• |

    Het verlangen naar de uitweg

    ‘Wat zwaar voor je’ was de reactie van veel mensen om me heen in het afgelopen jaar. Het jaar waarin ik steeds meer de mantelzorger werd van Michel. In plaats van onze gelijkwaardige relatie werd hij steeds meer afhankelijk van mijn zorg.
    En toch voelde het niet als zwaar. Want zwaar: dat was mijn leven met de periodes van (rand)depressiviteit en alcohol-afhankelijkheid. De lange jaren van – innerlijke – eerzaamheid voor ik besefte (en in staat was) iets te doen met het vroege verlies van mijn moeder en de gevolgen die dat voor me had gehad.

    Intens en intensief

    De zorg voor mijn partner was intens en intensief. Maar zwaar: nee. Zo voelde ik het niet. Hoe kan dat toch? Hoe komt het toch dat ik die intensieve zorg niet als zwaar voel? Ik heb er veel over nagedacht.
    ‘Ik heb een uitweg’ realiseerde ik me. Mijn werk is mijn uitweg. Daar is een toekomst. Met mijn werk kan ik verder. Ook na het overlijden van Michel.

    Nog een verschil

    ‘Er is nog een verschil’, realiseerde ik me ook. Een groot verschil. De mensen om me heen. Die er voor me zijn. Me steunen. Helpen. Met wie ik kan delen. Deel.
    ‘Ze waren er al’ realiseerde ik me. Ze waren er al lang. Maar nu kan ik het helemaal voelen. ‘Ik kan ontvangen’ . Ik voel elke dag weer hoe ook het laatste glasplaatje – die afstand, hoe gering ook geworden – als het ware is opgelost.

    Uitweg

    Wat bijzonder om in mijn hele lijf te ervaren wat het betekent je verbonden te voelen. Met mensen. Met het leven.
    Ik wist het al. Maar nu weet ik het echt heel zeker: er is een uitweg. Het verlangen naar de uitweg is uitweg geworden.
    Wat een rijkdom kun je voelen in een groot verlies.

  • | |

    Verwerken. Vertrouwen. Helen.

    ‘Hij is aan het weggaan’ drong jaren geleden ineens tot me door. Zolang ik hem – Michel, ruim 30 jaar mijn LAT-partner – heb gekend kocht hij elke zaterdag een bloemetje voor zichzelf. Altijd stond er een klein vaasje met een klein boeketje op zijn salontafel.
    Ineens drong het tot me door. Ik heb al een tijd lang geen bloemetje op tafel zien staan. De man die nooit ziek was kreeg, naarmate de datum van zijn pensionering naderde, steeds meer en steeds ernstiger fysieke klachten. Ineens zag ik wat er gaande was. ‘Hij is aan het weggaan.’

    In de nacht van 6 op 7 oktober 2020 overleed Michel. In zijn slaap. De week daaropvolgend stond vooral in het teken van zijn uitvaart. De crematieplechtigheid die we op een hele mooie, persoonlijke manier hebben vormgegeven, samen met Maroesjcha Branderhorst. Op dinsdag 13 oktober vond de uitvaart plaats. In besloten kring.

    Doe ik het? Of doe ik het niet?

    In het afgelopen jaar heb ik me zo vaak af moeten vragen: kan ik de workshop door laten gaan? Ook voor de workshop die gepland stond voor 15, 16 en 17 oktober. Doe ik het? Of doe ik het niet?
    ‘Het kan’ besloot ik. Ik kan doen waar mijn hart ligt. Mijn Verlaat Verdriet-werk. Ik kan de workshop door laten gaan. Ik ga het doen.

    Workshop Verlaat Verdriet

    Afgelopen dagen ben ik, samen met de drie deelnemers, aan het werk gegaan. Zo ontstond in deze 2,5 dag – opnieuw – een bijzonder samenzijn. Een samenzijn waarin dingen konden gebeuren – en gebeurden – die voor de deelnemers tevoren niet of nauwelijks denkbaar zijn geweest. Een extra bijzondere workshop omdat de kans bestaat dat uit deze workshop iets heel moois voort zal gaan vloeien.
    Maar daarover later.

  • | |

    Verlaat Verdriet-workshop december 2019

    Jongen en meisje

    Verlaat Verdriet-workshop

    Donderdagavond 19 december 2019. Drie Verlaat Verdriet-ers. Twee vrouwen, een man. Alle drie jong hun moeder verloren.
    Onafhankelijk van elkaar zijn ze aangekomen. Binnengekomen.
    Zien mij.
    De plek waar ze de komende dagen gaan verblijven.
    Elkaar.
    En besluiten alle drie: hier is het o.k. Hoe spannend ook. Ik ga het aan. Met deze mensen. Op deze plek. Hier durf ik het aan. Nu. Verlaat Verdriet-workshop december 2019.

    Vrijdagavond 20 december

    Vermoeid van het intensieve werken, maar blij met wat de dag heeft gebracht, sluiten we af.
    Vertellen. Luisteren. Gehoord worden. Zien. Je gezien voelen. Herkend. Erkend.
    De bijzondere dynamiek van de overeenkomsten heeft ons de hele dag vergezeld. Het warme bad. Ruimte voor verdriet. Ontroering. Ruimte voor jezelf. Voor de ander. Verbinding. Verlaat Verdriet-workshop december 2019.

    Zaterdagmiddag 21 december

    We sluiten een bijzondere Verlaat Verdriet-workshop af. Over 4 weken zijn we weer samen voor de Terugkomdag.
    Terwijl ik deze blog schrijf, realiseer ik me dat we er bij het afscheid nemen niet aan hebben gedacht elkaar prettige kerstdagen en een gelukkig nieuwjaar te wensen. En dat hoefde ook niet. Deze workshop had genoeg aan zichzelf. Aan z’n eigen warmte. Saamhorigheid. Z’n eigen emoties. Aan z’n eigen gevoelens van verbondenheid. Verlaat Verdriet-workshop december 2019.

    Verlaat Verdriet-workshops 2020

    Wil je meer weten over wat de Verlaat Verdriet-workshop in 2020 voor jou kan betekenen? Lees meer

     

  • | | | |

    Vertrouwen enzo: Tips voor mensen in je omgeving

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek: Tips voor mensen in je omgeving

    In de komende weken deel ik Tips voor mensen in je omgeving uit het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek met je.

    Vertrouwen & zo

    Voor mensen die jong een ouder hebben verloren, is het vaak een hele klus om met vertrouwen in het leven te staan.

    Velen van hen waren, op welke manier dan ook, getuige van het ziekteproces. Degene die bedoeld was om voor hen te zorgen had zelf steeds meer zorg en aandacht nodig. Andere kinderen verloren hun ouder door een plotselinge dood. Voor Verlaat Verdriet-ers kan het gevoel dat het zomaar afgelopen kan zijn nog steeds worden ervaren worden als dagelijkse werkelijkheid.

    Kun je ooit nog vertrouwen dat de dingen ook goed kunnen gaan?

    Het kan dan moeilijk geworden zijn om nog te kunnen geloven dat de dingen ook goed kunnen gaan. Kun je ooit nog vertrouwen dat de dingen ook goed kunnen gaan?

    Tip

    Het vertrouwen herwinnen dat de dingen ook goed kunnen gaan is een belangrijke sleutel in een verlaat rouwproces.
    Bedenk dat je waarschijnlijk niet iemand met een uitzonderlijk somber karakter voor je hebt als je dit gebrek aan vertrouwen bij iemand opmerkt, maar dat dit een deel is van de meest kenmerkende patronen bij verlaat verdriet.

    Volgende tip

    Zelfvertrouwen

    Vorige TIPS

    Inleiding 
    Niet gehoord en gezien gevoeld
    Herinneringen
    Trots, koppig en eigenwijs
    Anders
    Tweestromen-proces 
    De factor TIJD
    Het gezin van herkomst
    Het samengestelde gezin
    Leeftijd
    Verlies moeder, verlies vader
    De magische leeftijd
    Afstand en nabijheid
    Tekort
    De Grote Verdwijntruc
    Waakzaam
    Stoer en zelfstandig
    Genieten
    Over grenzen
    Bodemloze put

    Bestellen

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
    Boeken bestellen van Titia Liese over Verlaat Verdriet en verlate rouw.

    Delen

    Deel met ervaringsgenoten op het besloten Verlaat Verdriet-forum Ontmoetingsplaats.

    Bestellen

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
    Boeken bestellen van Titia Liese over Verlaat Verdriet en verlate rouw.