• | |

    Ik heb een heel groot verantwoordelijkheidsgevoel

    DoorTitia Liese

    Ik heb een heel groot verantwoordelijkheidsgevoel. Meegekregen. In mijn jeugd. Wat je belooft moet je doen. Als je iets belooft moet je ervoor zorgen dat het gebeurt. Als het niet gebeurt had je het niet mogen beloven.

    Realisatie

    Ken je dat? Ineens zit er een realisatie in je hoofd. Waar die op dat moment vandaan komt? ??? (vraagteken). Misschien doet het er niet toe. De realisatie is er. En je kunt iets mee doen met die realisatie. Of je kunt er niet iets mee doen.

    Verantwoordelijkheid

    Van mijn realisatie van vanochtend ‘Ik heb een heel groot verantwoordelijkheidsgevoel’ begrijp ik waar die vandaan komt. Ook al was die er vanochtend ineens in deze vorm. Afgelopen week ben ik op verschillende manieren bezig geweest met thema’s rondom ‘verantwoordelijkheid’. Verantwoordelijkheid voelen. Verantwoordelijkheid nemen. Volwassen zijn. Volwassen voelen.

    Je verantwoordelijk voelen

    Je verantwoordelijk voelen is een thema dat bij veel Verlaat Verdriet-ers speelt.

    Mijn thema van vandaag heeft vooral te maken met het volgende. Mogelijk herken jij dit ook.
    Ik kreeg een groot verantwoordelijkheidsgevoel mee. In mijn jeugd. Maar: een van de ouders die me, al dan niet spelenderwijs, had moeten leren hoe je dat op een natuurlijke, verantwoordelijke manier doet – namelijk mijn moeder – ontbrak. Mijn moeder overleed toen ik 8 jaar was, na zeker twee jaar ziek geweest te zijn.

    Mijn vader raakte door het verlies van zijn geliefde vrouw diep beschadigd. Hij was er wel. Maar hij was er ook niet. Hij leefde me zeker ‘verantwoordelijkheid’ voor. Maar hoe ik dat zelf, in het echt, moet doen – daar voel ik nog regelmatig een soort van gat.

    Herkenbaar

    Ik moest erg denken aan de foto van Michel Szulc Krzyzanowski uit zijn boek Sequences die ik bij deze blog heb geplaatst.
    Misschien ook herkenbaar voor jou?

  • | | |

    Onderzoek eens de waarde van ‘mijn’

    DoorTitia Liese

    In de tijd dat ik voor de eerste keer borstkanker had leerde ik een klein trucje. Heb het niet meer over ‘mijn’ borstkanker. Borstkanker is niet ‘mijn’ borstkanker. Is niet ‘mijn vriendinnetje’.
    Door borstkanker ‘mijn borstkanker’ te noemen identificeer je je met iets wat je eigenlijk helemaal niet wit hebben. Je ziet het als iets onlosmakelijks. ‘Van mij’.

    Diagnoses uit de DSM krijgen ook vaak een soort van liefkozend ‘mijn’. ‘Mijn’ ADHD. ‘Mijn’ borderline. ‘Mijn’ angsten. ‘Mijn’ autisme. ‘Mijn’ dissociaties. Je problemen zijn als het ware ‘gehospitaliseerd’ geraakt. Je bent het. In plaats van dat je het ‘hebt’.

    Overlevingspatronen

    Niet meer ‘mijn’ gaat ook op voor overlevingspatronen, realiseerde ik me indertijd. Heb het niet meer over ‘mijn’ overlevingspatronen. Maar over ‘overlevingspatronen’. Overlevingspatronen zijn niet ‘jij’. Overlevingspatronen zijn patronen die je zelf hebt gemaakt. Je kunt ze ook weer zelf veranderen. Een klein, maar effectief trucje is dus overlevingspatronen niet meer ‘mijn’ overlevingspatronen te noemen. Maar ‘overlevingspatronen’.

    Daarentegen

    Daarentegen is het belangrijk het wel te hebben over ‘mijn’ verlaat verdriet. Over ‘mijn’ verlaat rouwproces.’  Zolang je bezig bent met de gevolgen van het vroege verlies van je ouder, met jouw verlaat verdriet dus, en met jouw verlate rouwproces is het juist belangrijk geïdentificeerd te zijn. Om verlaat verdriet en verlate rouw wel te zien – en te erkennen – als van jou.

    Verlaat rouwproces

    Verlaat Verdriet is geen diagnose uit de DSM. Verlaat Verdriet is veroorzaakt door een onomstotelijk feit: de vroege dood van je ouder(s).
    Een verlaat rouwproces is een opdracht die je aan jezelf stelt. Om de discipline op te brengen dit proces tot een goed einde te brengen is het juist nodig tegen jezelf te zeggen: zolang het nodig is, is dit mijn verlaat verdriet. Is dit mijn verlate rouwproces.

