• | | |

    Lineaire tijd en circulaire tijd 1 – een eye-opener

    DoorTitia Liese

    Lineaire tijd

    Aha! Oja!
    Verrassing
    Opluchting

    Elke keer weer zie ik de verrassing bij deelnemers aan de Verlaat Verdriet-workshops als ik in mijn Verlaat Verdriet-theorie aandacht heb besteed aan de lineaire tijd en de circulaire tijd. Aha! Oja! Opluchting! Zeker blijft er meer hangen van wat ik in mijn theorie behandel. Maar de lineaire tijd en de circulaire tijd: dat is voor de deelnemers vaak het meest verrassende onderdeel. Het onderdeel waar deelnemers op een (veel) later moment weer op terug komen. Het geeft nieuwe inzichten. Inzichten die beklijven.

    Lineaire tijd

    In onze, moderne (westerse) samenleving leven we in de lineaire tijd. Wij zijn zo geïdentificeerd met de lineaire tijd dat we denken dat dat tijd is. We staan er eigenlijk nooit bij stil dat onze lineaire tijd een opvatting is van tijd. Een gemaakte tijd is. Een mechanische tijd. De tijd van de klok.

    Verleden, heden, toekomst

    Wij leven in de (hardnekkige) overtuiging dat er een verleden bestaat. Een heden. En een toekomst.

    Tijdseenheden

    Een van de opvallendste en meest invloedrijke kenmerken van onze lineaire tijd is de indeling in tijdseenheden. Seconden. Minuten. Uren. Dagen. Maanden. Jaren. Enzovoort.

    Fasen

    Deze opeenvolgende tijdseenheden zijn op hun beurt weer ingedeeld in fasen. In fasen die elkaar opvolgen. Je gaat door een fase naar de volgende fase. Je laat de vorige fase achter je. Dat is althans de bedoeling.

    Proces

    Opeenvolgende fasen vormen op hun beurt een proces. Een proces met een begin en een (gewenst) einde. Dat is althans de bedoeling.

    Toekomstgericht

    Een van de andere grote kenmerken van onze manier van leven is onze toekomstgerichte manier van leven. Wij moeten altijd naar de stip op de horizon. Altijd verder.
    Een hele dwingende manier van leven, die we (soms) als dwangmatig ervaren. Maar die we slecht kunnen veranderen.

    Vooruitgangsgericht

    Naast toekomstgericht leven we eveneens sterk vooruitgangsgericht. Bij ons moet alles altijd groter. Meer. Beter. Ook daarin laten we ons in veel gevallen door een dwangmatige manier van denken leiden. Eraan ontsnappen is haast onmogelijk.

    Technologische ontwikkelingen

    In de afgelopen eeuwen hebben technologische ontwikkelingen een ongelofelijk hoge vlucht genomen. Onze gezondheidszorg kent een niveau dat nooit eerder in de geschiedenis van de mens is voorgekomen. We maken onszelf wijs dat we zelfs de dood onder controle hebben.

    Maakbaarheid

    De beheersing van (technologische) processen heeft ons steeds meer een geloof in de beheersing van het leven gebracht. En een heel sterk geloof in de maakbaarheid.

    Rouwproces

    Deze toekomstgerichte, vooruitgangsgerichte, maakbare manier van leven heeft in de vorige eeuw grote invloed gehad op onze manier van denken over rouw. Rouwen werd rouwverwerken. Rouwen werd een proces. Een maakbaar proces. Een proces met een begin. En met een (gewenst) einde. Opgedeeld in fasen. Beheersbaar. Maakbaar. Met een stappenplan.

    Om over na te denken

    • In deze toekomst gerichte, vooruitgangsgerichte, maakbare opvattingen over verlies en rouw is geen plaats voor Verlaat Verdriet en verlate rouw.
    • Inmiddels manifesteert zich al een aantal jaren een sterke twijfel aan de fasen bij rouwen. Wat we vaak vergeten is ons te realiseren dat we leven in een cultuur van de lineaire tijd. Het lijkt of we iets veranderen door te twijfelen aan de rouw-fasen. Maar in wezen veranderen we niets.

    Lees meer

    De factor TIJD
    Lineaire en circulaire tijd
    Titia Liese: Gids voor Verlaat Verdriet

  • | | |

    Veranderen: je moet er iets voor doen

    DoorTitia Liese

    ‘Het is nu eenmaal zo’.
    ‘Zo ben ik nu eenmaal.’
    ‘Dat is nu eenmaal mijn karakter.’

    Kun je je karakter veranderen? is een vraag die regelmatig langs komt in de media. Verwezen wordt dan naar diverse vormen van cursussen, coaching, trainingen en therapieën die je kunt doen met het doel veranderingen te bewerkstelligen.
    Kan dat? is dan de vraag. Kun je je karakter veranderen?

    JA

    Als het Verlaat Verdriet-ers betreft is mijn antwoord volmondig JA (vooropgesteld dat we nu even niet een discussie aangaan over wat karakter eigenlijk is!).

    Wie ben ik?
    Wat wil ik?
    Wie was ik voor ik mijn ouder(s) verloor?
    Welke invloed hebben de gebeurtenissen na het overlijden van mijn ouder(s) op mij gehad?
    Op welke manier hebben de gevolgen van het vroege verlies mij (mede) gevormd?
    Wat kan ik?

