• | |

    Vind je je partner een narcist?

    DoorTitia Liese

    Hij

    Vind je je partner een narcist?
    Weet je eigenlijk zeker dat je partner een narcist is?
    Heb je last van zijn patronen?
    Zet hij zichzelf voor jouw gevoel altijd op de voorgrond?
    Draait altijd alles om hem?

    Jij

    Vraag je je wel eens af hoe het bij jou zit?

    Hoe zit het met jouw ingesleten patroon je altijd aan te passen?
    Ben je altijd hulpvaardig?
    Wil je altijd zorgen?
    Heb je weinig gevoel voor eigenwaarde?
    Twijfel je aan je bestaansrecht?
    Maak je jezelf altijd kleiner dan je bent?
    Heb je moeite met ruimte innemen?
    Krijgen de belangen van andere mensen altijd voorrang bij jou?
    Ben je altijd bang om afgewezen te worden?

    Heb je er enorme behoefte aan je gezien en gehoord te voelen?
    Snak je ernaar onvoorwaardelijk aanwezig te mogen zijn?
    Verlang je er boven alles naar dat er voor jou wordt gezorgd?

    Doen

    Hem verander je niet, als hij niet wil veranderen.
    Maar als jij je patronen verandert, kan hij wel mee veranderen.

    Leer op een gezonde manier op te komen voor jouw eigen belangen.
    Kom uit de schaduw waarin je jezelf verborgen houdt.
    Laat je zien.
    Laat je horen.
    Maak jezelf niet langer kleiner en afhankelijker dan je bent.
    Werk aan je gevoel van eigenwaarde.
    Stop met slachtoffer-gemopper.

    Misschien blijkt de narcist wel kleiner te zijn dan je dacht.

    Lezen

  • |

    ‘Het is niet anders’

    DoorTitia Liese

    Hoe vaak heb ik het mijn partner in het afgelopen jaar niet horen zeggen. ‘Het is niet anders.’

    In zijn eigen huis

    ‘Ga je maar melden bij het hospice. Dan kun je aan de morfine.’ kreeg mijn partner begin november 2019 te horen op de afdeling cardiologie van ziekenhuis St. Jansdal in Harderwijk. Ruim 11 maanden later is hij, afgelopen dinsdagnacht, in zijn slaap overleden. In zijn eigen bed. In zijn eigen huis.

    Mantelzorg

    Een jaar waarin hij, in steeds grotere mate, zorgafhankelijk werd. Steeds meer afhankelijk werd van mijn zorg. En ik, in steeds grotere mate, zijn mantelzorger. Wat best een uitdaging is als je al meer dan 30 jaar een LAT-relatie hebt. Want, al woonden we nog zo dicht bij elkaar, we hadden wel allebei ons eigen huis. Ons eigen leven. Onze eigen wereld.

    Inzet en zorg

    Met inzet en zorg van mij, van zijn zoons, zijn buren, de huisartsen die hem vanaf januari aan huis bezochten en verzorgden, de wijkverpleegkundigen van thuiszorg. Wat heb ik mij gedragen gevoeld door deze hulp. Maar ook, en vooral, van de aandacht en de liefde van mensen in mijn omgeving. Mijn familie. Vrienden. Ze steunden me. Zijn er vanaf het allereerste begin voor me geweest.

    Ingeslapen

    Afgelopen dinsdagnacht, 7 oktober 2020, is hij rustig en vredig ingeslapen. ’s Avonds rond 22 uur was ik, als gewoonlijk, bij hem voor de gebruikelijke voorbereidingen voor de nacht. Hij was er slecht aan toe, de laatste 2 dagen.
    ‘Wil je dat ik vannacht bij je blijf?’ heb ik hem gevraagd. ‘Nee, ga maar naar huis.’ antwoordde de man die graag in z’n eentje was.

    Ik ben naar huis gegaan. Toen ik de volgende ochtend niet het gebruikelijke appje van hem kreeg ‘Ik ben er weer. Koffie?’ ben ik naar hem toe gelopen.
    Vanaf buiten was het al te zien.
    Hij lag te stil.

