• | |

    Het zal je maar overkomen

    DoorTitia Liese

    Het zal je maar overkomen.
    Je verloor als kind je ouder(s). Ook jouw leven veranderde. Je paste je aan je nieuwe werkelijkheid aan. Stapte in controle. Werd een controle freak. Kreeg moeite met grenzen. Met relaties. Voelde dat je je nooit echt gelukkig kon voelen. Ook al zag je leven er van buiten prima uit.

    Problemen

    Je voelde dat je problemen had. Dat ze zich opstapelden. Je zocht hulp. Vertelde wel dat je jong je ouder(s) was verloren. Maar het feit dat daar niet of nauwelijks op werd gereageerd was ook wel een beetje fijn. Dan hoefde je het daar tenminste niet over te hebben.

    Onderzoek

    Onderzoek volgde. Je werd getest. Is het ADHD? ADD? Dysthyme stoornis? Autisme? PTSS? Borderline? Er kwam een diagnose uit de test. Of: er kwamen meer diagnoses uit verschillende tests. Je vroeg je af of het wel klopte. Maar: ‘Wie ben ik?’ Je kwam per slot van rekening met een hulpvraag. Omdat je voelde dat er iets niet klopte. Je kwam niet omdat je wist wat het antwoord was.

    Behandelplan

    Er kwam een behandelplan. Je ging erin mee. Want, nogmaals: je kwam met een hulpvraag. Voor je gevoel kon je niet anders dan erin meegaan. Maar het klopte niet. Het sloot niet aan bij jou. Bij wat jij voelde. Het vroege verlies van je ouder(s) kwam niet aan bod. Hulpverleners reageerden niet. Of nauwelijks. Of geïrriteerd. Omdat jij (weer eens) begon over het verlies van je ouder(s).

    Verlaat Verdriet

    Inmiddels ben je jaren verder. De onjuiste diagnoses en de behandelplannen die waren gebaseerd op die diagnoses hebben iets met je gedaan. Maar niet wat je had gehoopt. Integendeel. Je werd onzekerder. Je vertrouwen in de hulpverlening kwam op een dieptepunt terecht. Dan word je op het spoor gezet van Verlaat Verdriet. Wat een ontdekking. Er ging een wereld voor je open. Ben je er blij mee? Of juist niet?

    Gat in je ziel

    Ontdek meer over Verlaat Verdriet. Over jezelf. Lees de verzamelde blogs van Titia Liese in Gat in je ziel.

  • | | |

    Dankbaar zijn voor dankbaarheid

    DoorTitia Liese

    ‘Dankbaar mot je wezen. Dankbaar mot je zijn.’ Ik hoor het mijn vader nog zingen. Met nog een variant – vermoedelijk afhankelijk van zijn humeur ‘Dankbaar mot je wezen. Dankbaar mot je zijn. Dankbaar mot je wezen. Nederig en klein.’
    Anders dan je nu misschien denkt was dit refrein voor mijn vader geen aanbeveling. Integendeel. Christelijk van origine – protestant gedoopt en opgevoed – besloot mijn vader al vroeg in zijn leven het geloof in een hogere macht te verlaten. Wat hij ook letterlijk deed door zich uit te schrijven als lidmaat van de kerk. Humanist in hart en nieren. Dat was hij. ‘De Waarheid dienen door de Rede. De Mensheid door de Liefde’.

    Genade en recht

    Dankbaarheid: daar deden we niet meer aan. Dankbaarheid zegt iets over ‘genade’. Genade zegt iets over ondergeschikt zijn aan een hogere macht. Het paste ook in de tijd waarin ik opgroeide dat het gezegde ‘Genade vóór recht’ langzaam maar zeker veranderde naar ‘Recht vóór genade’. Voor genade moest je op je knieën. Recht eiste je op.

    Dankbaar, nederig en klein

    Het refrein ‘Dankbaar mot je wezen. Nederig en klein.’ zat stevig in mij geïncarneerd. Heel stevig. Maar dan wel de spot. De afwijzing. Vooral die zat in mij verankerd.
    In de loop van mijn eigen verlate rouwproces heb ik veel tijd besteed – moeten besteden – aan onderzoek naar betekenissen van dankbaar. Van dankbaarheid. Nederigheid. Nederig. Klein. Wat mij betreft niet vanuit bijbelse inspiratie, maar vanuit humanistisch inspiratie.

    Onderzoek dat me veel heeft gebracht. Heel veel. Stapje voor stapje heb ik leren voelen dat ‘nederig’ en ‘nederigheid’ niet per se hoeft te betekenen ‘stelt niets voor’. ‘Is niet belangrijk.’ ‘Telt niet mee.’ In het gevecht dat ik jarenlang leverde met mijn ego (dat zich eindelijk, eindelijk wel eens gezien en gehoord wilde voelen) heb ik geleerd dat ‘overleven’ vaak betekent dat je je groter maakt dan je bent. Je sterker voordoet dan je bent. Wie kwam ik dus tegen in mijn verlate rouwproces? Precies: die grote. Die sterke IK. De IK die riep: NIET DOEN! TE GEVAARLIJK. LAAT HET.’ Pas toen ik mijn eigen kleinheid onder ogen durfde te zien stopte het gevecht.
    Dankbaarheid. Dankbaar zijn. Er opende zich een nieuwe wereld voor me. En een nieuw leven.

