• | |

    Workshop Dubbel Ouderverlies

    DoorTitia Liese

    Kan het wel….? Kan het niet….?
    Kunnen we het wel niet doen…..? Kunnen we het niet wel doen…..?
    We appen. Albertine en ik.
    Mailen.
    Bellen.

    Workshop Dubbel Ouderverlies

    De workshop Dubbel Ouderverlies van 21, 22 en 23 januari 2021.
    De nieuwste maatregelen. Kunnen we de workshop door laten gaan? Kunnen we de workshop een dag tevoren afzeggen?

    Afzeggen kan niet, zo besluiten we dinsdag nog voor de persconferentie. Er is ook nog iets als geestelijke gezondheid.
    En bovendien: we krijgen geen visite. We gaan samen aan het werk.

    We bellen de beide deelnemers tot wie we de workshop al hadden gereduceerd in verband met de bestaande maatregelen. Ook zij willen graag aan het werk.

    We gaan het doen. Aangepast – dat wel. Maar we gaan door.
    Twee-en-halve dag workshop Dubbel Ouderverlies.
    Twee deelnemers. En Albertine en ik.

    Dank

    Weer getuige mogen zijn van de verbindende kracht van delen. Van toewijding. Van samenwerking.
    Albertine – dank voor onze samenwerking die al zolang bestaat dat we de jaren niet eens meer tellen.
    Deelnemers – dank voor de manier waarop jullie deze dagen jullie krachten hebben gebundeld. Gegeven hebben. Genomen hebben. Ontvangen hebben.

    Ik kijk uit naar onze Terugkomdag eind februari.
    Het ga jullie goed tot die tijd.

  • | |

    Rouwverwerken kan – eindelijk – weer rouwen worden

    DoorTitia Liese

    Covid confronteert ons met veel. Heel veel. Van binnen. Van buiten. In ons zelf. In onze omgeving. Ons leven. Het leven.

    Maakbaarheid

    Een van de vele thema’s waar Covid ons mijns inziens mee confronteert is het einde van de maakbaarheid. In ieder geval het einde van de illusie van de maakbaarheid.
    Einde aan ruim 1,5 eeuw – zo niet langer – van toenemend vertrouwen in maakbaarheid. Ineens krijgt dat vertrouwen een ongelofelijke dreun. Zo’n grote dreun dat we ons er nog nauwelijks bewust van (kunnen) zijn wat de betekenis van dat verlies zal gaan zijn.

    Lichtpunt

    Maar.
    Ik zie een lichtpunt in dat verlies van maakbaarheid. Een lichtpunt dat ik aan alle kanten toejuich. Eindelijk. Rouwverwerken kan weer rouwen worden. Geen schematisch maakbaar proces meer. Maar een weg naar je opnieuw verbinden met je leven. Met het leven.

    Een weg waarin ruimte is voor individuele verschillen. Maar waarin we ons er ook van bewust zijn dat in wezen alle mensen hetzelfde zijn. Verlangen naar geborgenheid. Zoeken naar veiligheid. Verlangen naar zekerheid. Angst voor verandering. Verliesangst.
    Weten dat mensen elkaar nodig hebben.

    Verwerken en rouwen

    Verwerken in de individuele verschillen die er ook zeker zijn.
    Helen in verbinding  door de overeenkomsten. In samenhang. Verbondenheid. Met elkaar.

    Vorm en inhoud

    Rouwverwerken gaat vaak over vorm.
    Rouwen gaat altijd om inhoud.

    Tijd voor Rouw post ’20 – rouwen na de maakbaarheid.

    Rouw kent geen tijd

    Binnenkort op YouTube: de filmopname van de Verlaat Verdriet-theorie die ik in de loop van mijn jarenlange werkervaring heb ontwikkeld: Rouw kent geen tijd.

     

     

  • | |

    Hoe blijf je overeind als je ouders er niet meer zijn?

