• |

    Probeer eens een ander perspectief

    DoorTitia Liese

    Een ander perspectief

    Mijn moeder/mijn vader overleed toen ik … jaar was.’
    ‘Ik verloor mijn moeder/mijn vader toen ik …. jaar was.’
    Verandering van perspectief kan een grote verandering in gevoelens teweeg brengen. Je maakt dan ruimte voor nieuwe inzichten. 

    Regelmatig benadruk ik het weer. Jong ouderverlies is geen diagnose. Jong ouderverlies door de dood is een feit. Onloochenbaar. Onomkeerbaar. Een feit met levenslange gevolgen.
    De gevolgen van jong ouderverlies kunnen gemakkelijk gezien worden als diagnose(s) uit de DSM (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. Het handboek voor psychiaters, psychologen en andere hulpverleners).
    Terecht komen de gevolgen van jong ouderverlies niet voor in de DSM. Maar tegelijkertijd heeft dat ook een andere kant. Wat niet voorkomt in de DSM wordt niet vergoed door de zorgverzekeraar.
    Bovendien hoor ik het (te) vaak in mijn praktijk. Verlaat Verdriet-ers die toch diagnoses krijgen uit de DSM. ADD, ADHD, Borderline, Depressie, Autisme in alle kleuren van het Autisme-spectrum.

    Het verkeerde been

    Zowel hulpverleners als Verlaat Verdriet-ers worden daarmee op het verkeerde been gezet. Met alle gevolgen van dien. Hulpverleners die het gevoel hebben geen kant op te kunnen met Verlaat Verdriet-ers. Verlaat Verdriet-ers die eindeloos in de hulpverlening ‘blijven hangen’ zonder ooit verder te komen. Hulpverleners en Verlaat Verdriet-ers zijn dan terecht gekomen in het omgekeerde van wat de bedoeling is van therapie. Ze zijn verstrikt geraakt in een vicieuze cirkel, in plaats van samen een uitweg te vinden. Jijzelf en je hulpverlener zijn gevangen geraakt in diagnostiek die in werkelijkheid geen recht doet aan jou (noch aan de hulpverlener).

    Een feit

    Het onomkeerbare verlies van een ouder door de dood in je kindertijd is een feit dat onder ogen moet worden gezien, wil je de levenslange gevolgen voor de volwassen mens die je bent geworden kunnen onderkennen. En erkennen. Onderkennen en erkennen zijn noodzakelijke stappen om te kunnen helen.

    Handreiking voor verandering van perspectief

    Een kleine, maar doeltreffende verandering van perspectief reik ik je graag aan.
    Veel Verlaat Verdriet-ers zijn gewend te denken vanuit het perspectief ‘Mijn moeder/mijn vader is overleden toen ik …… jaar was.’ In dit perspectief gaat het in de eerste plaats om je overleden ouder.
    Ervaar eens de verandering van perspectief als je voortaan denkt vanuit het standpunt: ‘Ik verloor mijn moeder/mijn vader toen ik …. jaar was.’
    Vanuit dat standpunt gezien gaat het in de eerste plaats om jou.

  • |

    Ik kan altijd een lichtje maken

    DoorTitia Liese

    Wintertijd

    ‘Ik kan altijd een lichtje maken’.
    Wintertijd.
    Ze hangen weer: de lichtjes.

    Inspiratie

    Lang geleden, in een tijd van langdurige depressie, besloot ik in de wintertijd een trosje lichtjes voor mijn raam te hangen. Ik zag in een najaar zo’n trosje kerstboomlichtjes hangen voor een raam. Dat inspireerde me. ‘Zo kan je elke dag je eigen lichtje aansteken’ ging door me heen.

    Zo gedacht, zo gedaan. Ook ik hing een trosje kerstboomlichtjes voor m’n raam. Elke dag dat het langdurig somber en donker was deed ik ze aan. Het verbond me elke keer weer met het gevoel: ‘Ik kan elke dag m’n eigen licht maken’. 

    Een lichtje maken

    Nog altijd hang ik als de wintertijd ingaat de lichtjes op. Elk jaar blijven de lichtjes hangen ze tot de zomertijd weer ingaat. Als ik me niet lekker voel en vooral op dagen van regen, somberheid en donkerte maak ik licht.
    ‘Ik kan altijd een lichtje maken.’

    Gat in je ziel

    Blog uit het nieuwste boek van Titia Liese: Gat in je ziel.
    Bladzijde 62.

    Boek bestellen

    Gat in je ziel

  • |

    Oh, oh december

    DoorTitia Liese

    Oh, oh december

    Tien december is het vandaag.
    Bijna op de helft van deze, voor veel Verlaat Verdriet-ers, bepaald niet favoriete maand.

