Op maandag 26 januari 2015 staat een interview met Titia Liese gepland met RTV-Apeldoorn, in verband met de lezing die Titia op woensdag 4 februari a.s in wijkcentrum De Stolp in Apeldoorn zal houden: Verlaat Verdriet verwerken en helen.
Tussen 15.00 en 15.30 uur
Wil je dit interview live beluisteren?
We deden het twaalf jaar geleden voor het eerst. Elizabeth en ik. Vorig jaar lieten we het zo lang in het midden, dat de kans voorbij was. Spijt tot gevolg.
In de tweede week van december belt Elizabeth me op, om me te feliciteren met mijn verjaardag. M’n 65e. Elizabeth net terug van een vakantiemaand in haar geboorteland, het land waar ze tot haar 30e heeft gewoond: Mexico. Bekwaam geworden door jaren ervaring ontwijken we ‘het’ een gesprek lang. Tot uiteindelijk toch het ‘N-woord’ valt. Doen we het, of doen we het niet? ‘Nou ahum, we bellen er nog wel over.’
Het hele afgelopen jaar was ik stukken minder gemotiveerd om onder meer of minder barre omstandigheden de zee in te gaan. Sterker nog: mijn laatste zeebad vond plaats in de laatste week van mijn zomervakantie op Terschelling. ‘Daar ben ik lekker te oud voor geworden’. Het ‘N-gebeuren’ nog heel ver weg.
Vandaag niet meer.
Zal ik, net als vorig jaar, lafhartig wachten tot Elizabeth mij belt? En als ze dat niet doet denken: ‘Nou, da’s dan mooi geregeld dit jaar.’ Nee. Dat ga ik dit jaar niet doen, bedenk ik me vanochtend. Dus bel ik Elizabeth. Net wakker. ‘Enig idee waarvoor ik bel?’ Ineens is ze helemaal bij de les. ‘Moeten we?’
We doen het weer, die Nieuwjaarsduik. Deze keer 2015 in.
Meeduiken? Kom erbij!
1 januari 2015
Zandenplas Nunspeet
13.00 uur.
Wij zijn paraat.
Het is het bijna-eind van 2014. Maandag negenentwintig december. Sinds twee-en-halve dag ben ik in Amsterdam. De Verlaat Verdriet.NU! site moet nodig ge-update worden. Maanden geleden maakten Juliette van Advies en zo en ik de afspraak om de laatste dagen van 2014 samen met deze up-date aan het werk te gaan.
Sinds afgelopen zaterdag rond 13.00 uur ben ik in Amsterdam.
‘Wat gaan we doen?’
‘Nou eh, up-daten dan maar.’
Grote klus. Dagen werk, maar het moet nu maar eens gebeuren.
‘Nou eh, Juul, eigenlijk heb ik nog wel iets. We hebben afgelopen voorjaar het besloten forum off-line moeten halen, maar ik krijg nu wel steeds signalen dat er toch eigenlijk wel behoefte is aan een veilig forum waarop je als Verlaat Verdriet-er kunt spuien wat je bezig houdt. Echt spuien, bedoel ik. Eigenlijk vind ik dat zo’n forum er moet zijn. En eigenlijk vind ik ook dat ik een dergelijk forum als nazorg-service zou moeten bieden.’
‘Maar dat kan.’ antwoordt Juliette meteen. ‘Niet zo moeilijk hoor. Paar uurtjes werk en dan gaan we daarna het up-date werk doen.’ ‘Dat zou fijn zijn’, roep ik meteen terug.
Inmiddels zijn we ruim twee dagen verder. En voor Juliette twee nachten (voor mij ook, maar dan wel slapend). Ik had het kunnen weten. Juul zal nooit iets half doen. Als ze iets aanpakt gaat ze door tot in uiterste perfectie.
De up-date zal een voorjaarsklus moeten gaan worden, naar ik vermoed.
Het spiksplinternieuwe supergebruiksvriendelijke Verlaat Verdriet.NU!-forum voor alle Verlaat Verdriet-ers die een activiteit bij mij hebben gevolgd, zal met ingang 2015 beschikbaar zijn.
Cliënten van Bureau Funale: let op de eerste nieuwsbrief van 2015!
Decembermaand. Geen makkelijke maand voor veel Verlaat Verdriet-ers. ‘Ik kruip eind november in m’n bed, trek de dekens over m’n hoofd en kom er begin januari wel weer uit.’ Zo’n soort gevoel bekruipt veel van hen in de loop van de maand november.
