Doorgaan naar inhoud

  • HomeUitvouwen
    • Nieuws berichten
    • Pinacotheek
    • Agenda
    • Inschrijfformulier activiteiten
  • Verlaat VerdrietUitvouwen
    • Dubbel Ouderverlies
    • Kernthema’s en kenmerken
    • Je gezin van herkomstUitvouwen
      • Verliezen en transities
      • BOS-patronen
      • De paradox van verlies en winst
    • Verlies en verdrietUitvouwen
      • Trauma en ruptuur
      • Ruptuur
      • Momentum
    • TijdsfactorenUitvouwen
      • Lineaire en circulaire tijd
      • Het cascade-effect
      • CrossTime
    • OmgevingsfactorenUitvouwen
      • Relaties
      • Onderwijs en werk
  • Verlate rouwUitvouwen
    • Gevoel en verstand
    • Bewust wordenUitvouwen
      • De zeven haltes van bewust worden
      • Rituelen bij Verlaat Verdriet
    • Resultaat
  • DoenUitvouwen
    • HulpUitvouwen
      • Basisworkshop Verlaat Verdriet
      • Basisworkshop Dubbel Ouderverlies
      • De kunst van het helen
      • (Auto)-biografisch werk
      • Individueel
      • Inschrijfformulier activiteiten
    • ZelfhulpUitvouwen
      • Zelftest
      • Leeswerk
      • Lijfwerk
      • Schrijfwerk
      • Herinneringsboeken
    • Kijken
    • Rouw kent geen tijd
    • Presentatie teruggaan om verder te kunnen
  • Boeken bestellenUitvouwen
    • Gat in je ziel
    • Gids voor Verlaat Verdriet
    • Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
    • Herinneringsboeken
    • Handreikingen
    • Teruggaan om verder te kunnen
  • ContactUitvouwen
    • Inschrijfformulier activiteiten
    • Adres en route
    • Over Titia Liese
  • Halfwees | Jong ouderverlies | Wees

    Veerkracht en weerbaarheid

    DoorTitia Liese 6 oktober 2019

    Veerkracht

    Veerkracht is een woord dat te pas en te onpas opduikt. Een soort van modewoord. Zeker in de wereld van verlies en rouw.

    Bij mij roept dit gemakkelijke gebruik van het woord veerkracht altijd weer wrevel op.
    Want.
    Stel.
    Je bent in je jeugd je ouder – of je beide ouders – verloren door overlijden.
    Stel.
    Als volwassene word je geconfronteerd met tal van moeilijkheden in jezelf. In je leven.
    Heeft je veerkracht dan gefaald? Heb jij dan gefaald? Moet je je daarvoor schamen?
    Terwijl je al je beschikbare veerkracht hebt gestoken in overleven (?).

    Weerbaarheid

    Afgelopen vrijdag had ik, samen met Gerardine, een gesprek bij mijn uitgever over een nieuw te schrijven/maken project in verband met verlies en rouw in de klas. Gerardine heeft een lange staat van dienst in het onderwijs. Onder veel meer heeft ze jarenlang de functie gehad van vertrouwenspersoon op een scholengemeenschap.

    In ons gesprek zei Gerardine: ‘We doen tegenwoordig zo ons best om kinderen te behoeden voor pijn en verdriet. En dat is zo slecht voor de ontwikkeling van hun weerbaarheid!’

    Kwartje

    Mijn kwartje kon ik met een knal horen vallen.
    Misschien jij het jouwe ook?

    Wordt vervolgd.

    Lees meer Veerkracht en weerbaarheidDoorgaan

  • Halfwees | Rouwverwerken | Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek | Wees

    Bagatelliseren: Tips voor mensen in je omgeving

    DoorTitia Liese 4 oktober 2019

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek: Tips voor mensen in je omgeving

    In de komende weken deel ik Tips voor mensen in je omgeving uit het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek met je.