    Voorbereidingen voor de crematie

    En dan nu de voorbereidingen voor de crematie. Maroeschja met wie we de crematie op een hele mooie, persoonlijke manier vorm geven. Stephanie die meteen is gekomen. Een prachtige rouwkaart heeft gemaakt. En alle andere mensen die me steunen.

    Een ander proces

    In het afgelopen jaar heb ik me zo vaak gerealiseerd: hoe anders is het ziekteproces van mijn moeder en haar overlijden toen ik 8 was geweest en de weg die ik nu met hem ben gegaan. Die ik verder kan gaan. Er is een uitweg. Ik kan handelen. Besluiten nemen. Vorm geven. Er is een toekomst.

    De mensen om me heen.
    Mijn Verlaat Verdriet-werk dat steeds beperkter werd kan weer helemaal aan bod komen.
    Ik kan verder gaan op mijn eigen manier.
    In mijn eigen leven.

    Vormgeven

    Soms zijn de dingen niet anders.
    Maar je kunt er wel je eigen vorm aan geven.

  • | | | | | | | |

    Dochters en Moeders, voorbeeld uit de praktijk

    DoorTitia Liese

    Dochters en Moeders.

    Meestal zie je het andersom geschreven staan: Moeders en Dochters.
    In mijn werk ontmoet ik meestal de Dochters, en over het algemeen niet de Moeders.
    Dochters en Moeders, dus.

    De Dochter verloor haar vader.
    De Moeder verloor haar man.

    Verstrikkingen

    Dochter en Moeder verloren dezelfde persoon. Maar je vader verliezen door de dood -terwijl je nog op moet groeien – is heel iets anders dan je man en de vader van je kind(eren) verliezen door de dood.
    In veel gevallen betekent dit verlies het startpunt van een – in de loop van het opgroeien van de dochter – ingewikkelde relatie tussen Dochter en Moeder, met veel verstrikkingen. Zeker als de Dochter enigst kind was.
    Vaak voortdurend als de Dochter allang volwassen is, en in veel gevallen zelf moeder is geworden.

    Verlies

    De Dochter ervoer de ruptuur van het onomkeerbare verlies van degene die de bedoeling had haar te beschermen, haar te inspireren en haar te gidsen op haar weg naar volwassenheid.
    De Moeder ervoer de ruptuur van het onomkeerbare verlies van haar partner. De man met wie ze samen haar kind(eren) op zou voeden, een thuis en een veilige haven zou bieden.

    Toekomsthorizon

    Tot de dood een einde maakte aan deze toekomsthorizon.
    De Dochter verloor haar beschermer en degene die haar zou ondersteunen bij het vinden en het innemen van haar plaats in het leven.
    De Moeder verloor de man op wie ze had willen kunnen rekenen bij het opvoeden van haar kind(eren).

    Eilandje

    Beiden, Dochter en Moeder, kwamen na het verlies van de partner/de vader op hun eigen eilandje terecht.
    Gevangen in het trauma van de ruptuur.
    Verstard.
    Verhard.
    Geharnast tegen de hardheid van het leven.
    Intens verlangend naar liefde en aandacht.
    Niet meer in staat uit te reiken naar elkaar.
    Elkaar beschermend.
    Elkaar ontziend.
    De Moeder verlangend naar begrip van haar Dochter.
    De Dochter verlangend naar delen met haar Moeder over haar overleden vader. Verbinding zoekend met de vader die geleefd heeft. Die zijn genen aan haar heeft doorgegeven. Op wie ze lijkt. Of misschien niet lijkt.

    De Moeder afwijzend. ‘Dat moet je nu toch eens verwerkt hebben.’ ‘Heb ik het soms niet goed gedaan?’ ‘Ik wil niet de schuld krijgen.’

    Dochters en Moeders

    Elkaar niet meer kunnen bereiken.
    Allebei eenzaam.
    Allebei kwetsbaar.
    Allebei zichzelf met geweld staande houdend.
    Gebonden in kou en afstand, in plaats van verbonden in nabijheid, liefde en warmte.