• | | |

    Stilstaan bij het overlijden van Marjo

    DoorTitia Liese

    ‘Wat jullie nu doen, had ik willen doen.’ Met deze woorden stapte Marjo binnen. De tweede workshop ooit voor Dochters Zonder Moeder. Bijna vijfentwintig jaar geleden. ‘Ik wil dit ook doen’ sprak Marjo tijdens de workshop een aantal keren zeer beslist. De vierde workshop voor Dochters Zonder Moeder (DZM – twee jaar later) gaven Marjo en ik samen.

    We hielden contact. Verloren elkaar uit het oog. Zochten weer verbinding. Verloren elkaar weer uit het oog. Het kon lang duren. Het kon kort duren. Maar altijd was er ergens een lijntje tussen ons.

    Trauma’s

    Ik maakte een deel mee van de worstelingen die Marjo steeds weer aan moest gaan – en aanging – met de zwaarte van haar leven. Soms van dichtbij. Soms van veraf. Steeds opnieuw het verlangen – en de strijd – om de zwaarte van haar leven te verlichten.

    Mede met – en door – Marjo heb ik de omvang en de diepte van de levenslange invloed van het vroege verlies van een ouder leren zien. Leren doorgronden. Leren begrijpen. Niet alleen het leven van de volwassene van nu die in haar/zijn jeugd een ouder – of beide ouders – is verloren door overlijden. Maar ook de trans-generationele doorgegeven trauma’s als gevolg van de ruptuur van het onomkeerbare verlies van een ouder. Mede dankzij Marjo heeft mijn Verlaat Verdriet-werk vorm en inhoud kunnen krijgen.

    Laat het licht schijnen

    Op de kaart van Marjo staat geschreven … ‘Is naar het licht gegaan’…
    Op dezelfde kaart de tekst van Marjo zelf …’Laat het licht schijnen over jullie bestaan’…

    Zelf hoop ik nog jaren mijn bijdrage te kunnen – en te mogen – leveren aan het verlichten van de levens van Verlaat Verdriet-ers.

    Dank voor jouw bijzondere bijdrage aan het werk voor Dochters Zonder Moeder en Verlaat Verdriet-ers.
    We gaan ervoor Marjo.
    Dat beloof ik je bij deze.

  • | |

    Teruggaan om verder te kunnen: boekpresentatie

    DoorTitia Liese

    ‘Ik moest terug, terug naar mijn rouw, terug naar mijn verdriet. Teruggaan om verder te kunnen.’
    Zelf werd ik geraakt door de woorden die Inge voor haar verlate rouwproces gebruikte. Haar moed om haar proces helemaal aan te gaan. Haar vertrouwen in het proces waar ze doorheen ging. Ik kende Inge goed. Wist hoe moeilijk en zwaar dit proces haar vaak viel. Ik kende haar moed. Maar ook haar groeiende vertrouwen in een goede afloop. Terecht naar is gebleken!
    Ik vroeg Inge of ik Teruggaan om verder te kunnen mocht gebruiken als titel voor het boek waaraan ik in diezelfde tijd bezig was te schijven. Met liefde en plezier gaf Inge haar toestemming daarvoor. Zo kon, na mijn eerste boek – Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek – mijn tweede boek verschijnen: Teruggaan, om verder te kunnen.

    Uitnodiging

    Tot ik bericht kreeg van de uitgeverij dat deze uitgave finaal was uitverkocht. Tijd voor een nieuwe versie. Tijd voor opnieuw vorm geven. Aanpassen. Schrijven. Tot mijn grote vreugde is de nieuwe versie nu weer beschikbaar. Een nieuwe versie, met een tiental Elfjes van de hand van Elly. Elly: dank daarvoor! En met toestemming van Inge opnieuw met de titel Teruggaan om verder te kunnen. Dank daarvoor Inge!
    Om de komst van deze nieuwe versie te vieren maakte Stephanie samen met mij de presentatie-video Teruggaan om verder te kunnen. Stephanie: dank daarvoor!
    Ook de video is dus nu beschikbaar. Van harte nodig ik je uit deze video te gaan zien!

    Kijken

    Presentatiefilm Teruggaan om verder te kunnen

    Bestellen

    Boek Teruggaan om verder te kunnen

    Je hebt een leven te winnen

    Teruggaan om verder te kunnen nodigt je uit kennis te maken met Verlaat Verdriet en verlate rouw. Te onderzoeken wat Verlaat Verdriet betekent voor jou. Wat verlate rouw voor jou kan betekenen. Veel Verlaat Verdriet-ers zijn je voorgegaan. Hun ervaringen kunnen je op weg helpen. Je inspireren. Bemoedigen als je het even niet meer ziet zitten.
    Je hebt een leven te winnen!

    Citaat van Inge

    ‘Ik hoorde mensen voorheen tegen me zeggen: ga door met leven. Kijk niet teveel achterom. Sluit het af. Kijk naar de toekomst. Maar ik moest terug, terug naar mijn rouw, terug naar mijn verdriet. Teruggaan om verder te kunnen. Ik heb me een hopeloos geval gevoeld. Ben verdrietig geweest en down. En ik zal het nog wel eens zijn. Maar het is me meer dan waard geweest om midden in mijn verdriet te zitten. Ik heb eerst goed moeten rouwen, om mijn leven weer op te kunnen pakken.’

