• | |

    Niet in het verleden graven. Een praktijkvoorbeeld

    Een tijdje geleden werd ik gebeld. Vrouw. Eind veertig. Verloor jong haar beide ouders.

    We hebben een vrij lang gesprek. ‘Ik werk al een tijdje niet’ vertelt ze me. ‘Ik ben gaan zoeken op het web, want ik moet iets gaan doen. En toen vond ik jou. Ik wist niet dat dit bestond. Het (Ver)Werkboek heb ik besteld en ik heb de Herinneringsboeken gedownload. Maar nu weet ik niet goed wat ik ermee moet doen. Zelf weet ik eigenlijk helemaal niets van mijn ouders. De broers en zussen van mijn moeder zijn allemaal al lang dood. En van mijn vaders kant leeft nog maar één iemand, en die is mentaal te ziek om nog iets aan te kunnen vragen.
    Twintig jaar geleden had ik contact met een psycholoog. Zelf wilde ik toen op zoek gaan naar herinneringen aan mijn ouders. Mijn ooms en tantes leefden toen nog allemaal.’

    ‘Nee’, zei de therapeut. ‘Dat gaan we niet doen. We gaan niet graven in het verleden. Dan komt er veel te veel ellende naar boven’.
    ‘Had ik maar niet naar hem geluisterd. Nu is er niemand meer die ik kan vragen naar mijn ouders. Niemand meer van de broers en zussen van mijn moeder. Niemand meer van de broers en zussen van mijn vader die nog iets kan vertellen’.

    Ach‘, denk je als lezer misschien. ‘Da’s twintig jaar geleden. Dat gaat tegenwoordig allemaal heel anders.’
    Fout gedacht, beste lezer. Ook in de huidige tijd zeggen hulpverleners rustig tegen een Verlaat Verdriet-er:
    ‘Verliezen horen bij het leven. Daar gaan we niet in graven.’ (Ik verzin dit niet).

     

  • | |

    Ongewenste moeder. Een praktijkvoorbeeld

    Mij moest ze op de koop toenemen‘. Het is de eerste zin die M. uitspreekt tijdens een telefoongesprek een paar jaar geleden. M. was twee jaar toen haar moeder overleed. Tot de dood van haar moeder had ze een heel gewoon en goed kinderleven. M. was het eerste kind van haar ouders. Ze waren gelukkig met haar. Na de dood van zijn vrouw – de moeder van M. –  vond haar vader binnen de kortste keren een nieuwe partner. Een nieuwe vrouw, die het al aanwezige tweejarige kind M. ‘erbij moest nemen’. ‘Stiefmonster‘ noemde M. de tweede vrouw van haar vader. Een ongewenste moeder. Haar vader koos vanaf haar komst voor zijn nieuwe vrouw. Altijd, in ieder geval voor het gevoel van M.

    Op het moment dat ik M. spreek is ze halverwege de vijftig jaar. M.’s leven is een aaneenschakeling van depressies geworden, ondanks het feit dat ze met haar man en kinderen in welstand leefde. Meer dan eens deed ze een poging zichzelf het leven te benemen.

    Adoptie bezien we vrijwel altijd vanuit het perspectief van de volwassene: de volwassene adopteert het kind. In mijn Verlaat Verdriet-werk heb ik geleerd het andere perspectief ten minste te benoemen: een adoptie slaagt als het kind – hoe jong het ook is – de ouder adopteert. Hoe anders dan een adoptie-proces verloopt een acceptatie-proces van een nieuwe partner, als een ouder is overleden. Bij adoptie zijn twee volwassen mensen voornemens een kind in hun leven op te nemen. Ze gaan voor het kind. Hebben er alles voor over om een kind een plaats te geven in hun leven. Het kind een goede toekomst te bieden, die de eigen ouders het kind niet kunnen bieden. Na de dood van een ouder is er een gat gevallen in een jong gezin, dat vaak wordt opgevuld met een nieuwe partner.
    De kinderen die er al zijn? Tja: die zijn er al.

