• | | | |

    Herinneringen: fictie en werkelijkheid

    DoorTitia Liese

    Op 19 december j.l. scheef ik de blog In je hele lijf ervaren over een hele sterke herinnering aan de kerstavond voorafgaand aan het overlijden van mijn moeder. Tientallen jaren heeft die herinnering – een van de weinige herinneringen die ik had (dacht te hebben) aan de tijd rond het overlijden van mijn moeder – deel uitgemaakt van mij.

    Het Mijnenveld

    Vandaag is het 17 januari 2023. Ik ben bezig mijn Verlaat Verdriet-werk te onderzoeken in verband met het verduurzamen van mijn werk. Het overdragen van mijn Verlaat Verdriet-werk. Het Mijnenveld – de invloed van ervaringen voor, tijdens en na het overlijden van de ouder(s) – speelt daarin een grote rol. Als ergens mijn kennis en kunde zichtbaar en overdraagbaar is, dan is dat in Het Mijnenveld.

    Verhuizing

    Vandaag maak ik mij gedachten over de invloed van ‘verhuizing’ na het overlijden van de ouder(s). Even kan ik niet verder met denken en schrijven. Neem een korte time-out. Zoek even de stilte en de donkerte op van mijn slaapkamer. Van m’n bed. Pak een boek. Nog voor ik het boek open heb geslagen dringt het op volle kracht tot mij door. Dat wat ik op 19 december 2022 heb geschreven over de kerstnacht kan niet waar zijn.

    Dat wat ik tientallen jaren heb gehouden voor een herinnering aan de nacht voor mijn moeder overleed. Waar ik nooit een seconde aan heb getwijfeld IS NIET WAAR. KAN NIET WAAR ZIJN. Kan zelfs helemaal niet waar zijn. De situatie die ik in deze blog beschrijf – het huis, mijn kamer, mijn bed, de plek. Dat is het huis en de plek waar we vijf jaar na het overlijden van mijn moeder naartoe zijn verhuisd. Even voel ik een enorme kortsluiting in me. Even wordt het helemaal donker. Wat ik schreef kan dus niet waar zijn. Althans: niet waar het de avond voor de dood van mijn moeder betrof.

    Waarschijnlijk is het waar dat er blazers Stille nacht bliezen in de nabije buurt van ons huis. Dat is heel goed mogelijk. Mogelijk heb ik me op die avond ergens ongemakkelijk over gevoeld. Of ongelukkig. Maar het is niet zo dat dit verbonden was aan het ziekbed van mijn moeder. Althans niet op de manier zoals ik in mijn blog beschrijf.

    Lees meer

    Blog In je hele lijf ervaren 

    Kijk

    Het Mijnenveld , module 5 uit de serie video’s Rouw kent een tijd. 

  • | | | | |

    Brainstormdag Verlaat Verdriet Verduurzamen

    DoorTitia Liese

    Brainstormdag

    Vrijdag de 13e januari. Het staat in mijn geheugen gegrift.
    Vrijdag de dertiende januari tweeduizenddrieëntwintig. Brainstormdag Verlaat Verdriet Verduurzamen.
    Acht Verlaat Verdriet-ers zijn overal uit Nederland naar Nunspeet gekomen. Hebben een vrije dag genomen om samen aan het werk te gaan onder de vaardige leiding van Hans, Verlaat Verdriet-er en organisatieadviseur.

    Kennis en kunde

    Niet op gerekend, maar mij valt de eer te beurt deze dag te openen. Het eerste wat me te binnen schiet is de opmerking die een van de deelnemers aan de verdiepingsworkshop Dubbel Ouderverlies maakte. ‘Wat bijzonder om samen te zijn met mensen die, net als ik, jong hun ouder(s) hebben verloren. Ik kan niet goed vertellen wat dat met me doet. Maar het doet veel met me. Heel veel. En dat is een bijzonder gevoel.’
    Acht Verlaat Verdriet-ers die op deze storm- en regenachtige dag naar Nunspeet zijn gekomen. Allemaal omdat ze jong hun ouder(s) hebben verloren. Hier nu, op deze dag in deze ruimte aanwezig zijn. Omdat ze de waarde hebben ervaren van mijn werk. En omdat ze willen dat deze kennis en kunde beschikbaar blijven. Verder in de wereld worden gezet. Ideeën en plannen die uitgewisseld worden. Een goede organisatie. Trainingen ontwikkelen, aanbieden, geven. Nieuwe vormen van workshops. Nieuwe website. Verlate rouw bij Verlaat Verdriet handzaam maken voor coaches. Voor therapeuten. Voor POH’s, maatschappelijk werkenden, scholen, opleidingen. Mijn werk beschikbaar en toegankelijk te maken, zowel voor lager opgeleiden als voor hoger opgeleiden. Uitgeven van beschikbaar materiaal.