    Maand van familiefeesten.
    Al sinds begin november (en vaak al veel eerder) word je er zowat mee doodgegooid. De ‘gezelligheid’ van de decembermaand.
    Oh, oh december 

    Gezelligheid

    Gezelligheid…
    Samen met gezin…
    Met familie…
    Vrienden…
    Lachen…
    Genieten…
    Eten…
    Drinken…
    Vieren…
    Tips voor nog meer gezelligheid…
    Er lijkt geen einde aan te komen.

    Onder de dekens

    ‘Het liefst zou ik eind november onder de dekens kruipen. Ze over m’n hoofd trekken en niet eerder dan begin januari m’n bed weer uit komen.’
    Zoveel Verlaat Verdriet-ers heb ik het in de loop van de jaren horen verzuchten.
    ‘Oh, oh die decembermaand.’

    Gat in je ziel

    Blog uit het nieuwste boek van Titia Liese: Gat in je ziel.
    Bladzijde 65.
    Bewerkt voor het web op 10 december 2018.

  • |

    De kerstengel en mijn moeder

    DoorTitia Liese

    De kerstengel en mijn moeder

    ‘De kerstengel en mijn moeder’ gaat vooral over herinneren en herinneringen.
    Uit mijn eigen ervaring weet ik hoe ingewikkeld het thema ‘herinneren’ en ‘herinneringen’ voor Verlaat Verdriet-ers kan zijn.
    Wat is waar?
    Wat is niet waar?
    Klopt het wat ik denk?
    Klopt wat ik denk met wat ik voel?
    Wat heb ik van horen zeggen?
    Welke herinnering is van mijzelf? Welke niet?

    Mijn moeder 

    December 1957. Een paar dagen voor Kerstmis. Op twaalf december ben ik acht jaar geworden.
    Mijn moeder is al jaren ernstig ziek. (Hoe ziek? Ik weet het niet. Ik kan me niet herinneren dat het me in woorden is verteld.) Ze leeft nu in de laatste dagen van haar leven (Ik ben me daarvan niet bewust. Wie wel? Wie wil/kan dat onder ogen zien? Mijn beide ouders doen er alles aan het leven voor ons, de kinderen, zoveel mogelijk gewoon door te laten gaan.)

    Kerstboom

    Samen met mijn vader en mijn drie jaar jongere broertje (Denk ik. Was mijn moeder daar bij?) tuig ik de kerstboom op. We hebben een mooie kerstengel gekregen om in de boom te hangen. Van glas (Natuurlijk. In die tijd geen plastic of andere materialen.) Gekleurd. Met mooie vleugels.
    Ik laat de kerstengel uit mijn handen vallen.
    Kapot. In duizend kleine stukjes.Ik ben ontroostbaar. (Dat moet zo zijn geweest, gezien het vervolg van het verhaal.)

    Kerstengel

    Iemand, (Mijn vader? Mijn moeder?) lost de ramp op door mij een klein popje uit mijn poppenverzameling te laten halen.
    Mijn moeder kleedt dit popje aan (Was ze er toch bij? Waar? In de kamer? In bed?) Jurkje van gaas (Natuurlijk. Alle engelen hebben jurken van gaas. Dat wist ik al.) Luierbroekje (Vast de enige engel ooit met een luierbroekje.) Een klein blauw kroontje op haar hoofd. Geknipt uit een aluminium dop van een karnemelkfles (Dat moet van een karnemelkfles zijn geweest.) en vastgeplakt met Velpon (Natuurlijk vastgeplakt met Velpon. Alle belangrijke dingen werden in die tijd vastgeplakt met Velpon.) In de loop van de jaren is dat kroontje van haar hoofd gevallen. De Velpon zit nog op haar kopje.

    Geen moeder meer

    De vleugels van de stukgevallen engel plakt mijn vader aan het ruggetje vast met zegellak (Komt de interessante staaf zegellak weer eens tevoorschijn. Daar moet vuur bij komen om de lak te laten smelten. Deze indrukwekkende handeling vergoedt wel wat van mijn verdriet, naar ik vermoed. Want als de zegellak tevoorschijn komt is er echt iets belangrijks aan de hand.)
    Vanaf dat moment weet ik het absoluut zeker: engelen zijn meisjes (vanaf drie dagen later heb ik geen moeder meer om me te vertellen dat engelen doorgaans geen meisjes zijn.)

    Liefde en zorg 

    Ik heb de engel in de boom gehangen (Genoeg getroost? Ik weet het niet.) Wel weet ik dat deze engel sinds 1957 een leven lang met mij is meegegaan. Ook al zijn er grote gaten in mijn gevoels-herinneringen aan toen.
    Wat ik in deze kleine engel heb meegenomen is liefde en zorg van mijn beide ouders.

    Gat in je ziel

    Uit: Gat in je ziel. Helen door schrijven
    80 blogs van Titia Liese over bekende, minder bekende en onbekende Verlaat Verdriet-thema’s.
    Opnieuw bewerkt voor web op 20 december 2018. 

    Direct bestellen

    Gat in je ziel.