    DoorTitia Liese

    Vanochtend kreeg ik een artikel toegestuurd uit het Brabants Dagblad van zaterdag j.l.

    Hoe blijf je overeind als je vader en moeder er niet meer zijn?

    Op zijn negentiende verliest jour­nalist Gijs van der Sanden (34) zijn vader en vier jaar later zijn moeder. Over zijn rouw schreef hij een boek: De dingen die je vergeet.

    Een plekje gegeven 

    Soms was het bijna alsof het nooit was gebeurd. Ik had mijn verdriet een ‘plekje’ gegeven, zei ik tegen mezelf

    Lange tijd dacht ik dat ik het verdriet van mijn ouders’ dood aardig had aanvaard, om in de termen van Kübler-Ross te blijven spreken. Ik kon een vinkje zetten achter alle fasen. Ik had gewenst dat het nooit was gebeurd, ik had geschreeuwd, ik had gedacht: misschien komen ze als door een wonder ooit weer terug. Ik had gehuild. En na verloop van tijd – haast zonder dat ik er erg in had – zette ik weer het vuilnis buiten, ging ik naar feestjes en schreef ik stukken voor de krant. Met vrienden en familie sprak ik nog maar zelden over mijn ouders. Soms was het bijna alsof het nooit was gebeurd. Ik had mijn verdriet een ‘plekje’ gegeven, zei ik tegen mezelf.

    Artikel BD

    Lees het artikel in het Brabants Dagblad

    Hoe blijf je overeind als je ouders er niet meer zijn?

    Boek

    Gijs van der Sande: De dingen die je vergeet

  • | | |

    De winst van angst overwinnen

    DoorTitia Liese

    Tegenwoordig schrijf ik. Je zult het gemerkt hebben. En anders merk je het nu je zit te lezen 🙂
    Boeken heb ik geschreven. En een website vol. Blogs schrijf ik ook. Met enige regelmaat schrijf ik wat me bezighoudt. Wat ik denk. Wat ik voel.

    Vroeger

    Hoe anders was dat in vroeger tijd.
    Na de dood van mijn moeder – ik was 8 – hertrouwde mijn vader. De relatie tussen mij en zijn tweede vrouw was slecht. Ronduit slecht (de relatie tussen hem en zijn tweede vrouw op den duur ook. Maar dat is een ander verhaal….).

    De tweede vrouw van mijn vader verloor, net als ik, op haar 8e haar moeder. Eigenlijk had ze haar moeder nooit gekend. Haar moeder was vlak na haar geboorte voorgoed opgenomen in een psychiatrische inrichting.
    De mislukking van het huwelijk tussen mijn vader en haar was ook voor haar heel moeilijk. En werd steeds moeilijker.
    Ze werd suïcidaal. Deed een aantal pogingen zich van het leven te beroven. Gaf mij daarvan de schuld. Mijn aanwezigheid in huis. Maar vooral dingen die ik zei.
    Ze heeft me de mond gesnoerd. Voor heel lange tijd.

    Verstijfd van angst

    In het begin van mijn Verlaat Verdriet-werk werd ik geïnterviewd op de radio over Verlaat Verdriet. Ik deed het. Heel gewoon eigenlijk. Maar op de terugrit van Hilversum naar Nunspeet begon de angst bezit van me te nemen.
    Thuisgekomen ben ik m’n bed ingekropen. Dekbed over me heen. Ben twee dagen verstijfd blijven liggen.
    Wat als ze alsnog zelfmoord pleegt om wat ik heb gezegd?

    Overwinnen

    Langzaam maar zeker heb ik geleerd die angst onder ogen te zien. Te onderzoeken. Stukje bij beetje te dis-creëren. Me te bevrijden van angst die niet meer bij mij hoorde.

    Ik kan weer zeggen wat ik denk. Wat ik voel. Schrijven.
    Ik heb de winst ervaren van het overwinnen van angst.