    Kleine trucjes. Groot effect.

  • | |

    Verlaat Verdriet en erfrecht

    DoorTitia Liese

    Goed om weer eens aandacht te besteden aan Verlaat Verdriet en erfrecht, realiseerde ik me gisteren na een gesprek met een Verlaat Verdriet-er.

    Verlaat Verdriet en erfrecht

    In 2017 schreef ik (in verband met symposium ZEER voorjaar 2017) een blog over Verlaat Verdriet en erfrecht. Aan de telefoon sprak ik indertijd ter gelegenheid van het symposium een dochter-zonder-moeder die jaren geleden een basis-workshop Zonder Moeder volgde.  (Meer dan 20 jaar geleden, zo kwamen we toen samen tot de conclusie.)

    Stiefmoeder

    Deze dochter-zonder-moeder verloor als kind van 6 jaar haar moeder. Haar vader hertrouwde al snel. Ze kreeg dus een stiefmoeder. Een stiefmoeder met wie het in het geheel niet boterde. Jarenlang heeft de dochter-zonder-moeder als volwassene gewerkt aan het normaliseren van haar relatie met de stiefmoeder. En kwam een heel eind. Er was een volwassen relatie ontstaan. Een relatie met haar stiefmoeder waar ze mee kon leven.

    Erfenis

    Een paar jaar geleden overleed haar vader. Wat de erfenis betreft had deze vader helemaal niets geregeld. Naar blijkt na het overlijden van haar vader maakt de stiefmoeder alsnog verschil tussen de kinderen van het samengestelde gezin: broers/zussen, halfbroers/halfzussen, stiefbroers/stiefzussen. Alle inspanningen om de relatie te normaliseren zijn als gevolg daarvan weer teniet gedaan. ’Ik wil haar nooit meer zien, zegt deze dochter-zonder-moeder. Voor mij is het nu klaar.’

    Erfrecht

    ‘Goed om aandacht te besteden aan Verlaat Verdriet en erfrecht. Je kunt zoveel ellende besparen als je tevoren nadenkt over erfenis, erfrecht en nabestaanden in samengestelde gezinnen’, benadrukt deze gedupeerde dochter-zonder-moeder nogmaals.

    Advies

    Heb je als Verlaat Verdriet-er het gevoel dat ook bij jou erfenis en erfrecht een rol spelen? Zowel bij grote zaken als bij kleine zaken? Ben je op zoek naar advies?
    Neem contact op met mr. Martine Verhaar. Martine is jurist – advocaat en mediator. Gespecialiseerd in erfrecht. Als Verlaat Verdriet-er is Martine bovendien op de hoogte van zaken die (kunnen) spelen in samengestelde gezinnen en families.

    Website

    Mr. Martine Verhaar  https://www.verhaaradvocatuur.nl/

  • | |

    Er zit een zwart gat in me

    DoorTitia Liese

    ‘Er zit een zwart gat in me’
    Het is minstens 40 jaar geleden. Ik volgde een opleiding tot Humanistisch Uitvaartbegeleider en moest iets over mezelf vertellen.
    Nog nooit had ik iets gezegd over dat zwarte gat. Tegen niemand. Nog nooit had ik het zelfs maar benoemd. Ineens was het er. Daar. Op dat moment werd ik me er volledig van bewust: er zit een zwart gat in me.

    Het zwarte gat

    De begeleidster van de cursus vroeg door. Ik vertelde dat ik jong mijn moeder was verloren. Ook een thema waar ik eigenlijk nooit over sprak. Althans niet over wat het voor mij betekende. Met niemand. ‘Wat apart’ reageerde ze. ”Het zwarte gat’: dat heb ik eerder horen zeggen door andere vrouwen die jong hun moeder waren verloren.’

    Bijeenkomst

    Op dat moment kende ze een paar andere vrouwen met deze ervaring. ‘Zullen we een keer een dag bij elkaar komen om het hier over te hebben? Kan bij mij thuis. Ik doe dit graag voor jullie, want het fascineert mij ook.’ Zo gezegd, zo gedaan. Wat een bijzondere dag. Voor het eerst van mijn leven ontmoette ik bewust andere vrouwen die jong hun moeder waren verloren. Die dat verlies – en de gevolgen van dat verlies – net als ik ervaarden als ‘een zwart gat.’

    Die dag

    Mijn bewustwording van het zwarte gat, en de impact die dat niet alleen op mij had maar dus ook op andere vrouwen die hun moeder jong verloren – die dag – is het begin geweest van het werk waarvan je kunt zeggen dat het mijn levenswerk is geworden: mijn Verlaat Verdriet-werk. Het zwarte gat heeft zich gevuld met kleur. Met leven.