    Bagatelliseren

    Als mensen zich als kind niet gezien en niet gehoord hebben gevoeld.
    Alles belangrijker leek dan wat hen overkwam.
    Mensen hen vroegen: ‘Hoe is het met je moeder/je vader?’ in plaats van te vragen ‘Hoe is het met jou?’
    De ouder na haar/zijn dood werd doodgezwegen.
    De overgebleven ouder het verlies van haar/zijn partner belangrijker vond dan het verlies van de moeder/de vader voor het kind….
    Dan lijkt het verlies van de ouder een detail. Een vorm van pech. En nauwelijks meer dan dat.

    Tip

    Veel mensen die jong een ouder hebben verloren, hebben de neiging als volwassene het verlies dat ze als kind geleden hebben te bagatelliseren. ‘Nou nee hoor, daar heb ik nooit last van gehad’.

    Er wel of niet om kunnen huilen lijkt dan een criterium te zijn voor ‘er wel of geen last van hebben’. Toch betekent ‘er geen last van hebben’ – er niet meer om hoeven huilen – niet dat de kenmerkende patronen in het leven van de betreffende persoon geen rol zouden kunnen spelen.

    Wees attent op een al te gemakkelijk uitgesproken ‘Daar heb ik geen last van’. Het kan een halve, of zelfs minder dan dat, waarheid zijn.
    Neem kennis van de kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet. Ze kunnen voor jou, als naaste, soms beter waarneembaar zijn dan voor de persoon in kwestie zelf.   

    Volgende tip

    Van wie?

    Vorige TIPS

    Inleiding 
    Niet gehoord en gezien gevoeld
    Herinneringen
    Trots, koppig en eigenwijs
    Anders
    Tweestromen-proces 
    De factor TIJD
    Het gezin van herkomst
    Het samengestelde gezin
    Leeftijd
    Verlies moeder, verlies vader
    De magische leeftijd
    Afstand en nabijheid
    Tekort
    De Grote Verdwijntruc
    Waakzaam
    Stoer en zelfstandig
    Genieten
    Over grenzen
    Bodemloze put
    Vertrouwen enzo
    Zelfvertrouwen
    Incasseren
    Controle
    Zorgen en verzorgd worden
    Leven & dood
    Verbinding verbroken
    Machteloosheid
    Aanpassen

    Bestellen

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
    Boeken bestellen van Titia Liese over Verlaat Verdriet en verlate rouw.

    Delen

    Deel met ervaringsgenoten op het besloten Verlaat Verdriet-forum Ontmoetingsplaats.

    Lees meer Bagatelliseren: Tips voor mensen in je omgevingDoorgaan

  • Halfwees | Rouwverwerken | Verlaat rouwproces | Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek | Wees

    Aanpassen: tips voor mensen in je omgeving

    DoorTitia Liese 1 oktober 2019

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek: Tips voor mensen in je omgeving

    In de komende weken deel ik Tips voor mensen in je omgeving uit het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek met je.

    Aanpassen

    De infrastructuur van het leven van Verlaat Verdriet-ers veranderde na de dood van de ouder totaal. Wat tot dat moment ‘normaal’ was, de cultuur waarin ze leefden en die hen vertrouwd was, hield van het ene moment op het andere op te bestaan.

    Waar moesten ze zich voortaan aan houden?
    Wie verschafte hen daar duidelijkheid over?
    Ze gingen letten op de overgebleven ouder. Als die maar geen verdriet had. Als die het maar zou redden….
    Vanaf nu wisten ze het. Je moeder/je vader kan doodgaan. Dus waarom zou dat met de overgebleven ouder ook niet kunnen gebeuren?
    Misschien kwam er een nieuwe ouder in het gezin. ‘Je bent toch mijn moeder/mijn vader niet’.

    Deze kinderen werden gedwongen zich aan te passen aan omstandigheden die niet goed voor hun ontwikkeling waren.

    Tip

    Nog altijd is het voor deze mensen een tweede natuur. Ze passen zich aan aan omstandigheden die niet goed voor hen zijn.
    Voor ze het goed en wel in de gaten hebben, hebben ze het weer gedaan: zich aanpassen. ‘Zeg jij maar wat we gaan doen!’ zul je nog wel eens van deze mensen kunnen horen.

