• | |

    Als ik het alleen moet doen, dan doe ik het alleen

    DoorTitia Liese

    Goed gedaan, jongen

    Een vakantieweek op Terschelling. In onze Aquamarijn. Jongetje van acht. Zijn moeder. En ik.
    Ik zie jongetje van acht gaan. Naar zelfstandigheid. Zelfredzaamheid. Zelfvertrouwen. Naar ZELF.
    Hoe jongetje van acht ’s ochtends vroeg goedgehumeurd z’n bed uitkomt. ‘Ik ga croissantjes halen.’ Z’n portemonnee tevoorschijn haalt. Geld telt. De deur uitwandelt. Tien minuten later terugkomt met z’n croissantjes.
    ‘Goed gedaan, jongen.’

    Bemoediging

    Z’n plek zoekt in de groep kinderen op de camping. Z’n teleurstelling. Pijn. Onzekerheid. Boosheid als dat niet allemaal zomaar – vanzelf – gaat. Ik hoor z’n moeder. Hoe ze jongetje van acht opvangt. Geruststelt. Troost. Bemoedigt. Laat zien wat zijn eigen rol hierin is.

    Alleen

    Amper acht was ik toen ik mijn moeder verloor. ‘Wat heb je als je acht bent je moeder verschrikkelijk hard nodig’ realiseer ik me bij de ervaring van deze vakantieweek op Terschelling.
    Kinderen van acht – zoals ikzelf indertijd – die de deur in hun ziel dichtgooien als ze hun ouder verliezen. ‘Als ik het dan alleen moet doen, dan doe ik het wel alleen.’

  • | |

    Schuldgevoel: extra complicerende factoren bij Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

    Extra complicerende factoren bij Verlaat Verdriet

    In de verlieservaringen van veel Verlaat Verdriet-ers doen zich tal van extra complicaties voor. Complicaties die ik in de komende weken in willekeurige volgorde voor je wil benoemen. Mogelijk doen zich ook bij jou complicaties voor en brengt alleen al het benoemen je nieuwe realisaties. Nieuwe inzichten. En daarmee nieuwe perspectieven.

    Schuldgevoel 

    ‘Mijn moeder overleed tijdens mijn geboorte. Ik ben de jongste van vijf kinderen. Ik probeer altijd me niet schuldig te voelen aan haar overlijden. Rationeel weet ik dat ik me niet schuldig hoef te voelen. Maar het is er wel. Al mijn leven lang probeer ik me zo klein mogelijk te maken. Vrouw, 54 jaar, verloor haar moeder bij haar geboorte. Haar moeder werd 32 jaar.

    Gaat dit thema ook op voor jou? Stel jezelf dan eens de volgende vragen:

    • Wat is er bij mij gebeurd?
    • Wat betekende dat voor mij?
    • Welke gevolgen heeft dat voor mij gehad?
    • Wat betekent dat voor mij in mijn leven van nu?
    • Wat ga ik daarmee doen?

    De levenslange invloed van het vroege verlies van je ouder(s)

    Verlaat Verdriet

    De impact van het vroege verlies van een ouder is in veel gevallen groot en omvangrijk voor het kind dat dit onomkeerbare verlies overkomt. Sporen van dit levens-veranderende verlies gaan een leven-lang mee en kunnen in je volwassenheid nog altijd vorm geven aan je leven.

    Verlate rouw

    Een verlaat rouwproces is een gecompliceerd proces. Voor veel Verlaat Verdriet-ers een  tocht door een mijnenveld.

    • Je moet teruggaan in de tijd;
    • Gedurende deze tocht stuit je op tal van mijnen (verstrikkingen);
    • Angst voor verandering speelt je parten;
    • Overlevingspatronen steken de kop op;
    • Je moet terug naar een plek waar je voor geen prijs naar terug wilt: het verliesmoment;
    • Je moet terug naar de gevolgen die dit vroege verlies voor je heeft gehad;
    • Intussen eist het leven van alle dag tijd en aandacht van je op.

    Tips

  • | | |

    Onderzoek eens de waarde van ‘mijn’

    DoorTitia Liese

    In de tijd dat ik voor de eerste keer borstkanker had leerde ik een klein trucje. Heb het niet meer over ‘mijn’ borstkanker. Borstkanker is niet ‘mijn’ borstkanker. Is niet ‘mijn vriendinnetje’.
    Door borstkanker ‘mijn borstkanker’ te noemen identificeer je je met iets wat je eigenlijk helemaal niet wit hebben. Je ziet het als iets onlosmakelijks. ‘Van mij’.