    Overleefkracht

    Je verloor in je jeugd je ouder(s). Moest gaan overleven. Je ontwikkelde aanwezige talenten. Talenten groeiden uit tot kwaliteiten. Kwaliteiten die je in kon zetten om te overleven. Die deel uit gingen maken van je identiteit. Aanpassen. Zorgen. Presteren. Organiseren. Je verantwoordelijk voelen.
    Overleefkracht.

    Schaduw

    Andere talenten kwamen in de schaduw terecht. Talenten die zich niet konden ontwikkelen omdat je niet meer kwetsbaar durfde te zijn. Omdat je niet meer de steun kreeg die je nodig had om kwetsbare talenten te laten groeien tot kwaliteiten.

    Onderzoek

    Onderzoek eens hoe dat bij jou zit.
    Welke talenten hebben zich kunnen ontwikkelen tot kwaliteiten?
    Op welke manier zijn je kwaliteiten deel uit gaan maken van wie je bent geworden?
    Wat doe jij met je kwaliteiten?
    Hoe zet jij je kwaliteiten in? En waarom?
    Van welke talenten weet je diep van binnen dat je ze hebt. Die jou als mens zouden verrijken als ze alsnog kunnen groeien. Zichtbaar kunnen worden.

    Veranderkracht

    Kijk eens in de spiegel en realiseer je hoe groot jouw potentieel is om te veranderen. Om jezelf zichtbaar te maken. Je te manifesteren.
    Leer vertrouwen op je veranderkracht.
    Welkom in je nieuwe leven!

  • | | |

    De factor TIJD bij Verlaat Verdriet en verlate rouw

    DoorTitia Liese

    ‘Wat kan ik doen om volwassenen die in hun jeugd een ouder hebben verloren van dienst te zijn?’
    ‘Wat kan ik doen om in de hulp te voorzien die ik zelf als volwassene zo heb gemist?’ 
    Jaren geleden – toen ik voelde dat ik de gevolgen die het vroege verlies van mijn moeder (ik was 8 toen ik mijn moeder verloor) tot in de uiterste hoeken van mijn zijn had onderzocht groeide dit verlangen. Een verlangen dat sterker en sterker werd.

    Proces

    ‘Wat kan ik doen?’
    ‘Wat kan ik betekenen?’
    ‘Hoe kan ik mijn eigen  ervaringen in het proces waar ik doorheen ben gegaan inzetten en andere Verlaat Verdriet-ers van dienst zijn?’ Om je een voorbeeld te noemen: Een proces? PROCES? Die hink-stap-sprong-vooruit-achteruit-links-rechts-onder-boven-achteruit-vooruit-ervaringen? Kun je dat een PROCES noemen? Wat is dan een PROCES?  Waarom noemen we dat zo? Als rouwen een proces is, is verlate rouw dan ook een proces? Of is verlate rouw wezenlijk iets anders dan een PROCES?

    Verlaat Verdriet

    Zo veranderde het ‘proces’ waarin ‘ikzelf’ centraal had gestaan in een ontwikkelingsgang waarin ‘de ander’ centraal staat. En zo ontstond langzaam-maar-zeker mijn Verlaat Verdriet-werk.

    Tijd

    Verlaat Verdriet is een complex gebied, zowel in de breedte als in de diepte. Een gebied waarin veel te onderzoeken valt. Veel te ontdekken. Heel veel. Eén van de thema’s die voor mij (ik heb veel opleidingen gevolgd op het gebied van educatie en cultuur) een fascinerend terrein was, is de factor TIJD. De invloed van de factor TIJD op Verlaat Verdriet en verlate rouw.

    Blogs

    In deze tijd van Corona – waarin de wereld weliswaar schoksgewijs, maar tegelijkertijd ook razend snel – tot stilstand gekomen lijkt te zijn een extra boeiend thema.
    In de komende tijd deel ik graag mijn ontdekkingen rondom Verlaat Verdriet, verlate rouw en de invloed van de factor TIJD op Verlaat Verdriet en verlate rouw met je.

    Avontuur

    Volg mijn blogs in de komende tijd. Daar waar ik ruimte en tijd heb maak ik tijd en ruimte om te schrijven over de factor TIJD.

    Volg me in het avontuur dat TIJD heet.
    Tot later!

    PS: zoals je kunt zien op de klok van de kerk in Hoorn (Terschelling) staan de wijzers op 5 voor 12.
    Wat zeggen wij als we de uitdrukking gebruiken: het is 5 voor 12.

  • | |

    Verlaat Verdriet workshop van maart gaat niet door

    DoorTitia Liese

    In verband met de Corona-maatregelen gaat de workshop van 19, 20 en 21 maart 2020 niet door.

    De workshop van 16, 17 en 18 april 2020 is volgeboekt.
    In de workshop van 28, 29 en 30 mei 2020 is nog 1 plaats beschikbaar.

    Basisworkshop Verlaat Verdriet

    Lees meer over wat de workshop Verlaat Verdriet voor jou kan betekenen
    Basisworkshop Verlaat Verdriet