    Uit: Teruggaan om verder te kunnen, bladzijde 91.

  • | |

    Stilstaan, om verder te kunnen

    DoorTitia Liese

    Het eerste wat je ziet is een fout

    Nog als de dag van gisteren weet ik het. Eindeloos hebben we het manuscript van Teruggaan, om verder te kunnen gecontroleerd. Nog eens gecontroleerd. En nog eens gecontroleerd. Samen waren we het eens: er zit geen fout meer in. ‘Titia, hou toch op met controleren. Het eerste wat je ziet als het boek gedrukt is, is een fout.’ zei de drukker indertijd tegen me bij de eerste druk van het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek. Teruggaan, om verder te kunnen is foutloos. We wisten het zeker. Tot het boek terugkwam van de drukker. Het eerste wat ik zag was een fout. Notabene op het achterplat. In plaats van Teruggaan, om verder te kunnen staat daar, pontificaal, Stilstaan, om verder te kunnen. Hoe is het mogelijk dat we dat over het hoofd hebben gezien!

    Teruggaan om verder te kunnen

    Het gaat door mijn gedachten in deze dagen. Deze fout die we over het hoofd hebben gezien. Volgende week, vanaf 1 december 2022, is de vernieuwde versie van Teruggaan om verder te kunnen beschikbaar. Wat zal ik zien als ik het eerste exemplaar thuisgestuurd krijg? Ik ben benieuwd. Voor nu wil het je alvast laten weten: vanaf 1 december 2022 is de nieuwe druk beschikbaar van Teruggaan om verder te kunnen. Ik kom graag volgende week bij je terug in verband met de presentatie van m’n boek.

    Stilstaan, om verder te kunnen

    Stilstaan, om verder te kunnen. Wat heeft deze titel veel door mijn hoofd gespeeld de laatste dagen. Er is zoveel gebeurd in mijn leven sinds 2019. De ziekte van mijn partner Michel. Zijn overlijden in 2020. Een huis gekocht in Italië. Mijn vertrouwde huis in Nunspeet verkocht.

    Mijn lijf voelt zich bij tijden beter dan ooit. En toch is er de afgelopen maanden in mij een gevoel aanwezig dat ik stil sta. Er is genoeg om over te schijven. Over De weg van liefde in Codiponte afgelopen oktober. Blogs over ervaringen. Ik schrijf ze. Gedachten: ze zijn er. In overvloed. Woorden: ze zijn er. In overvloed. Maar op de een of andere manier lijken ze niet te aarden. De blogs blijven liggen. Blijven steken in halve verhalen. Alsof ik niet echt kan vertellen wat ik wil vertellen. Ze blijven steken. In mijn hoofd. Op papier. In mijn computer. Wat is er toch aan de hand? Gaat het niet goed met me?

    Tijd voor nieuwe plannen

    Het gaat eigenlijk helemaal niet niet goed met me. Integendeel. Het gaat goed met me. Heel goed. Maar dan een beetje anders. Ideeën genoeg. Plannen genoeg. Ze gaan vorm krijgen in de komende tijd. In het komende jaar. Soms is het nodig stil te staan om verder te kunnen. Dat is wat er nu is.

  • | |

    Ongewenst vaderschap onderzoeken

    DoorTitia Liese

    Ik heb er eerder een blog over geschreven. Maar na mijn bezoek aan de voorstelling Welkom in mijn zielige jeugd van Aaf Brandt Corstius is het thema bij mij weer geactiveerd. Voel ik toch weer de behoefte te schrijven over ongewenst vaderschap.

    Moederschap en vaderschap

    Sommige mannen weten het zeker. Ik wil (absoluut) geen vader worden.
    Sommige vrouwen weten het zeker. Ik wil (absoluut) moeder worden.

    En dan….
    Sommige van deze mannen en deze vrouwen zijn met elkaar getrouwd (of iets wat daar op lijkt).
    Hij wil het niet.
    Zij wil het wel.
    Zij wint. Wordt zwanger.
    Hij legt zich er bij neer.
    Zij wordt moeder.
    Hij wordt vader.
    Samen worden ze ouders van een kind. Althans: hij laat de zorg voor het kind over aan de moeder. Zij wilde immers moeder worden.
    Zij wint nogmaals.
    Wordt opnieuw zwanger.
    De geschiedenis herhaalt zich.
    Totdat zij ziek wordt. Overlijdt. In een tijd waarin de kinderen nog jong zijn. Niet alleen een moeder nodig hebben, een vader, maar ook een opvoeder. Of twee opvoeders. Hij staat er nu alleen voor. De man die geen vader wilde worden, die geen opvoeder wilde zijn moet vanaf nu niet alleen vader zijn, maar ook opvoeder.

    Onderzoeken

    In een verlaat rouwproces kan het belangrijk zijn te onderzoeken hoe dat bij jou is gegaan. Heeft jouw vader nooit de wens gehad vader te worden? Wat betekent dat voor de relatie die je nu met je vader hebt. Of die je hebt gehad, omdat je vader niet meer leeft?
    Kun jij als volwassene zien hoe het voor hem is geweest ongewenst vader te zijn, die na het ongewenste verlies van zijn vrouw ook ongewenst opvoeder moest zijn? Terwijl hij mogelijk een leven lang voor jou heeft gevoeld als een ongewenste vader?

    Lees meer

    Aaf Brandt Corstius