• | |

    Teruggaan om verder te kunnen: Voorwoord

    DoorTitia Liese

    Teruggaan om verder te kunnen: Voorwoord

    Maria de Greef, rouwtherapeut, publiciste en dagvoorzitter van Verlaat Verdriet-symposium ZEER schreef het Voorwoord voor de nieuwe versie van Teruggaan om verder te kunnen. In haar Voorwoord schrijft Maria onder meer:

    Citaat 1

    Dat de overleden ouder in volle omvang aanwezig blijft in het gemis, werd voor mij zo zichtbaar tijdens het grote symposium ZEER in 2017 waar ik de dagvoorzitter mocht zijn. We vroegen de deelnemers om een foto van hun overleden vader en/of moeder mee te brengen. In het welkom-deel van het symposium toonde iedere deelnemer de foto aan elkaar en werd de naam van vader of moeder genoemd. Ik realiseerde me dat we niet alleen met die honderd deelnemers te maken hadden, maar dat zij ook nog minimaal honderd personen hadden meegebracht. Toen vervolgens alle foto’s bij elkaar werden opgehangen was het levensgroot zichtbaar: zo ziet Verlaat Verdriet eruit: foto’s die gedateerde beelden weergeven. Gezichten waarvan de stem niet meer gehoord wordt. Ogen die geen andere uitdrukking meer kunnen aannemen dan deze, in dit beeld gevangen. Gestolde hechting. Die fotowand riep veel op. Associaties, emoties en vragen: “veel te jong…, wat als deze mensen waren blijven leven…, zoveel verdriet…, hoe gaat zo’n jong leven dan verder…”

    Citaat 2

    Ik wens het boek toe dat het zijn weg vindt naar al die mensen die het overkwam en overkomt. Naar de mensen daarnaast. Naar zorgverleners en professionals. Omdat niet de antwoorden, maar wel de erkenning, herkenning, verbinding, handvatten hier volop in te vinden zijn. Dit boek vormt een bedding om dat wat weggestopt, gestold of onbegrepen is gebleven weer te laten stromen.

    Dank

    Maria de Greef, dank je voor je mooie woorden!

    Je hebt een leven te winnen!

    Teruggaan om verder te kunnen nodigt je uit kennis te maken met Verlaat Verdriet en verlate rouw. Te onderzoeken wat Verlaat Verdriet betekent voor jou. Wat verlate rouw voor jou kan betekenen. Veel Verlaat Verdriet-ers zijn je voorgegaan. Hun ervaringen kunnen je op weg helpen. Je inspireren. Bemoedigen als je het even niet meer ziet zitten. Je hebt een leven te winnen!

    Kijken

    Presentatiefilm Teruggaan om verder te kunnen

    Bestellen

    Boek Teruggaan om verder te kunnen

  • | | |

    Stilstaan bij het overlijden van Marjo

    DoorTitia Liese

    ‘Wat jullie nu doen, had ik willen doen.’ Met deze woorden stapte Marjo binnen. De tweede workshop ooit voor Dochters Zonder Moeder. Bijna vijfentwintig jaar geleden. ‘Ik wil dit ook doen’ sprak Marjo tijdens de workshop een aantal keren zeer beslist. De vierde workshop voor Dochters Zonder Moeder (DZM – twee jaar later) gaven Marjo en ik samen.

    We hielden contact. Verloren elkaar uit het oog. Zochten weer verbinding. Verloren elkaar weer uit het oog. Het kon lang duren. Het kon kort duren. Maar altijd was er ergens een lijntje tussen ons.

    Trauma’s

    Ik maakte een deel mee van de worstelingen die Marjo steeds weer aan moest gaan – en aanging – met de zwaarte van haar leven. Soms van dichtbij. Soms van veraf. Steeds opnieuw het verlangen – en de strijd – om de zwaarte van haar leven te verlichten.

    Mede met – en door – Marjo heb ik de omvang en de diepte van de levenslange invloed van het vroege verlies van een ouder leren zien. Leren doorgronden. Leren begrijpen. Niet alleen het leven van de volwassene van nu die in haar/zijn jeugd een ouder – of beide ouders – is verloren door overlijden. Maar ook de trans-generationele doorgegeven trauma’s als gevolg van de ruptuur van het onomkeerbare verlies van een ouder. Mede dankzij Marjo heeft mijn Verlaat Verdriet-werk vorm en inhoud kunnen krijgen.

    Laat het licht schijnen

    Op de kaart van Marjo staat geschreven … ‘Is naar het licht gegaan’…
    Op dezelfde kaart de tekst van Marjo zelf …’Laat het licht schijnen over jullie bestaan’…

    Zelf hoop ik nog jaren mijn bijdrage te kunnen – en te mogen – leveren aan het verlichten van de levens van Verlaat Verdriet-ers.

    Dank voor jouw bijzondere bijdrage aan het werk voor Dochters Zonder Moeder en Verlaat Verdriet-ers.
    We gaan ervoor Marjo.
    Dat beloof ik je bij deze.

  • | | |

    Documentaire Stem van je hart: uitnodiging

    DoorTitia Liese

    De weg van liefde

    Stem van je hart

    In de documentaire ‘Stem van je hart’ van regisseur Tessa Louise Pope, gaat podcastmaker en schrijver Liesbeth Rasker in gesprek met lotgenoten die net als zijzelf op jonge leeftijd een ouder verloren en op latere leeftijd zijn aangelopen tegen bepaalde copingmechanismen om als kind dat verlies te dragen.

    Uitnodiging

    Ken je of ben je iemand die 50 jaar of ouder is en op jonge leeftijd (voor 12 jaar) een ouder heeft verloren?
    En heb je een niet-Nederlandse culturele achtergrond?
    Dan willen we graag met je in contact komen.

    De film zal worden uitgezonden bij de VPRO en wordt vertoond met een impactprogramma waar (ervarings)deskundigen in gesprek gaan over het thema rouw.

    Contact

    Wil je hier met de makers over praten?
    Stuur een mail met contact-info naar amber@hazazah.com.

    Met vriendelijke groet, 
    Amber Visser, researcher voor Hazazah Pictures

    Over Hazazah en de makers

    Productiebedrijf Hazazah Pictures maakt documentaires die krachtige persoonlijke verhalen vertellen met relevante thema’s. Filmmaakster Tessa Louise Pope werkt regelmatig samen met Hazazah. Haar films haken allemaal aan dezelfde thematiek: menselijke relaties en de ondoorgrondelijke complexiteit daarvan.

    Over Tessa Louise Pope

    Haar film ‘The Origin of Trouble’ won diverse prijzen.

    Over Liesbeth Rasker

    Schrijver Liesbeth Rasker is bekend van haar podcast ‘Dag voor Dag’ waarin ze met lotgenoten in gesprek gaat over hun rouwverwerkingsproces. De podcast werd in een jaar tijd meer dan 100.000 keer beluisterd.

  • | | | |

    Twee Verlaat Verdriet-ers in Volkskrant Magazine

    DoorTitia Liese

    In Volkskrant Magazine van 22 oktober 2022 twee Verlaat Verdriet-ers aan het woord:

     

    Een interview met schrijver, columnist, filmproducent Leon de Winter ‘Ik geef aan alle opwellingen toe‘

     

     

     

    Een artikel van Sanne van Rij, journalist: ‘Het belang van huilen‘

     

    Leon de Winter

    Citaat uit Volkskrant Magazine

    ………… Dat persoonlijk drama is in veel van je boeken het verlies van een kind. Waarom? ‘Ineens, tijdens het hardlopen in Tel Aviv, daagde het me: ik heb het omgekeerd! De eindeloze rouw om de dood van mijn eigen vader heb ik omgedraaid, intuïtief, toen ik begon te schrijven. Ik ben van plaats gewisseld, om niet door het verdriet te worden verpletterd. Ik heb niet zoveel gehuild toen mijn vader stierf. Hij kreeg een hartaanval, een week voor mijn 11e verjaardag, op de zaak, zoals wij dat deftig noemden. Hij had een hal met lompen en oud papier aan de rand van den Bosch, en een groot erf met oud ijzer en autowrakken. 

    Die dag ging hij naar zijn werk en kwam niet meer thuis. Mijn oudere broer haalde me van school en vertelde het. Ik herinner me dat ik niets voelde, helemaal niets, het was windstil. Mijn moeder rouwde Midden-Oosters, liet zich vallen en schreeuwde, zonder enige limiet. Dan kun je als kind niet rouwen, je staat erbij en kijkt. Was het traumatisch? Ja, het was vrij erg. Thuis draaide altijd alles om hem. Ik bewonderde hem enorm., want ik wist hoe arm hij was geweest, voor de oorlog. Het mooie huis, de auto, de volle koelkast, daar had hij voor gezorgd. Hij bracht welvaart en veiligheid, hij had het gemaakt.’…………..

    Sanne van Rij

    Citaat uit Volkskrant Magazine

    Sanne van Rij vindt dat ze genoeg redenen heeft om zo nu en dan in tranen uit te barsten. Maar dat lukt niet. Waarom niet, vraagt ze zich af. En kun je het eigenlijk leren?

    ……….. Soms vraag ik me af of mijn huisgedrag is veranderd door de dood van mijn moeder, die ik verloor toen ik 15 jaar oud was. Of juist door de periode daarna, die veel ingrijpende aanpassingen en vroege volwassenheid van me vergden, en bovendien bol stonden van spanning en stress. Misschien heb ik in die tijd het idee gekregen dat tranen niet meer mochten: omdat het aanstellerij was, het niet paste bij de sterke rol die ik mezelf aanmat.’…….

    Lees meer

    Volkskrant Magazine 22 oktober 2022