    Dankbaarheid

    Ik leerde gaandeweg ook iets over ‘het gelukstofje’: endorfine. Over de waarde van positieve waardering. Over het effect van mededogen. Oeroude kennis van de mensheid. Al lang voordat de mens kennis had van hormonen. Van endorfine.
    Tijd om gebruik te maken van deze oeroude kennis.
    Dankbaar zijn voor dankbaarheid.

  • | |

    Adoptie: extra complicerende factoren bij Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

    De levenslange invloed van het vroege verlies van een ouder

    Extra complicerende factoren

    In de verlieservaringen van veel Verlaat Verdriet-ers doen zich tal van extra complicaties voor. Complicaties die ik in de komende weken in willekeurige volgorde voor je wil benoemen. Mogelijk doen zich ook bij jou complicaties voor en brengt alleen al het benoemen je nieuwe realisaties. En daarmee nieuwe perspectieven.

    Gaat dit thema ook op voor jou? Stel jezelf dan eens de volgende vragen:

    • Wat is er bij mij gebeurd?
    • Wat betekende dat voor mij?
    • Welke gevolgen heeft dat voor mij gehad?
    • Wat betekent dat voor mij in mijn leven van nu?
    • Wat ga ik daarmee doen?

    Adoptie

    ‘Ik ben geboren in Korea. Mijn adoptie heeft een aantal jaren in beslag genomen. Intussen is mijn adoptie-vader ziek geworden. Ik was 5 jaar toen ik in Nederland kwam. Hoe ziek hij ook was: tussen mijn adoptie-vader en mij was meteen een klik. Ik was dol op hem. En hij op mij. Toen ik 10 jaar was is mijn adoptie-vader overleden. Met mijn adoptie-moeder had ik niet zoveel. En zij niet met mij.’
    Vrouw, 37 jaar, 10 jaar toen ze haar adoptie-vader verloor.

    Verlaat Verdriet

    De impact van het vroege verlies van een ouder is in veel gevallen groot en omvangrijk voor het kind dat dit onomkeerbare verlies overkomt. Sporen van dit levens-veranderende verlies gaan een leven-lang mee en kunnen in je volwassenheid nog altijd vorm geven aan je leven.

    Verlate rouw

    Een verlaat rouwproces is een gecompliceerd proces. Voor veel Verlaat Verdriet-ers een  tocht door een mijnenveld.

    1. Je moet teruggaan in de tijd;
    2. Gedurende deze tocht stuit je op tal van mijnen (verstrikkingen);
    3. Angst voor verandering speelt je parten;
    4. Overlevingspatronen steken de kop op;
    5. Je moet terug naar een plek waar je voor geen prijs naar terug wilt: het verliesmoment;
    6. Je moet terug naar de gevolgen die dit vroege verlies voor je heeft gehad;
    7. Intussen eist het leven van alle dag tijd en aandacht van je op.

    Tips

     

  • | |

    Zsuzsa Bank: Slapen doen we later

    DoorTitia Liese

    Slapen doen we later

    Twee vriendinnen – Martha en Johanna, 40+, al een leven lang bevriend – schrijven elkaar bijna dagelijks over ervaringen uit hun leven van alledag.
    Roman in de vorm van brievenboek. Tamelijk omvangrijk. Zo nu en dan moest ik  het verder lezen wel even doorzetten. Ergens halverwege bedacht ik dat ik dit boek eigenlijk in de oorspronkelijke taal – Duits – had moeten lezen. Dit vooral omdat taal een belangrijk thema is. Zelf kreeg ik het boek te leen in het Nederlands, en dat heb ik dus gewoon maar uitgelezen.

    Verlaat Verdriet-thema’s

    Hoe dan ook: ik was, en bleef, gefascineerd door de ontboezemingen van de beide vrouwen. Met name de ontwikkelingen in het verhaal van Johanna vond ik heel bijzonder.
    Johanna, afkomstig uit een rommelig kunstenaarsgezin, verloor als jong kind haar vader. Gaande het boek wordt dit verlies, als het ware verstopt in de brieven, stap voor stap uitgepakt. Terwijl ondertussen gevolgen van dit vroeg verlies op alle mogelijke manieren in het leven van Johanna zichtbaar zijn. Zoals de langzame manier waarop ze steeds met hele, hele kleine stapjes iets loslaat over de dood van haar vader. De ingewikkelde relatie met haar moeder. Met haar broer. Haar eenzame bestaan in haar huisje in het Zwarte Woud, waar ze zich als oorspronkelijk Noord Duitse wel – en tegelijkertijd niet – misplaatst voelt. De dramatisch verlopen relatie met een man die ze eigenlijk niet los kan laten. Haar – innerlijke – strijd met de kanker die haar te pakken heeft gehad. Haar eeuwige verlangen, dat steeds maar niet vervuld kan worden. De ambivalente relatie met haar werk als lerares. Het altijd aanwezige gevoel niet op de goede plaats te zijn. Haar ongedurigheid. Haar eeuwige zoektocht, zonder goed te weten wat ze eigenlijk zoekt.

    Verlaat Verdriet-thema’s

    Verlaat Verdriet-thema’s te over. En juist deze herkenbaarheid, zowel aan de oppervlakte als in diepere lagen van Johanna, maakt dit boek – hoe omvangrijk ook – tot een fascinerend boek.
    Je kunt zoveel leren over Verlaat Verdriet-thema’s. Ook in romanvorm.
    Heb je tijd? Probeer het!

    Boek

    Zsuzsa Bank: Slapen doen we later