg is van het vroege verlies van hun eigen ouder. Onder de ‘bewuste’ keus geen kinderen te krijgen ligt dan de pijn van een keuze die ze zelf niet gemaakt hebben: het vroege verlies van de ouder.

    Mensen die wel kinderen kregen, onderhouden vaak een ingewikkelde relatie met hen, zeker als hun kind(eren) de leeftijd gekregen heeft/hebben die ze zelf hadden toen hun ouder overleed.
    Tot die tijd wisten ze wel hoe je het moest doen, maar daarna……

    Volgende TIP

    Gevoel & verstand

    Vorige TIPS

    Inleiding 
    Niet gehoord en gezien gevoeld
    Herinneringen
    Trots, koppig en eigenwijs
    Anders
    Tweestromen-proces 
    De factor TIJD
    Het gezin van herkomst
    Het samengestelde gezin
    Leeftijd
    Verlies moeder, verlies vader
    De magische leeftijd

    Bestellen

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
    Boeken bestellen van Titia Liese over Verlaat Verdriet en verlate rouw.

    Delen

    Deel met ervaringsgenoten op het besloten Verlaat Verdriet-forum Ontmoetingsplaats.

  • |

    Hoe ga ik om met mijn overgebleven ouder?

    Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw, en antwoorden.

    Over Verlaat Verdriet en verlate rouw valt veel te zeggen en te schrijven en er valt nog veel meer over te vragen.
    Een aantal van de veelgestelde vragen – en antwoorden! – vind je de komende tijd in de blogs van Titia.

    Vraag

    Hoe ga ik om met mijn overgebleven ouder?

    Antwoord

    Je overgebleven ouder

    Veel mensen die jong een ouder hebben verloren zijn als gevolg van dit verlies terecht gekomen in een problematische relatie met hun overgebleven ouder.
    Als dat bij jou het geval is kan je ouder er moeite mee hebben dat jij je alsnog zo intensief bezighoudt met het verlies van toen.
    De kans is dan groot dat je ouder dat ervaart als een beschuldiging aan haar/zijn adres.

    Verlaat Verdriet

    Dan kan het de druk wat van de ketel halen als je vertelt over Verlaat Verdriet. Over het feit dat veel meer mensen worstelen met deze problematiek.
    Laat je ouder erover lezen. Geef haar/hem het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek.
    Vertel haar/hem dat de moeilijkheden die je in dit verband ervaart niet alleen jouw exclusieve problemen zijn.
    Het feit dat je je nog bezig houdt met je overleden ouder hoeft niet te betekenen dat je andere ouder niet goed gehandeld zou hebben.
    Het betekent in de allereerste plaats dat jij je weer verbonden wilt kunnen voelen met de ouder die jou zo lang ontbroken heeft.

    Lege plek

    Hoe goed je overgebleven ouder ook met het verlies is omgegaan: er bleef een lege plaats achter die niemand in kon vullen. Onderzoek in dit verband eens bij jezelf of je in je leven in de eerste plaats jouw moeder/jouw vader hebt gemist. Of dat je vooral een moeder/een vader hebt gemist.
    Over jouw overleden moeder/jouw overleden vader zal je ouder je veel kunnen vertellen. Maar het verlangen naar een moeder/een vader kan zij/hij niet voor je invullen. Want hoe goed je overgebleven ouder de lege plaats ook heeft proberen op te vullen: moeders kunnen moederliefde geven en vaders kunnen vaderliefde geven. Moeders kunnen geen vaderliefde geven. Vaders kunnen geen moederliefde geven. Ook al zullen er ouders zijn die heel vergaand de ontbrekende liefde hebben kunnen compenseren. Het kan onmogelijk hetzelfde zijn.

    Partner en ouder

    Vergeet in het gesprek met je ouder ook vooral niet dat zij/hij praat over haar/zijn overleden partner, terwijl jij het hebt over je overleden ouder. Het gaat om dezelfde persoon, maar tegelijkertijd om totaal verschillende rollen die zij/hij heeft vervuld.
    Ook voor jouw ouder kan het een moeilijke opgave zijn om zich los te kunnen maken van de relatie die hij/zij met je overleden ouder heeft gehad. Om ten volle te kunnen  beseffen dat voor jou je overleden ouder in de allereerste plaats jouw ouder is geweest. Dat zij/hij pas in de tweede plaats voor jou de partner van je overgebleven ouder was.

    Je overgEbleven ouder en jij

    Ten aanzien van de relatie met je overgebleven ouder kan het in je proces van groot belang zijn om je ervan bewust te worden op welke manier je je tot haar/hem verhoudt. Wellicht ben je op dit moment ouder dan zij/hij was toen zij/hij haar/zijn partner verloor. Kun je het nu opbrengen om vanuit dat volwassen perspectief naar je overgebleven ouder te kijken. Ook jouw ouder heeft naar alle waarschijnlijkheid met de moed der wanhoop geprobeerd de scherven bij elkaar te rapen. Er het beste van te maken. Heeft het niet op kunnen brengen het anders te doen dan het gegaan is. Waarschijnlijk fout op fout gestapeld. Probeert om de pijn van het tekort te verbergen. Zoals zoveel verborgen is gebleven na de dood van je andere ouder.

    Ruimte

    Tenslotte kan het in de relatie die je nu nog met je overgebleven ouder hebt een grote rol spelen dat je mogelijk als kind te weinig ruimte hebt gekregen. Te weinig ruimte hebt kunnen nemen om de boosheid op de ouder die ‘zomaar’ uit je leven verdween te uiten. Aan haar/hem te adresseren.
    De kans is in dan groot dat je die boosheid bent gaan richten op je overgebleven ouder. Het is niet gezegd dat dit in jouw situatie speelt, maar het kan goed zijn het toch bij jezelf te onderzoeken.
    De relatie met je ouder zal meer ruimte krijgen als je ook dit aspect in alle eerlijkheid onder ogen wilt en kunt kunt zien.

