• |

    Hoe lang duurt een verlaat rouwproces?

    DoorTitia Liese

    Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw, en antwoorden.

    Over Verlaat Verdriet en verlate rouw valt veel te zeggen en te schrijven en er valt nog veel meer over te vragen.
    Een aantal van de veelgestelde vragen – en antwoorden! – vind je de komende tijd in de blogs van Titia.

    Vraag

    Hoe lang duurt een verlaat rouwproces?

    Antwoord

    Persoonlijk proces

    Over de duur van een verlaat rouwproces valt eigenlijk niets te voorspellen. Daarvoor is een dergelijk proces veel te veel een persoonlijk proces waarop een veelheid aan factoren van invloed is.
    Heb je bijvoorbeeld een drukke baan, of heb je dat juist niet?
    Sta je aan het begin van je carrière of ben je op dit moment juist in rustiger vaarwater?Woon je in je eentje of woon je met andere mensen samen?
    Heb je een vaste partner of heb je die juist niet (meer)?
    Zorg je voor jonge kinderen of juist niet (meer)?
    Heb je in je leven al veel zelfonderzoek gedaan of sta je nog helemaal aan het begin van je zoektocht?
    Welke leeftijd had je toen je ouder overleed?
    Op welke wijze overleed je ouder?
    Hoe heeft het gezinsverband van je gezin van herkomst zich ontwikkeld?
    Op welke wijze heeft je levensloop zich na de dood van je ouder ontwikkeld?

    Onder meer deze traceerbare factoren maken deel uit van je persoonlijke levensomstandigheden.

    Andere factoren

    Maar ook minder duidelijk te omschrijven factoren hebben hun invloed op het verloop en de duur van je proces.
    De intensiteit waarmee je je wijdt aan het proces is daar een voorbeeld van, maar ook het door jou verlangde resultaat.
    Is je proces afgerond als je je ouder de plaats gegeven hebt in je leven die haar/hem toekomt? Of is je proces afgerond als je verlost bent van de angstaanvallen die je leven gekenmerkt hebben?
    Ben je pas tevreden als je niet alleen de weg naar jezelf hebt gevonden, maar je ook de vreugde hebt ervaren jezelf teruggevonden te hebben?

    Handreikingen bij verlate rouw

    Al deze factoren tezamen maken het onmogelijk een uitspraak te doen over de duur van een verlaat rouwproces. De Handreikingen bij verlate rouw: zien & gezien worden, horen en gehoord worden, herkennen, onderkennen, erkennen, accepteren, herwinnen, handelen helpen je in de loop van het proces te bepalen welke stappen je al hebt gezet en welke je nog wilt zetten.
    Tip: lees de Handreikingen bij verlate rouw 

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

    Lees meer over Verlaat Verdriet en Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw in het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek, geschreven en samengesteld door Titia Liese.

    Bestellen

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

  • |

    Hebben mannen minder last van verlaat verdriet dan vrouwen?

    DoorTitia Liese

    Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw, en antwoorden.

    Over Verlaat Verdriet en verlate rouw valt veel te zeggen en te schrijven en er valt nog veel meer over te vragen.
    Een aantal van de veelgestelde vragen – en antwoorden! – vind je de komende tijd in de blogs van Titia.

    Vraag

    Hebben mannen minder last van verlaat verdriet dan vrouwen?

    Antwoord

    Meer dan een miljoen

    Meer dan een miljoen Nederlanders verloren in hun jeugd een ouder door overlijden. Een ruwe schatting leert dan dat er ruim 250.000 mannen zullen zijn die hun vader hebben verloren, ruim 250.000 vrouwen die hun vader hebben verloren, ruim 250.000 mannen die hun moeder hebben verloren en ruim 250.000 vrouwen die hun moeder hebben verloren.

    Workshops Verlaat Verdriet

    Naar alle waarschijnlijkheid zijn de gevolgen van het vroege verlies van een ouder voor mannen even groot als voor vrouwen. Toch zijn het tot nog toe in de eerste plaats vrouwen die deelnemen aan de workshops Verlaat Verdriet, zoals je ook in dit Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek aan de ervaringsbijdragen kunt zien. Deze verhoogde deelname van vrouwen heeft diverse oorzaken. Bijvoorbeeld als gevolg van het feit dat het Verlaat Verdriet-werk in 1996 begonnen is: namelijk met het werk voor dochters zonder moeder en de workshops Zonder Moeder. Pas na verloop van een aantal aanloopjaren is het werk uitgebreid naar Verlaat Verdriet en konden ook mannen deel gaan nemen aan de workshops.

