• | |

    Van verlaat verdriet naar uitgestelde vreugde

    DoorTitia Liese
    Ada de Vette schreef een prachtig gedicht over haar ervaring tijdens onze biografische retreat De weg van liefde bij Maartje en Davide in Codiponte. Ada heb ik gevraagd of ik haar blog mag delen – gelukkig heeft Ada me daarvoor toestemming gegeven. Ik deel haar blog Van verlaat verdriet naar uitgestelde vreugde op deze plaats graag met je.

    Van verlaat verdriet naar uitgestelde vreugde

    Verlies

    Toen ik tien jaar oud was verloor ik mijn vader. Hij overleed op zijn werk aan een acute hartaanval. Deze gebeurtenis heeft veel impact gehad op mijn leven.
    Hoe? Dat heb ik lange tijd niet geweten. Er was altijd een gevoel van gemis en eenzaamheid op de achtergrond aanwezig, maar als jong kind leerde ik dat ik door moest gaan, sterk zijn, mijn eigen weg zoeken.

    Verdriet

    Het verdriet van mij, mijn moeder, broers en zussen was te groot om elkaar tot steun te kunnen zijn. Ik werd een eiland in een onveilige wereld, die elk moment kan instorten. Dat was mij immers eerder overkomen, dus waarom zou ik er op vertrouwen dat het niet nog een keer zou gebeuren.

    Doorgaan

    Zo voelde het voor mij in ieder geval. En ondertussen ging ik dapper door. Maakte de basisschool af, doorliep de middelbare school, ging studeren, kreeg een baan, een man, twee dochters. Een vervuld bestaan, met hoogte- en dieptepunten, waar toch altijd een grauwe zweem overheen hing. Ik wist het niet. Het verdriet was er altijd, maar ik voelde die nooit echt. Eigenlijk een beetje zoals ik dit stukje geschreven heb. Vlak en grijs.

    Verlaat Verdriet

    Pas veel later ben ik mijn verdriet gaan voelen. ‘Verlaat verdriet’ wordt het ook wel genoemd. Ik was vastgelopen in mijn opgekropte verdriet en ik was op zoek naar oorzaken. Al googelend kwam ik uit op de website van Titia Liese over verlaat verdriet. Er ging een wereld voor me open. Ik herkende zoveel van de verschijnselen die zij beschreef van mensen die op jonge leeftijd een ouder hadden verloren. Hier begon ook mijn zoektocht naar mijn vader en de band die ik nooit met hem heb opgebouwd. Hij mocht er weer zijn in mijn leven en ik ontdekte dat ik veel met hem gemeen had. Zijn liefde voor de natuur en muziek, zijn vriendelijke aard en loyaliteit, zijn gemoedelijkheid.
    Hoe meer ik me met hem verbond, hoe meer ik emotie kon toelaten in mijn leven. Boosheid en verdriet, het mag er weer zijn. Net als genieten van de mooie dingen in het leven.

    Codiponte

    Tijdens de biografische retreat De weg van liefde met Titia in Codiponte schreef ik een Pantoum. Het was het startpunt van mijn heling en mijn weg van verlaat verdriet naar uitgestelde vreugde. Ik deel hem hier graag.

    Pantoum

    Ik maak contact
    Ik loop omhoog naar het oude klooster
    Ik zie het zonlicht door de bladeren vallen
    Plots is mijn vader er ook
    Ik loop omhoog naar het oude klooster
    Genieten hè Pap
    Plots is mijn Papa er ook
    Fijn dat ik hier met jou kan lopen
    Genieten hè Pap
    Wat had ik dit graag vaker met je willen doen
    Fijn dat ik hier met jou kan lopen
    Het brengt me terug naar die ene keer in Duitsland
    Wat had ik dit graag vaker met je willen doen
    En wat zie ik je nu, op dit moment
    Het brengt me terug naar die ene keer in Duitsland
    Zo zal het nooit meer zijn
    En wat mis ik je, nu op dit moment
    Ik zie het zonlicht door de bladeren vallen
    Zo zal het nooit meer zijn
    Ik maak contact

    Ada de Vette

    http://agaatcoaching.nl
  • | | |

    Magische leeftijd: complicerende factoren bij Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

    De levenslange invloed van de vroege dood van een ouder

    Extra complicerende factoren

    In de verlieservaringen van veel Verlaat Verdriet-ers doen zich tal van extra complicaties voor. Complicaties die ik in de komende weken in willekeurige volgorde voor je wil benoemen. Mogelijk doen zich ook bij jou complicaties voor en brengt alleen al het benoemen je nieuwe realisaties. En daarmee nieuwe perspectieven.

    Magische leeftijd

    ‘Ik was 8 jaar toen mijn moeder overleed. Ze is een paar jaar ziek geweest. Ik heb geen enkele eigen herinnering aan haar. Herinner me niets van haar overlijden. Vrijwel niets van de jaren daarna. En eigenlijk ook nauwelijks iets van het leven voor haar overlijden. Terwijl ik toch echt 8 jaar was toen ze overleed.

    Vrouw, 50 jaar, 8 jaar toen ze haar moeder verloor. Haar moeder werd 41 jaar.

    Gaat dit thema ook op voor jou? Stel jezelf dan eens de volgende vragen:

    • Wat is er bij mij gebeurd?
    • Wat betekende dat voor mij?
    • Welke gevolgen heeft dat voor mij gehad?
    • Wat betekent dat voor mij in mijn leven van nu?
    • Wat ga ik daarmee doen?

    Verlaat Verdriet

    De impact van het vroege verlies van een ouder is in veel gevallen groot en omvangrijk voor het kind dat dit onomkeerbare verlies overkomt. Sporen van dit levens-veranderende verlies gaan een leven-lang mee en kunnen in je volwassenheid nog altijd vorm geven aan je leven.

    Verlate rouw

    Een verlaat rouwproces is een gecompliceerd proces. Voor veel Verlaat Verdriet-ers een  tocht door een mijnenveld.

    • Je moet teruggaan in de tijd;
    • Gedurende deze tocht stuit je op tal van mijnen (verstrikkingen);
    • Angst voor verandering speelt je parten;
    • Overlevingspatronen steken de kop op;
    • Je moet terug naar een plek waar je voor geen prijs naar terug wilt: het verliesmoment;
    • Je moet terug naar de gevolgen die dit vroege verlies voor je heeft gehad;
    • Intussen eist het leven van alle dag tijd en aandacht van je op.

    Tips

  • | |

    Zsuzsa Bank: Slapen doen we later

    DoorTitia Liese

    Slapen doen we later

    Twee vriendinnen – Martha en Johanna, 40+, al een leven lang bevriend – schrijven elkaar bijna dagelijks over ervaringen uit hun leven van alledag.
    Roman in de vorm van brievenboek. Tamelijk omvangrijk. Zo nu en dan moest ik  het verder lezen wel even doorzetten. Ergens halverwege bedacht ik dat ik dit boek eigenlijk in de oorspronkelijke taal – Duits – had moeten lezen. Dit vooral omdat taal een belangrijk thema is. Zelf kreeg ik het boek te leen in het Nederlands, en dat heb ik dus gewoon maar uitgelezen.

    Verlaat Verdriet-thema’s

    Hoe dan ook: ik was, en bleef, gefascineerd door de ontboezemingen van de beide vrouwen. Met name de ontwikkelingen in het verhaal van Johanna vond ik heel bijzonder.
    Johanna, afkomstig uit een rommelig kunstenaarsgezin, verloor als jong kind haar vader. Gaande het boek wordt dit verlies, als het ware verstopt in de brieven, stap voor stap uitgepakt. Terwijl ondertussen gevolgen van dit vroeg verlies op alle mogelijke manieren in het leven van Johanna zichtbaar zijn. Zoals de langzame manier waarop ze steeds met hele, hele kleine stapjes iets loslaat over de dood van haar vader. De ingewikkelde relatie met haar moeder. Met haar broer. Haar eenzame bestaan in haar huisje in het Zwarte Woud, waar ze zich als oorspronkelijk Noord Duitse wel – en tegelijkertijd niet – misplaatst voelt. De dramatisch verlopen relatie met een man die ze eigenlijk niet los kan laten. Haar – innerlijke – strijd met de kanker die haar te pakken heeft gehad. Haar eeuwige verlangen, dat steeds maar niet vervuld kan worden. De ambivalente relatie met haar werk als lerares. Het altijd aanwezige gevoel niet op de goede plaats te zijn. Haar ongedurigheid. Haar eeuwige zoektocht, zonder goed te weten wat ze eigenlijk zoekt.

    Verlaat Verdriet-thema’s

    Verlaat Verdriet-thema’s te over. En juist deze herkenbaarheid, zowel aan de oppervlakte als in diepere lagen van Johanna, maakt dit boek – hoe omvangrijk ook – tot een fascinerend boek.
    Je kunt zoveel leren over Verlaat Verdriet-thema’s. Ook in romanvorm.
    Heb je tijd? Probeer het!

    Boek

    Zsuzsa Bank: Slapen doen we later 

  • | |

    De invloed van verstrikkingen in je familielijnen

    DoorTitia Liese

    Dat je in het heden leeft, betekent niet dat er geen verleden is. Of geen toekomst. Die zijn er namelijk wel. Zowel een verleden. Als een toekomst.
    Tip: bekijk de video Lineaire tijd uit Rouw kent geen tijd van Titia Liese

    Heden

    Niet bewuste verstrikkingen uit het verleden kunnen je hinderen in het heden. Zonder dat je je daarvan bewust bent. En hebben ook hun invloed op je toekomst.

    Verleden

    Verleden gaat verder terug dan alleen maar de start van jouw dagelijkse heden: de start van je leven bij je geboorte. In jouw dagelijkse heden spelen ook verstrikkingen uit het verleden van jouw beide familielijnen. Zowel uit de familielijn van je moeder. Als uit de familielijn van je vader.

    In de workshops vraag ik de deelnemers altijd: ‘Heb je je grootouders gekend?’ Vaak komen dan al de eerste verstrikkingen naar boven. Aardige grootouders. Of juist niet. Zorgzame grootouders. Of juist niet. Aanwezige grootouders. Of juist niet. Gebrouilleerde grootouders. Of juist niet.
    Welke rol speelden je grootouders in je kindertijd. Welke rol speelden broers van je ouder. Zussen van je ouder. De rol die zij hebben gespeeld. Of juist niet hebben gespeeld. Of alsnog zouden kunnen gaan spelen.

    De doorgeeffuik

    Maar ook, en eigenlijk vooral, stel ik deze vraag om te horen of je overleden ouder mogelijk zelf jong een ouder heeft verloren. Of mogelijk je overgebleven ouder jong een ouder heeft verloren. In dat geval is er namelijk een (grote) kans dat er sprake is van doorgegeven verstrikkingen: de doorgeeffuik.
    Tip: lees Gat in je ziel. De doodgeeffuik, bladzijde 68 .

    De weg naar heling

    De weg naar heling gaat voor een Verlaat Verdriet-er in stapjes.
    Bijvoorbeeld door je bewust te worden van verstrikkingen in je familielijnen. Verstrikkingen te onderkennen. Ze te onderzoeken. Te erkennen.