    Vergis je niet. Als ze alleen zijn weten ze vaak heel erg goed wat ze willen. Het is in het contact met andere mensen, dat die tweede natuur ineens weer de kop op steekt en dan is het er weer: ‘Zeg jij maar wat we gaan doen. Mij maakt het niets uit. Ik vind alles goed’.

    Volgende tip

    Bagatelliseren

    Vorige TIPS

    Inleiding 
    Niet gehoord en gezien gevoeld
    Herinneringen
    Trots, koppig en eigenwijs
    Anders
    Tweestromen-proces 
    De factor TIJD
    Het gezin van herkomst
    Het samengestelde gezin
    Leeftijd
    Verlies moeder, verlies vader
    De magische leeftijd
    Afstand en nabijheid
    Tekort
    De Grote Verdwijntruc
    Waakzaam
    Stoer en zelfstandig
    Genieten
    Over grenzen
    Bodemloze put
    Vertrouwen enzo
    Zelfvertrouwen
    Incasseren
    Controle
    Zorgen en verzorgd worden
    Leven & dood
    Verbinding verbroken
    Machteloosheid

    Bestellen

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
    Boeken bestellen van Titia Liese over Verlaat Verdriet en verlate rouw.

    Delen

    Deel met ervaringsgenoten op het besloten Verlaat Verdriet-forum Ontmoetingsplaats.

     

    Lees meer Aanpassen: tips voor mensen in je omgevingDoorgaan

  • Halfwees | Rouwverwerken | Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek | Wees

    Machteloosheid: Tips voor mensen in je omgeving

    DoorTitia Liese 28 september 2019

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek: Tips voor mensen in je omgeving

    In de komende weken deel ik Tips voor mensen in je omgeving uit het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek met je.

    Machteloosheid

    De wereld van het kind veranderde totaal. Het kind zelf stond aan de kant en kon niets uitrichten tegen de dood.
    Niet zo vreemd dat deze mensen in hun volwassen leven nog regelmatig door gevoelens van machteloosheid worden overvallen. De ervaring van de machteloosheid van toen zit in hun diepste geheugen gegrift.

    Tip

    Wees bescheiden in je oordeel over slachtoffergedrag en slachtofferrol.

    Deze Verlaat Verdriet-ers overkwam een gebeurtenis in hun jeugd waarvan ze niet bij machte waren die te beïnvloeden. Een gebeurtenis die vele malen groter was dan in hun kleine kinderleven paste.

    Help ze herinneren dat ze, na de dood van hun ouder, hun eigen leven ter hand hebben genomen. Ook al moeten ze misschien op latere leeftijd toegeven dat ze dat niet helemaal goed gedaan hebben. Wat op zich al moeilijk en pijnlijk genoeg kan zijn.

    Ze hebben een levensgrote klus geklaard. Want groot worden met een gat in je bestaan waar je ouder aanwezig hoorde te zijn is geen geringe taak voor een kind.
    Herinner de persoon in kwestie aan haar/zijn eerder getoonde moed en kracht als je merkt dat gevoelens van machteloosheid bij haar/hem weer de kop opsteken. 

    Volgende tip

    Aanpassen

    Vorige TIPS

    Inleiding 
    Niet gehoord en gezien gevoeld
    Herinneringen
    Trots, koppig en eigenwijs
    Anders
    Tweestromen-proces 
    De factor TIJD
    Het gezin van herkomst
    Het samengestelde gezin
    Leeftijd
    Verlies moeder, verlies vader
    De magische leeftijd
    Afstand en nabijheid
    Tekort
    De Grote Verdwijntruc
    Waakzaam
    Stoer en zelfstandig
    Genieten
    Over grenzen
    Bodemloze put
    Vertrouwen enzo
    Zelfvertrouwen
    Incasseren
    Controle
    Zorgen en verzorgd worden
    Leven & dood
    Verbinding verbroken

    Bestellen

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
    Boeken bestellen van Titia Liese over Verlaat Verdriet en verlate rouw.