    Mannen en vrouwen

    Naast dit gegeven zijn vrouwen, eerder dan mannen, geneigd emotionele ongenoegens tegen zichzelf te richten. Ze hebben zo een grotere kans om emotioneel vast te lopen. Bovendien zijn vrouwen vaak, meer dan mannen, geneigd de oorzaak van hun ongenoegens in zichzelf te zoeken. Ze gaan eerder met zichzelf aan het werk.

    Je verbonden voelen

    Een belangrijk aspect in verband met het vroege verlies van een ouder en deelname aan Verlaat Verdriet-werk is waarschijnlijk gelegen in het feit dat het voor vrouwen een biologische noodzaak is om zich verbonden te voelen. De onomkeerbare breuk met een ouder kan dit vermogen bij een meisje tot contact ernstig aantasten. Zeker als het gaat om het verlies van de moeder.

    Emotionele ondersteuning

    Mannen nemen waarschijnlijk minder gauw deel aan een Verlaat Verdriet-workshop, omdat ze langer emotioneel worden gesteund door hun vrouw dan vrouwen zich door hun man gesteund voelen. Mannen komen vaak pas naar de workshop, als hun vrouw heeft aangegeven dat ze er genoeg van hebben altijd maar begrip op te brengen. Om altijd haar man te steunen.

    Werkgebonden cursussen

    Bovendien zijn mannen, meer dan vrouwen dat zijn, geneigd om de oorzaak van gevoelens van ongenoegen buiten zichzelf te zoeken. Ze gaan eerder cursussen en trainingen volgen die verband houden met hun werk.
    Of ze reageren zich af door te gaan sporten.

    Ook voor mannen

    De dagelijkse praktijk van het Verlaat Verdriet-werk laat echter zien, dat de mannen die naar de workshops komen, dezelfde pijn en moeite met de vroege dood van hun ouder ondervinden als vrouwen. Zeker als het gaat om het gemis van de ouder. Als het gaat om de gevolgen die de vroege dood van hun ouder voor de rest van hun leven heeft gehad.
    Ook in het leven van mannen kan het verbroken contact verstrekkende gevolgen hebben voor de manier waarop ze als volwassene in het leven staan.

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

    Lees meer over Verlaat Verdriet en Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw in het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek, geschreven en samengesteld door Titia Liese.

    Bestellen

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

  • | | |

    Hoe ga ik om met mijn kinderen?

    DoorTitia Liese

    Hoe ga ik om met mijn kinderen?

    Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw, en antwoorden.

    Over Verlaat Verdriet en verlate rouw valt veel te zeggen en te schrijven en er valt nog veel meer over te vragen.
    Een aantal van de veelgestelde vragen – en antwoorden! – vind je de komende tijd in de blogs van Titia.

    Vraag

    Hoe ga ik om met mijn kinderen?

    Antwoord

    Verlies

    Als kinderen een ouder verliezen door overlijden, dan is dat verlies in alle delen van hun bestaan zichtbaar en voelbaar.
    Het verlies zit in hun dagelijkse boterhammen. In hun warme maaltijd. Bed. Speelgoed. Kleren. Tafels. Stoelen.
    Het zit in de aandacht die er wel of niet voor ze is.
    In duizend-en-één vragen die niet meer gesteld kunnen worden.
    Het enige wat mensen in de omgeving van de kinderen gewoonlijk niet doen, is op een ongedwongen manier met hen praten over het verlies. Omdat ze het zo zielig vinden.

    Aandacht

    Als je een tijdlang niet goed in je vel steekt, opvliegend bent of juist in jezelf gekeerd en depressief. Als het leven voor jou eigenlijk niet meer hoeft. Je verdrietig bent. Of juist opstandig. Dan zit dat voor je kinderen overal in. In je zorg voor hen. Hun boterhammen. Kleding. Speelgoed. Bed. Eten. In de aandacht die je wel of niet voor ze hebt. In duizend-en-één vragen die niet gesteld kunnen worden.

    Hoe voelde jij je als kind?

    Ga eens bij jezelf na hoe jij je als kind hebt gevoeld toen je niet vanzelfsprekend deelgenoot werd gemaakt van de gebeurtenissen die zo diep ingrepen in je bestaan. Heb jij je toen beschermd gevoeld?

    Deelgenoot

    Maak daarom je kinderen deelgenoot van je verdriet om je vroeg overleden ouder. Ze zullen begrijpen dat je verdriet hebt om het gemis van wat in hun leven zo vanzelfsprekend lijkt te zijn: de aanwezige ouder(s).

    Delen

    Laat je kinderen delen in acties die ze kunnen begrijpen. Zoals bijvoorbeeld de foto van je ouder op een zichtbare plaats zetten. Een bezoek brengen aan het graf. Aan de geboorteplaats van je overleden ouder, enzovoort.
    Verlies echter nooit uit het oog dat het jouw taak is om voor je kinderen te zorgen, maar dat het niet de taak is van je kinderen om voor jou te zorgen. Net zomin als het jouw taak was om voor je overgebleven ouder te gaan zorgen.

    Val je kinderen niet lastig met problemen die je zelf dient op te lossen.
    Belast ze niet door ze te laten raden naar wat er met je aan de hand is.
    Betrek je kinderen bij je proces op momenten en op een manier die ze aan kunnen, maar deel met volwassenen op momenten dat je wanhopig bent en steun nodig hebt.

    Besloten Verlaat Verdriet-forum Ontmoetingsplaats

    Deel met ervaringsgenoten op het besloten forum Ontmoetingsplaats.
    Meld je aan voor dit forum als je ervaringsgenoot bent (dus: als je voor je 20 een ouder of je beide ouders verloor door overlijden forum.verlaatverdriet.nu 

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

    Lees meer over Verlaat Verdriet en Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw in het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek, geschreven en samengesteld door Titia Liese.

    Bestellen

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

  • | | |

    Hoe voorkom ik dat ik Verlaat Verdriet-patronen doorgeef aan mijn kinderen?

    DoorTitia Liese

    Hoe voorkom ik dat ik Verlaat Verdriet-patronen doorgeef aan mijn kinderen?

    Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw, en antwoorden

    Over Verlaat Verdriet en verlate rouw valt veel te zeggen en te schrijven en er valt nog veel meer over te vragen.
    Een aantal van de veelgestelde vragen – en antwoorden! – vind je de komende tijd in de blogs van Titia.

    Vraag

    Hoe voorkom ik dat ik Verlaat Verdriet-patronen doorgeef aan mijn kinderen?

    Antwoord

    Patronen

    Naar alle waarschijnlijkheid is het onmogelijk om niets door te geven van de Verlaat Verdriet-patronen die je in de loop van je leven hebt ontwikkeld.
    Iedere opvoeder geeft aan de kinderen, die aan haar/hem zijn toevertrouwd, door wat zij/hij zelf heeft meegekregen. Het gaat dan niet alleen om patronen die over het algemeen als positief beoordeeld worden, zoals bijvoorbeeld normen en waarden. Maar het gaat ook, en in dit verband vooral, om patronen die je zelf als negatief beoordeelt. Zoals bijvoorbeeld de Verlaat Verdriet-patronen waar je op dit moment in je leven grote moeite mee hebt.

    Onopgeloste kwesties

    Het is in dat geval goed je ervan bewust te worden dat de kans groot is, dat je de onopgeloste kwesties in je leven zoals de kwesties die je ontkent, negeert of ontwijkt, voor je uit schuift naar de generatie die na jou komt. Naar je kinderen dus. Je schuift daarmee een onaangenaam en onuitgepakt pakketje door, waarvan jij misschien nog wel de inhoud kent. Maar waar je kinderen zich in de meeste gevallen geen raad mee zullen weten. En dat om een doodeenvoudige reden: het zijn jouw problemen die je zelf had moeten oplossen.

    Invloed

    Word je dus bewust van je eigen patronen. Van de invloed die de vroege dood van je ouder op je leven heeft gehad. Van het feit dat het jouw onverwerkte verdriet is dat je aan hen doorgeeft. En breng de moed op, om er zelf mee aan het werk te gaan.

    Vertrouwen

    Realiseer je, dat als jij hebt leren vertrouwen dat het ook met jou goed komt, je je kinderen een pakketje van een hele andere orde doorgeeft, namelijk: vertrouwen.
    Met dit vertrouwen kunnen je kinderen hun eigen pijnen, angsten, boosheid en verdriet opruimen.
    Jij geeft ze het goede voorbeeld door ze vóór te gaan. Aan jou kunnen je kinderen zien dat het de moeite waard is om een verwerkingsproces aan te gaan.

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

    Lees meer over Verlaat Verdriet en Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw in het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek, geschreven en samengesteld door Titia Liese.

    Bestellen

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek