• | |

    Podcast van Pieter over zijn verlate rouwproces

    DoorTitia Liese

    Podcast van Pieter over zijn verlaat verdriet

    Inleiding van Pieter

    Pieter verloor zijn vader toen hij 8 was. Op 35-jarige leeftijd ging hij aan de slag met zijn verlate verdriet. Vanuit zijn christelijke geloofsopvatting had hij wel theoretische antwoorden, maar door omstandigheden in zijn leven ontdekte hij dat hij veel te weinig stil had gestaan bij wat het overlijden van zijn vader eigenlijk echt met hem had gedaan. Door aan de slag te gaan met Verlaat Verdriet, lukte het hem om allerlei ondergeschoven emoties de ruimte te geven en ervoer hij meer ruimte in zijn leven en een sterke verbetering in de relaties met de mensen om hem heen. Deze Podcast is met name interessant voor mensen met een christelijke geloofsovertuiging.

    E-mail van Pieter

    Dag Titia,

    Ik heb een tijd terug jouw boek gelezen en ben aan de slag gegaan met verlaat verdriet vanwege het overlijden van mijn vader toen ik 8 was. Onlangs werd ik gevraagd mee te werken aan een podcast. Daar heb ik verteld over mijn proces.
    Nog hartelijk dank voor het boek. Het heeft me echt verder geholpen! Ik heb nu heel veel rust gevonden in mijn leven!
  • | | |

    Lineaire tijd en circulaire tijd 1 – een eye-opener

    DoorTitia Liese

    Lineaire tijd

    Aha! Oja!
    Verrassing
    Opluchting

    Elke keer weer zie ik de verrassing bij deelnemers aan de Verlaat Verdriet-workshops als ik in mijn Verlaat Verdriet-theorie aandacht heb besteed aan de lineaire tijd en de circulaire tijd. Aha! Oja! Opluchting! Zeker blijft er meer hangen van wat ik in mijn theorie behandel. Maar de lineaire tijd en de circulaire tijd: dat is voor de deelnemers vaak het meest verrassende onderdeel. Het onderdeel waar deelnemers op een (veel) later moment weer op terug komen. Het geeft nieuwe inzichten. Inzichten die beklijven.

    Lineaire tijd

    In onze, moderne (westerse) samenleving leven we in de lineaire tijd. Wij zijn zo geïdentificeerd met de lineaire tijd dat we denken dat dat tijd is. We staan er eigenlijk nooit bij stil dat onze lineaire tijd een opvatting is van tijd. Een gemaakte tijd is. Een mechanische tijd. De tijd van de klok.

    Verleden, heden, toekomst

    Wij leven in de (hardnekkige) overtuiging dat er een verleden bestaat. Een heden. En een toekomst.

    Tijdseenheden

    Een van de opvallendste en meest invloedrijke kenmerken van onze lineaire tijd is de indeling in tijdseenheden. Seconden. Minuten. Uren. Dagen. Maanden. Jaren. Enzovoort.

    Fasen

    Deze opeenvolgende tijdseenheden zijn op hun beurt weer ingedeeld in fasen. In fasen die elkaar opvolgen. Je gaat door een fase naar de volgende fase. Je laat de vorige fase achter je. Dat is althans de bedoeling.

    Proces

    Opeenvolgende fasen vormen op hun beurt een proces. Een proces met een begin en een (gewenst) einde. Dat is althans de bedoeling.

    Toekomstgericht

    Een van de andere grote kenmerken van onze manier van leven is onze toekomstgerichte manier van leven. Wij moeten altijd naar de stip op de horizon. Altijd verder.
    Een hele dwingende manier van leven, die we (soms) als dwangmatig ervaren. Maar die we slecht kunnen veranderen.

    Vooruitgangsgericht

    Naast toekomstgericht leven we eveneens sterk vooruitgangsgericht. Bij ons moet alles altijd groter. Meer. Beter. Ook daarin laten we ons in veel gevallen door een dwangmatige manier van denken leiden. Eraan ontsnappen is haast onmogelijk.

    Technologische ontwikkelingen

    In de afgelopen eeuwen hebben technologische ontwikkelingen een ongelofelijk hoge vlucht genomen. Onze gezondheidszorg kent een niveau dat nooit eerder in de geschiedenis van de mens is voorgekomen. We maken onszelf wijs dat we zelfs de dood onder controle hebben.

    Maakbaarheid

    De beheersing van (technologische) processen heeft ons steeds meer een geloof in de beheersing van het leven gebracht. En een heel sterk geloof in de maakbaarheid.

    Rouwproces

    Deze toekomstgerichte, vooruitgangsgerichte, maakbare manier van leven heeft in de vorige eeuw grote invloed gehad op onze manier van denken over rouw. Rouwen werd rouwverwerken. Rouwen werd een proces. Een maakbaar proces. Een proces met een begin. En met een (gewenst) einde. Opgedeeld in fasen. Beheersbaar. Maakbaar. Met een stappenplan.

    Om over na te denken

    • In deze toekomst gerichte, vooruitgangsgerichte, maakbare opvattingen over verlies en rouw is geen plaats voor Verlaat Verdriet en verlate rouw.
    • Inmiddels manifesteert zich al een aantal jaren een sterke twijfel aan de fasen bij rouwen. Wat we vaak vergeten is ons te realiseren dat we leven in een cultuur van de lineaire tijd. Het lijkt of we iets veranderen door te twijfelen aan de rouw-fasen. Maar in wezen veranderen we niets.

    Lees meer

    De factor TIJD
    Lineaire en circulaire tijd
    Titia Liese: Gids voor Verlaat Verdriet

  • | | |

    Er moet me iets van het hart: houd moed!

    DoorTitia Liese

    Er moet me iets van het hart

    En dat gaat over KLAGEN.
    Althans: dat gaat over interpretaties van mensen in je omgeving over jouw verlate rouw-pad.

    Woorden leren geven

    Voor Verlaat Verdriet-ers is het nodig woorden te leren geven aan gevoelens. Gevoelens van pijn. Verdriet. Angst. Radeloosheid. Eenzaamheid. Wanhoop. Leegte. Gevoelens waar je als kind geen woorden voor had. Woorden waarvan je als volwassene de inhoud niet kunt voelen. Je hoofd weet het allemaal wel. Maar je gevoel doet iets anders.

    In een verlaat rouw-proces leer je woorden te geven aan die gevoelens. Van pijn. Verdriet. Angst. Radeloosheid. Eenzaamheid. Wanhoop. Leegte. Je wilt graag delen met je naasten. Met mensen in je omgeving.

    Hoe pijnlijk als deze mensen jouw – voorzichtige – pogingen om je gevoelens te delen interpreteren als KLAGEN.

    De realiteit onder ogen zien

    Een ander – even belangrijk – aspect van een verlaat rouwproces is leren de realiteit onder ogen te zien. De realiteit van het verlies van toen. Van wat dat verlies met je heeft gedaan. Wat de gevolgen van het verlies van toen in je leven van nu betekenen. De keuzes die je hebt gemaakt. De spijt die je hebt over keuzes. De mislukkingen. De vraag die je hebt: wie zou ik zijn geweest als mijn moeder/mijn vader niet was overleden in mijn kindertijd. Hoe zou mijn leven van nu er dan uitzien?

    Hoe pijnlijk als mensen in je omgeving je – voorzichtige – pogingen om de realiteit van je leven onder ogen te zien interpreteren als ‘er in blijven hangen’. Als ‘slachtoffergedrag’.  Als ‘KLAGEN’.

    Daarom moet me van het hart

    Houd moed, Verlaat Verdriet-er.
    Hef je hoofd op.
    Ga verder op je pad.
    Neem een voorbeeld aan de Verlaat Verdriet-ers die je zijn voorgegaan.
    Ook jij kunt het!

  • | | |

    Familie: een onverwacht verrassend bericht

    DoorTitia Liese

    Familie

    Verlaat Verdriet-ers raad ik vaak aan op zoek te gaan naar wie je vroeg overleden ouder is geweest. Je te realiseren dat je ouder niet alleen jouw ouder is geweest. Dat je ouder ook een kind is geweest van haar/zijn ouders. Broer of zus. Neef of nicht. Vriend. Vriendin. Collega. Buurman. Buurvrouw.

    Jezelf beter leren kennen

    Op zoek gaan naar wie je ouder is geweest is een hele krachtige manier om ‘op zielsniveau’ het contact te herstellen met je overleden ouder. Door je overleden ouder beter te leren kennen, leer je jezelf beter kennen.

    Jezelf een plek geven

    Door contact te zoeken met – familieleden van – je overleden ouder geef je jezelf een plek in de familielijn. Je wordt (weer) iemand met wortels in het verleden.

    Identificatie en identificeren

    Ik zag dat gisteravond letterlijk gebeuren in de nieuwsuitzending van Terschelling TV van zaterdag 1 februari 2020. Een zoon die zijn vader nauwelijks heeft gekend. Een vader, zeeman, die omkwam bij de stormramp van 1953. In 1967 aanspoelde op Terschelling en 52 jaar een onbekende dode is geweest. https://nos.nl/artikel/2321003-onbekende-dode-op-terschelling-blijkt-na-halve-eeuw-vermiste-zeeman.html

    Een vader die pas in 2019, 52 jaar later, is geïdentificeerd aan de hand van DNA. In de film op Terschelling TV kun je zien wat het met deze zoon, die zijn vader nauwelijks heeft gekend, doet om als 70-jarige op Terschelling bij het graf te staan van zijn vader. Eindelijk heeft hij zijn plaats in kunnen nemen in de mannenlijn.

    Brieven van mijn eigen vader

    Zelf ontving ik vanochtend een mail uit Duitsland met de vraag of ik de dochter ben van Benjamin P. Liese. Een mail van een familielid uit Duitsland.
    Dat ben ik. Die dochter van Benjamin P. Liese.
    En dit onbekende familielid heeft brieven van mijn vader aan zijn vader uit 1968 en 1973 in zijn bezit.

    Familie

    Nog geen uur na deze mail zitten deze Duitse neef (* 1945) en ik (* 1949) aan de telefoon te kletsen alsof we elkaar al jaren kennen. Wat tot vanochtend dus niet het geval is geweest.
    Wat het doet? Een geheel onverwachte bijzondere telefonische ontmoeting op zondagochtend 2 februari 2020. En natuurlijk ben ik ook heel benieuwd naar de brieven die mijn vader in ’68 en ’73 stuurde naar zijn familielid in Duitsland.

    Er is meer

    Waarmee ik maar wil zeggen tegen heel veel Verlaat Verdriet-ers: er is bijna altijd meer dan je denkt te weten. De moeite waard om op zoek te gaan!