    Mij moest ze op de koop toe nemen‘ M. is bij lange na niet de enige Verlaat Verdriet-er voor wie de dood van de ouder nog heel veel vervolg-ellende in petto had.

    M. heeft het tenslotte niet gered. Ze is inmiddels overleden. Haar laatste poging slaagde.
    Stiefmonster‘ – een benaming die ik nooit zal vergeten.

     

  • | | | |

    Gedicht van Maria

    Gisteren stuurde Maria mij het gedicht dat ze heeft gemaakt naar aanleiding van mijn Blog van 17 september 2013: Familiegeheim, een film van Jaap van Hoewijk

    ‘Ik heb zo’n last gehad van die dooie vader’
    Jaap van Hoewijk

     

    Gedicht van Maria

    Ik heb zo’n last gehad van
    het overlijden van ons mam
    Omdat door haar sterven alle zorg
    voor ons thuis op mij neerkwam

    Ik heb zo’n last gehad van
    het onnoemelijke grote verdriet
    Omdat ons mam mij, door haar doodgaan,
    met een enorme verantwoordelijkheid achterliet

    Ik heb zo’n last gehad van
    altijd dat moeten zorgen
    Nooit meer die vrolijke puber
    of een onbezorgde morgen

    Ik heb zo’n last gehad van
    het altijd alleen thuis zijn
    Ik kon dit met niemand delen
    en mijn wereld werd zo klein

    Ik heb zo’n last gehad van
    dat ik niet meer naar school mocht gaan
    Ik wou zo ontzettend graag verder leren
    voor een mooie, bij mij passende, baan

    Ik heb zo’n last gehad van
    mijn eigen persoonlijke identiteit
    Want in de loop der jaren
    raakte ik mezelf helemaal kwijt

    Ik heb zo’n last gehad van…
    En nog steeds doet het leven pijn
    Waarom kan ik niet gewoon
    een vrolijke en spontane vrouw zijn?

    Maria
    woensdag 25 september 2013

  • | | | | |

    Jaap van Hoewijk: Familiegeheim

    Gisteren tipte Theo mij over de film Familiegeheim van Jaap van Hoewijk. Na een mailwisseling tussen Theo en Jaap van Hoewijk geef ik graag aan je door:

    Citaat uit het artikel ‘Ik heb zo’n last gehad van die dooie vader’

    ‘Het eerste wat ik kon bedenken was: dit moet ik opnemen.’ Een paar jaar geleden deed documentairemaker Jaap van Hoewijk een schokkende ontdekking: de dood van zijn vader was in 1974 niet veroorzaakt door een brommerongeluk, zoals hij altijd had geloofd….

    Van Hoewijk besloot er een film over te maken. Het verhaal van zijn vader zou na die eerste onthulling nog veel vreemder worden, zo blijkt uit Familiegeheim, een intrigerende documentaire waarin de kijker, net als Van Hoewijk zelf destijds, langzamerhand achter de ware toedracht komt.

    Familieleden, buren en vrienden bleken al die tijd van de zelfmoord geweten te hebben. Alleen Van Hoewijk en zijn twee zussen wisten van niets; over hun vader werd helemaal niet meer gesproken. ‘Het onderwerp was volstrekt taboe’, zegt de regisseur. ‘Dat heeft me altijd veel verdriet gedaan.’

    Met zijn film wilde Van Hoewijk het stilzwijgen rondom zijn vader eindelijk verbreken. ‘Niemand verdient het om doodgezwegen te worden. Nadat dit geheim aan het licht gekomen was, vroeg mijn moeder me direct of ik het aan niemand wilde vertellen. Ik zei: nou mam, ik ga het aan de allergrootste klok hangen die ik kan vinden.’

    Lees meer

    Interview met Jaap van Hoewijk