    Verduurzamen

    ‘Titia, als jij je werk wilt verduurzamen, dan zal je het door moeten geven aan jongere mensen’ zei een aantal weken geleden iemand tegen me. Dat is waar we op deze dag volop mee bezig zijn. Inmiddels hebben ook diverse andere Verlaat Verdriet-ers hun hulp aangeboden om dit proces verder te helpen ontwikkelen. Vorm en inhoud te geven.

    Energie

    Buiten regent het. Stormt het. Binnen bruist een hartverwarmende energie. We gaan ervoor. Wat een mooie en rijke dag!

  • | | | |

    Anny Duperey: Mensenkatten

    DoorTitia Liese

    Anny Duperey

    Vorige week kreeg ik een tip voor een bijzonder boek voor Verlaat Verdriet-ers: Mensenkatten van auteur/actrice Anny Duperey. Op haar achtste verloor Anny Duperey haar beide ouders door koolmonoxide-vergiftiging.

    Boek

    …….. ‘Er waren mensen die zich afvroegen waarom ik zo nodig een boek moest schrijven. Waarom zou ik niet gewoon mijn hart uitstorten bij vrienden of kennissen of bij een beroepsfiguur? Alsof het makkelijk is om iemand woorden te ontfutselen als hij of zij dertig jaar lang ‘stom’ is geweest, iemand aan het praten te brengen die volkomen geblokkeerd is door wat hem is overkomen. En als je dan toch begint te praten, dan blijven de woorden in je keel steken, elke gedachte stopt. Sommigen kunnen het wel. Des te beter. Mij lukt het op die manier niet.’……………

    Weeskind

    ………’Ik probeerde opnieuw woorden te vinden voor mijn rauwe gevoelens, mijn weeskind-opstandigheid en zelfs voor mijn uitgebluste herinneringen. Afsluiten, in woorden uitdrukken, afpalen, zinnen als bruggen of grenzen formuleren, definiëren. Het is ons lot dat we onze situatie moeten definiëren‘……….

    Verlies verwerken

    ……..’Het nam alles bij elkaar zes jaar in beslag. Zes jaar om een verlies te verwerken waarvan je de rouw hebt uitgesteld, voor je uit hebt geschoven, is dat te lang? En wat betekent ‘rouwen’ eigenlijk? Misschien dat je gewoon kunt denken ‘Ze zijn dood’, zonder dat je je bloed in ijs voelt veranderen of schreeuwend in gejank uitbarst? Gewoon toegeven dat het is gebeurd. en dat ze nu ergens anders thuishoren, dat ze, dood, elders een plek hebben gevonden en dat je ze niet tot elke prijs als spoken met je meedraagt. Dat is alles. Ik had die last niet vanaf mijn achtste mee moeten blijven dragen.’…….

    Lees meer

    Anny Duperey
    Mensenkatten 

    Lees de blog van Titia Liese over Schaduw en stilte van Anny Duperey

    Teruggaan om verder te kunnen

    Titia Liese: Teruggaan om verder te kunnen 

  • | | | |

    Vader en dochter: film van Michael Dudok de Wit

    DoorTitia Liese

    Vader en dochter fietsen samen door de polder.
    Boven aan de dijk nemen ze afscheid.
    Vader stapt in een boot en roeit naar de horizon.
    Het meisje blijft wachten tot hij terugkomt.

    De jaren verstrijken. Vader komt niet terug.
    Het leven van het meisje rolt als een film voorbij,
    tot ze een oude vrouw is geworden.

    Vader en dochter

    Animatiefilm van Michael Dudok de Wit waarmee hij in het jaar 2000 een Oscar won. Op een heel bijzondere manier laat Dudok de Wit de beelden zien van vader en dochter.
    De vader die vroeg verdween uit het leven van het kleine meisje. Het kleine meisje, alleen overgebleven. De opgroeiende vrouw. De volwassen vrouw – zelf moeder geworden – die steeds opnieuw teruggaat naar de plek van het verlies. De ontroerende manier waarop het kleine meisje als oude vrouw teruggaat naar het vroege verlies van haar vader. De heling die plaatsvindt als ze de weg terug helemaal heeft afgelegd. Teruggaan, om verder te kunnen zichtbaar en hoorbaar gemaakt in beeld en klank.

    Prentenboek

    In 2002 verscheen een selectie uit de filmbeelden voorzien van tekst in prentenboekvorm.

    Meer over Michael Dudok de Wit

    Michael Dudok de Wit 

    Vader en dochter

    Film Vader en dochter

    Prentenboek Vader en dochter 

    Teruggaan om verder te kunnen

    Teruggaan om verder te kunnen nodigt je uit kennis te maken met Verlaat Verdriet en verlate rouw. Te onderzoeken wat Verlaat Verdriet betekent voor jou. Wat teruggaan om verder te kunnen – verlate rouw – voor jou kan betekenen. Je hebt een leven te winnen!

    Kijken

    Boekpresentatie Teruggaan om verder te kunnen

    Bestellen

    Boek Teruggaan om verder te kunnen