    Diagnoses uit de DSM krijgen ook vaak een soort van liefkozend ‘mijn’. ‘Mijn’ ADHD. ‘Mijn’ borderline. ‘Mijn’ angsten. ‘Mijn’ autisme. ‘Mijn’ dissociaties. Je problemen zijn als het ware ‘gehospitaliseerd’ geraakt. Je bent het. In plaats van dat je het ‘hebt’.

    Overlevingspatronen

    Niet meer ‘mijn’ gaat ook op voor overlevingspatronen, realiseerde ik me indertijd. Heb het niet meer over ‘mijn’ overlevingspatronen. Maar over ‘overlevingspatronen’. Overlevingspatronen zijn niet ‘jij’. Overlevingspatronen zijn patronen die je zelf hebt gemaakt. Je kunt ze ook weer zelf veranderen. Een klein, maar effectief trucje is dus overlevingspatronen niet meer ‘mijn’ overlevingspatronen te noemen. Maar ‘overlevingspatronen’.

    Daarentegen

    Daarentegen is het belangrijk het wel te hebben over ‘mijn’ verlaat verdriet. Over ‘mijn’ verlaat rouwproces.’  Zolang je bezig bent met de gevolgen van het vroege verlies van je ouder, met jouw verlaat verdriet dus, en met jouw verlate rouwproces is het juist belangrijk geïdentificeerd te zijn. Om verlaat verdriet en verlate rouw wel te zien – en te erkennen – als van jou.

    Verlaat rouwproces

    Verlaat Verdriet is geen diagnose uit de DSM. Verlaat Verdriet is veroorzaakt door een onomstotelijk feit: de vroege dood van je ouder(s).
    Een verlaat rouwproces is een opdracht die je aan jezelf stelt. Om de discipline op te brengen dit proces tot een goed einde te brengen is het juist nodig tegen jezelf te zeggen: zolang het nodig is, is dit mijn verlaat verdriet. Is dit mijn verlate rouwproces.

    Kleine trucjes. Groot effect.

  • | |

    Een workshop met een heel bijzondere samenstelling

    DoorTitia Liese

    Jongen en meisje, 1903

    Elke workshop gebeurt het weer – een bijzonderheid in de samenstelling van de groep. Een bijzonderheid die je niet zelf verzint. Niet kunt verzinnen. In de workshop Dubbel Ouderverlies van de afgelopen dagen verloren de deelnemers niet alleen in hun jeugd hun beide ouders. Drie van de vier aanwezigen waren – en zijn dus! – enigst kind.

    Drie dubbel verlies en meer

    In je jeugd een ouder verliezen door overlijden heeft een enorme impact dat levenslange sporen nalaat. In je jeugd je beide ouders verliezen heeft een meer dan dubbelgrote impact. Je verliest bijvoorbeeld niet alleen je ouders, maar ook je ouderlijk huis. Enigst kinderen raken alles kwijt. Kunnen hun verliezen niet delen met broers of zussen. Toen niet. Nu ook niet.

    Herkenning en erkenning

    ‘Alleen al de herkenning en de erkenning bij elkaar doen me in deze workshop al zo verschrikkelijk goed. Ik kan er bijna geen woorden aan geven. Maar het geeft me zoveel rust. En vertrouwen. Ik kan weer verder.’ Zo benoemt een van de deelnemers haar eerste ervaringen in deze workshop.
    Albertine Richaerts, we hebben al vele workshops Dubbel Ouderverlies samen gegeven, maar deze was ook voor jou heel speciaal. Dank je wel voor weer een mooie workshop samen. Wat bijzonder voor jou om te kunnen delen met 2 andere Verlaat Verdriet-ers, enigst kinderen. Net al jij.

    Couveusekinderen

    Ik noemde het eerder in deze blog. Iedere workshop opnieuw heeft een bijzonderheid in de samenstelling. De workshop Dubbel Ouderverlies van de afgelopen dagen had nog een extra bijzonderheid in de samenstelling. Drie van de vier deelnemers hebben de eerste tijd van hun leven doorgebracht in een couveuse. Zo’n vroege scheiding – ruptuur! – van je moeder – van je ouders moet ik hier eigenlijk zeggen – kan op zijn eigen manier ook een levenslange impact hebben op je leven. Ook een onderwerp dat je maar zelden kunt delen met andere aanwezigen in een Verlaat Verdriet-workshop. In deze workshop dus wel. Extra bijzonder als dan ook nog een van de drie aanwezigen als verpleegkundige met hart en ziel werkt met prematuren!