• | |

    Als kind een ouder verliezen aan de dood

    DoorTitia Liese

    Als kind een ouder verliezen aan de dood is een absolute ramp. Een ramp van de eerste orde, met een grote diversiteit aan gevolgen. Gevolgen die je meeneemt in je verdere leven. Die je kunnen hinderen tot op de dag dat je besluit er iets mee te gaan doen.

    Zorgen en aanpassen

    Kinderen die een ouder verliezen aan de dood ontwikkelen angst. Ze worden bijvoorbeeld bang ook de andere ouder te verliezen. Dat betekent dat ze alert worden. Hyper-alert.  Ze gaan, op hun manier en met hun kinder-mogelijkheden, zorgen voor de overgebleven ouder. Als de andere ouder maar niet doodgaat. Ze passen zich aan om de overgebleven ouder maar geen last te bezorgen.

    Herinnering

    Uit mijn eigen leven herinner ik me dat ik als kind altijd ging kijken of mijn vader nog wel ademde. Lag hij na z’n werk even op de bank, dan ging ik snel kijken. In de vaste overtuiging dat hij ook wel dood zou zijn. Altijd weer de opluchting als ik zijn buik op en neer zag gaan. Gelukkig – hij is toch niet dood!

    Gewoonte

    Deze gewoonte deed zich niet alleen voor in mijn jeugd, maar deed zich ook voor tot ver in mijn volwassenheid. Lag mijn partner op z’n bank? Eerst kijken of hij nog wel ademhaalde. Opluchting. Gelukkig: hij doet het nog. Was hij niet in de kamer als ik bij hem kwam? Meteen de schok: die ligt dood (in de wc. In z’n slaapkamer. Noem maar op.)
    Ook nadat ik me ervan bewust werd wat ik aan het doen was, en waarom, bleef ik dat doen. Tot het langzaam weggesleten is. Vooral nadat ik om mezelf kon lachen: sh.t – ik heb het weer gedaan. Het is me weer overkomen.

    Lees meer

    Lees meer over de impact van jong ouderverlies en de talrijke gevolgen gevolgen die dat voor jou en je verdere leven kan hebben op deze website en in de boeken die Titia Liese heeft geschreven over Verlaat Verdriet Boeken bestellen

  • | | |

    Er moet me iets van het hart: houd moed!

    DoorTitia Liese

    Er moet me iets van het hart

    En dat gaat over KLAGEN.
    Althans: dat gaat over interpretaties van mensen in je omgeving over jouw verlate rouw-pad.

    Woorden leren geven

    Voor Verlaat Verdriet-ers is het nodig woorden te leren geven aan gevoelens. Gevoelens van pijn. Verdriet. Angst. Radeloosheid. Eenzaamheid. Wanhoop. Leegte. Gevoelens waar je als kind geen woorden voor had. Woorden waarvan je als volwassene de inhoud niet kunt voelen. Je hoofd weet het allemaal wel. Maar je gevoel doet iets anders.

    In een verlaat rouw-proces leer je woorden te geven aan die gevoelens. Van pijn. Verdriet. Angst. Radeloosheid. Eenzaamheid. Wanhoop. Leegte. Je wilt graag delen met je naasten. Met mensen in je omgeving.

    Hoe pijnlijk als deze mensen jouw – voorzichtige – pogingen om je gevoelens te delen interpreteren als KLAGEN.

    De realiteit onder ogen zien

    Een ander – even belangrijk – aspect van een verlaat rouwproces is leren de realiteit onder ogen te zien. De realiteit van het verlies van toen. Van wat dat verlies met je heeft gedaan. Wat de gevolgen van het verlies van toen in je leven van nu betekenen. De keuzes die je hebt gemaakt. De spijt die je hebt over keuzes. De mislukkingen. De vraag die je hebt: wie zou ik zijn geweest als mijn moeder/mijn vader niet was overleden in mijn kindertijd. Hoe zou mijn leven van nu er dan uitzien?

    Hoe pijnlijk als mensen in je omgeving je – voorzichtige – pogingen om de realiteit van je leven onder ogen te zien interpreteren als ‘er in blijven hangen’. Als ‘slachtoffergedrag’.  Als ‘KLAGEN’.

    Daarom moet me van het hart

    Houd moed, Verlaat Verdriet-er.
    Hef je hoofd op.
    Ga verder op je pad.
    Neem een voorbeeld aan de Verlaat Verdriet-ers die je zijn voorgegaan.
    Ook jij kunt het!

  • | | |

    Moederskind of Vaderskind

    DoorTitia Liese

    Moederskind of Vaderskind

    Hoe diep verborgen oordelen ook in je zitten – ze zijn er. En ze hebben invloed. Vaak veel meer invloed dan je denkt. Dat kan positieve invloed zijn. En dat kan negatieve invloed zijn. Juist de negatieve invloeden merk je vaak niet op (hooguit merk je dat je ergens boos over bent. Of verdrietig. Kwaad. Verontwaardigd. Angstig. Noem maar op. Zonder dat je goed begrijpt waar dat verdriet, die boosheid, die angst vandaan komen).