    Delen

    Deel met ervaringsgenoten op het besloten Verlaat Verdriet-forum Ontmoetingsplaats.

    Lees meer Machteloosheid: Tips voor mensen in je omgevingDoorgaan

Paginanavigatie

Vorige paginaVorige 1 … 38 39 40 41 42 … 77 Volgende paginaVolgende

Recent:

  • Een dag met een hele dikke gouden rand

    DoorTitia Liese 10 mei 202610 mei 2026

    ‘Titia, wil je voor ons een lezing komen houden in Winschoten?’ Ons is Stichting TrOost Groningen. Stichting TrOost Groningen biedt ondersteuning, informatie en herdenkingsmogelijkheden bij verlies en…

  • Een nieuw jasje voor een vertrouwd thuis

    DoorRonald Schouw 27 april 20266 mei 2026

    Al een tijdje geleden kondigde we aan dat het eraan zat te komen — de oude Verlaat Verdriet-site in een nieuwe vorm, met eigentijdse mogelijkheden. De rook…

  • Een middag over jong ouderverlies in Winschoten met Titia Liese

    DoorTitia Liese 25 april 20265 mei 2026

    Op zaterdag 9 mei organiseert TrOost Groningen een middag over jong ouderverlies in Winschoten. Deze middag staat in het teken van herkenning en erkenning van het verlies…

  • Camino del Amor: een middag over pelgrimage

    DoorTitia Liese 24 april 202628 april 2026

    Een middag over pelgrimage: vroeg ouderverlies en de weg van liefde Inleiding door Titia Liese – Ervaringsdeskundige Verlaat Verdriet Titia Liese opent de middag als ervaringsdeskundige op…

  • Waar rook is, is vuur

    DoorTitia Liese 24 april 202626 april 2026

    Waar rook is, is vuur. Al een tijdje geleden kondigde ik aan dat het er aan zat te komen – de oude Verlaat Verdriet-site in een nieuwe…

Facebook Instagram YouTube LinkedIn

Alle rechten voorbehouden, tenzij anders vermeld. Bureau Funale  © 2026

Scroll naar boven
  • Home
    • Nieuws berichten
    • Pinacotheek
    • Agenda
    • Inschrijfformulier activiteiten
  • Verlaat Verdriet
    • Dubbel Ouderverlies
    • Kernthema’s en kenmerken
    • Je gezin van herkomst
      • Verliezen en transities
      • BOS-patronen
      • De paradox van verlies en winst
    • Verlies en verdriet
      • Trauma en ruptuur
      • Ruptuur
      • Momentum
    • Tijdsfactoren
      • Lineaire en circulaire tijd
      • Het cascade-effect
      • CrossTime
    • Omgevingsfactoren
      • Relaties
      • Onderwijs en werk
  • Verlate rouw
    • Gevoel en verstand
    • Bewust worden
      • De zeven haltes van bewust worden
      • Rituelen bij Verlaat Verdriet
    • Resultaat
  • Doen
    • Hulp
      • Basisworkshop Verlaat Verdriet
      • Basisworkshop Dubbel Ouderverlies
      • De kunst van het helen
      • (Auto)-biografisch werk
      • Individueel
      • Inschrijfformulier activiteiten
    • Zelfhulp
      • Zelftest
      • Leeswerk
      • Lijfwerk
      • Schrijfwerk
      • Herinneringsboeken
    • Kijken
    • Rouw kent geen tijd
    • Presentatie teruggaan om verder te kunnen
  • Boeken bestellen
    • Gat in je ziel
    • Gids voor Verlaat Verdriet
    • Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
    • Herinneringsboeken
    • Handreikingen
    • Teruggaan om verder te kunnen
  • Contact
    • Inschrijfformulier activiteiten
    • Adres en route
    • Over Titia Liese
Zoeken