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

    Lees meer over Verlaat Verdriet en Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw in het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek, geschreven en samengesteld door Titia Liese.

    Bestellen

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

  • | | |

    Nieuwe datum basisworkshop Dubbel Ouderverlies

    Samen met Albertine Richaerts heb ik een nieuwe datum vastgesteld voor de basisworkshop Dubbel Ouderverlies: 27, 28 en 29 juni 2019.

    Workshop Dubbel Ouderverlies

    De basisworkshop Dubbel Ouderverlies is de workshop speciaal voor mensen die in hun jeugd beide ouders hebben verloren door overlijden. In principe volgt de workshop Dubbel Ouderverlies het zelfde programma als de basisworkshop Verlaat Verdriet.
    Aan de workshop Dubbel Ouderverlies nemen uitsluitend volwassenen deel die in hun jeugd (dus voor hun twintigste) beide ouders hebben verloren door overlijden.

    Inhoud

    De basisworkshop Dubbel Ouderverlies is een samenwerkingsproject van Titia Liese en Albertine Richaerts.
    Albertine verloor als kind haar beide ouders door overlijden.

    Het volgen van de workshop Dubbel Ouderverlies geeft je de gelegenheid gedurende 2,5 dag + een Terugkomdag intensief aandacht te besteden aan het vroege verlies van je beide ouders. Te delen met ervaringsgenoten. Te leren van de theoretische onderbouwing van Verlaat Verdriet en verlate rouw van Titia Liese.

    In de tijd tussen de workshop en de Terugkomdag geef je uitvoering aan voornemens die je tijdens de workshop formuleert. Voornemens die passen bij jou, bij jouw specifieke situatie, bij jouw wensen en bij jouw mogelijkheden.

    Lees meer

    Lees meer over de basisworkshop Dubbel Ouderverlies.

    Informatie 

    Neem voor meer informatie contact op met Titia Liese via het Contactformulier of telefonisch 0341- 260 289 / 06- 53 76 58 43 of met Albertine Richaerts 045-405 4191 / www.albertinerichaerts.nl

    Aanmelden

    Aanmelden via het Aanmeldingsformulier.

    Berichten van deelnemers

    Eindelijk heb ik het gevoel gehad dat ik er helemaal mocht zijn.’
    ‘Ik begrijp nu veel beter hoe het in elkaar zit…..’
    ‘Wat een warmte, wat een begrip, wat een herkenning en wat een erkenning.’
    ‘Ik ben zo opgelucht, ik kan weer verder.’
    ‘De begeleiding van Titia en Albertine is zo warm en zo liefdevol – ik voelde me thuis, wat voor mij heel bijzonder is.’

  • |

    Hoe lang duurt een verlaat rouwproces?

    Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw, en antwoorden.

    Over Verlaat Verdriet en verlate rouw valt veel te zeggen en te schrijven en er valt nog veel meer over te vragen.
    Een aantal van de veelgestelde vragen – en antwoorden! – vind je de komende tijd in de blogs van Titia.

    Vraag

    Hoe lang duurt een verlaat rouwproces?

    Antwoord

    Persoonlijk proces

    Over de duur van een verlaat rouwproces valt eigenlijk niets te voorspellen. Daarvoor is een dergelijk proces veel te veel een persoonlijk proces waarop een veelheid aan factoren van invloed is.
    Heb je bijvoorbeeld een drukke baan, of heb je dat juist niet?
    Sta je aan het begin van je carrière of ben je op dit moment juist in rustiger vaarwater?Woon je in je eentje of woon je met andere mensen samen?
    Heb je een vaste partner of heb je die juist niet (meer)?
    Zorg je voor jonge kinderen of juist niet (meer)?
    Heb je in je leven al veel zelfonderzoek gedaan of sta je nog helemaal aan het begin van je zoektocht?
    Welke leeftijd had je toen je ouder overleed?
    Op welke wijze overleed je ouder?
    Hoe heeft het gezinsverband van je gezin van herkomst zich ontwikkeld?
    Op welke wijze heeft je levensloop zich na de dood van je ouder ontwikkeld?

    Onder meer deze traceerbare factoren maken deel uit van je persoonlijke levensomstandigheden.

    Andere factoren

    Maar ook minder duidelijk te omschrijven factoren hebben hun invloed op het verloop en de duur van je proces.
    De intensiteit waarmee je je wijdt aan het proces is daar een voorbeeld van, maar ook het door jou verlangde resultaat.
    Is je proces afgerond als je je ouder de plaats gegeven hebt in je leven die haar/hem toekomt? Of is je proces afgerond als je verlost bent van de angstaanvallen die je leven gekenmerkt hebben?
    Ben je pas tevreden als je niet alleen de weg naar jezelf hebt gevonden, maar je ook de vreugde hebt ervaren jezelf teruggevonden te hebben?

    Handreikingen bij verlate rouw

    Al deze factoren tezamen maken het onmogelijk een uitspraak te doen over de duur van een verlaat rouwproces. De Handreikingen bij verlate rouw: zien & gezien worden, horen en gehoord worden, herkennen, onderkennen, erkennen, accepteren, herwinnen, handelen helpen je in de loop van het proces te bepalen welke stappen je al hebt gezet en welke je nog wilt zetten.
    Tip: lees de Handreikingen bij verlate rouw 

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

    Lees meer over Verlaat Verdriet en Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw in het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek, geschreven en samengesteld door Titia Liese.

    Bestellen

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek