R.M.Rilke: Liefdeslied
Ken je dat? Je weet het ergens wel, maar je gaat niet recht op je doel af. Waarom niet? Mij overkwam dat in de afgelopen dagen weer eens.
Gisteren schreef ik over de voorstelling Violet, in het papieren theater van Frits Grimmelikhuizen in Deventer ( alle goeie dingen komen ) en mijn zoektocht naar Liefdeslied van Rainer Maria Rilke
Gezocht op het web. Frits Grimmelikhuizen gemaild met de vraag waar ik het lied dat hij gebruikt in Violet kan vinden (en antwoord gekregen).
En al die tijd wist ik het eigenlijk wel. Het gedicht staat in het herinneringsboekje aan mijn moeder, dat mijn vader na de dood van mijn moeder (1957) voor mij heeft geschreven. En toch bleef ik elders zoeken, want ik wist het niet zeker dat deze tekst er in zou staan.
Vanochtend heb ik het boekje eindelijk erbij gepakt en nu weet ik het wel. Mijn vader heeft Liebeslied in het herinneringsboekje geschreven. Rilke was één van de lievelingsdichters van mijn beide ouders. Stapels Rilkes heb ik geërfd, en allemaal heb ik ze in het verleden weggedaan. Nooit heb ik iets met Rilke willen doen (behalve weg doen dan). Maar nu komt hij ineens – zomaar, maar opnieuw – binnen in mijn leven.
En hij is welkom!
Liebes-lied
Wie soll ich meine Seele halten, daß
sie nicht an deine rührt? Wie soll ich sie
hinheben über dich zu anderm Dingen?
Ach gerne möcht ich sie bei irgendwas
Verlorenem im Dunkel unterbringen
an einer fremden stillen Stelle, die
nicht weiterschwingt, wenn deine Tiefen schwingen.
Doch alles, was uns anrührt, dich und mich,
nimmt uns zusammen wie ein Bogenstrich,
der aus zwei Saiten eine Stimme zieht.
Auf welches instrument sind wir gespannt?
Und welcher Geiger hat uns in der Hand?
O süßes Lied.
Liefdes-lied
Waar moet ik toch mijn ziel bewaren dat
zij niet langs de jouwe strijkt? Hoe draag ik haar
over jou heen en weer naar andere dingen?
Hoe graag niet liet ik haar in iets verzinken,
bracht ik haar onder ergens in de nacht,
verloren in een vreemde stilte waar
niets verdertrilt wanneer je dieptes klinken.
Maar alles wat ons aanraakt, jou en mij
beroert ons samen als een strijkstok die
twee snaren tot één melodie gebiedt.
Op wat voor instrument zijn wij gestemd?
En welke hand heeft ons omklemd?
O teder lied.
Rainer Maria Rilke
Neuen Gedichte, 1907
Vertaald door Menno Wigman, 1996, Uitgeverij Bert bakker, Amsterdam