    Negatieve oordelen

    Ik moet daar vaak aan denken als het gaat over Moederskind en Vaderskind. Bestaat dat? Moederskind? Vaderskind? Een Moederskind. Een Vaderskind. ‘Ik was een Moederskind.’ ‘Ik was een Vaderskind.’
    Een niet onbelangrijk thema voor Verlaat Verdriet-ers!

    Wat is dat dan?

    Zelf denk ik dat je bij Moederskind van nature je diepste gevoelens van veiligheid ontleende aan je moeder. Je basale gevoel van veiligheid. Van geborgenheid.
    Dat je bij Vaderskind van nature je diepste gevoelens van veiligheid ontleende aan je vader. Je basale gevoel van veiligheid. Van geborgenheid.

    Gewoon. Zonder oordeel. Zoals het was.

    Oordelen

    Een Moederskind? Een Vaderskind? Moederskindje. Vaderskind. Voel je al een verschil terwijl je dit leest?

    Vaderskind kun je over het algemeen wel zijn. Of je nu een vrouw bent. Of een man. Dat kun je gewoon vertellen. Met een gevoel van trots. ‘Ik was een Vaderskind‘. Maar ook over Vaderskind bestaan negatieve oordelen.

    Maar een Moederskind? Hoe snel treden daarover oordelen in werking? Moederskind. Moederskindje? Papkindje? Vertel je dat als vrouw: ‘Ik was een Moederskind? Vertel je dat als man: ‘Ik was een Moederskind?

    Verlies van je ouder

    Voor een Verlaat Verdriet-er is het van belang je bewust te worden van de oordelen die bestaan over Moederskind en Vaderskind. Oordelen – die ook in jou zitten!

    Stel: je verloor je vader. Je was een uitgesproken Vaderskind. Dan verloor je ook de ouder aan wie jij je basale gevoel van veiligheid ontleende. Wat betekende dit voor jou? Wat betekende dit voor de relatie met je moeder na het overlijden van je vader?

    Stel: je verloor als kind je moeder. Je was een uitgesproken Vaderskind. Je vader verloor niet alleen zijn vrouw, je vader verloor ook zichzelf. Aan wie kon jij nog je gevoel van veiligheid ontlenen?

    Stel: je verloor je moeder. Je was een uitgesproken Moederskind. Dan verloor je ook de ouder aan wie jij je basale gevoel van veiligheid ontleende. Wat betekende dit voor jou? Wat betekende dit voor de relatie met je vader na het overlijden van je moeder?

    Stel: je verloor als kind je vader. Je was een uitgesproken Moederskind. Je moeder verloor niet alleen haar man, je moeder verloor ook zichzelf. Aan wie kon jij nog je gevoel van veiligheid ontlenen?

    Eer je vader en eer je moeder

    Eer daarom als Verlaat Verdriet-er je vroeg overleden vader. Zeker als je een Vaderskind was. Of je nu man bent. Of vrouw. Zoon bent. Of dochter.
    Eer daarom als Verlaat Verdriet-er je vroeg overleden moeder. Zeker als je een Moederskind was. Of je nu vrouw bent. Of man. Dochter bent. Of zoon.

  • | |

    Gevolgen van niet onderkende PTSS

    DoorTitia Liese

    Gevolgen van niet onderkende PTSS

    Het onomkeerbare verlies van je ouder in je jeugd betekende een ruptuur in je kinderleven. Je bent voorgoed afgescheiden geraakt van je ouder. Er was voor altijd een leven vóór het verlies van je ouder. En een leven na het verlies van je ouder. Je leven veranderde. Wat gewoon was, was niet meer gewoon. Wat veilig was, voelde niet meer als veilig. Je incasseringsvermogen raakte beschadigd. Of erger nog. De basis onder je bestaan viel in stukken uit elkaar. Je gevoel van continuïteit werd aangetast. Vertrouwen veranderde in angst.

    Angst

    Waar angst is komt overleven. Je moest gaan overleven. Ontwikkelde overlevingspatronen om jezelf staande te kunnen houden. Overleven na het verlies van een ouder in je jeugd betekent dat je waakzaam bent geworden. Hyper-alert. Je staat als het ware continu AAN.
    Mogelijk ken je dat: continu aanstaan en niet de knop UIT kunnen vinden. Je lijf raakt overbelast. Met als gevolg chronische vermoeidheid. Chronische pijn. Overgevoeligheid voor stress. En dat al heel erg lang.
    Niet goed voor jou. Voor je lijf. Voor je immuun-systeem. Niet goed voor je zelf-helend vermogen.

    Tijd

    Herken je dit?
    Dan is het heel goed mogelijk dat ook bij jou sprake is van niet-onderkende post-traumatische stress stoornis – PTSS. 
    Tijd om daar iets aan te doen.