Geen (vaste) relatie. Geen (eigen) kinderen. Familie die uiteen is gevallen. Dan kan een maand vol familiefeesten ook wel veel gevoelens oproepen van intense eenzaamheid. Van ‘nergens bij horen’. Van ‘niemands belangrijkste op aarde zijn’. ‘Familiefeesten: niet voor mij weggelegd.’
Wat missen deze Verlaat Verdriet-ers eigenlijk, in deze tijd? Regelmatig hoor ik – tot mijn grote verbazing en eerlijk gezegd ook wel tot mijn spotlust – om mij heen hoe met name vrouwen verlangen naar een man ‘met wie ze op de bank kunnen zitten’. Wat ze daar dan al die tijd doen op die bank? Geen idee (misschien zijzelf ook niet(?). Of naar ‘een man met wie ze samen oud kunnen worden.’ Wat ze in die tussentijd doen? Geen idee. Behalve op de bank zitten misschien (?).
Wat is er eigenlijk tegen op een man om mee te leven? Een man voor het leven? Of is het verlangen naar een leven-à-la-facebook-leven een beetje erg groot geworden? Alles goed. Like. Alleen maar ups. Geen downs.
Hoe dan ook: een maand vol van gevoelens van eenzaamheid is bepaald niet aantrekkelijk. Maar wat ik vooral ook altijd een beetje vreemd vind: zelden hoor ik in november iemand verheugd roepen dat de decembermaand weer in aantocht is. Jippie! En op ± 4 januari kun je overal de zucht van opluchting horen. Gelukkig. Hij is weer voorbij. Die decembermaand.
Een schrale troost is geen troost. Troost moet goed zijn. Groot. Omvangrijk. Volwaardig. Maar hoe dan ook: hij gaat voorbij, die decembermaand. Met of zonder man voor het leven. Ook al is die troost misschien wel een beetje aan de schrale kant.
Vandaag, 15 december 2014, is het zover: het manuscript van de Gids voor verlate rouw na jong ouderverlies gaat naar de vormgeefster.
Eind september j.l. viel het plan een Gids te schrijven plotseling uit de lucht. Ineens was het zover: het idee en vervolgens de uitwerking van het idee.
De maanden oktober en november 2014 hebben in het teken gestaan van schrijven, controleren, weghalen, aanvullen. Laten lezen door meelezers.
Hun reacties maakten me blij.
‘Geeft de problematiek helder weer, zonder poespas en vertelt ook nog dat het niet hopeloos is.’
‘Er ging een wereld voor me open.’
‘Zo logisch allemaal.’
‘Wat was het heerlijk om het te lezen, zo herkenbaar.’
‘Zeer duidelijk, consequent en zeer de moeite waard.’
‘Helend en versterkend.’
‘Dicht bij de mensen.’
‘Echt mooi.’
Nogmaals controleren. Afspreken met mezelf dat ik ‘er niet meer aan mocht komen’. Iedere afspraak met mezelf verbroken. Er toch weer steeds een beetje aan veranderen. Dit moet er nog in. Dat moet er nog in. Iedere nieuwe verandering een risico op een nieuwe fout. Het niet kunnen laten. Steeds weer. Nog iets. Nog een kleine verandering hier. Nog een kleine verandering daar. Een kleine aanvulling hier. Een kleine aanvulling daar.
Naar de fotograaf voor een foto op de omslag. Tekst schrijven voor de achterzijde van de Gids.
Gids voor verlate rouw na jong ouderverlies is een leidraad bij het onderkennen, het herkennen en het erkennen van VERLAAT VERDRIET. Bestemd voor ieder die wordt geraakt door de levenslange invloed van het vroege verlies van een ouder.
Over een paar uur is het zover. Dan gaat de tekst weg. Niet meer strepen. Niet meer aanvullen. Niet meer veranderen.
Voelt een beetje raar. Een beetje als ‘een leeg nest’. Ook al moet er nog wel het een en ander gebeuren als het manuscript terugkomt van de vormgeefster, voordat alles naar de drukker kan.
In de eerste helft van januari 2015 zal, naar verwachting, het boek helemaal klaar zijn. Dat is dan meteen het feestje van mijn twintig jarig Verlaat Verdriet-werk.
Van diverse kanten kreeg ik de tip in verband met de NPO-televisie uitzending De Wandeling van zaterdag 6 december 2014. Ik geef de tip graag aan je door.
20 jaar lang verhuist journaliste Mirjam van Biemen (39) de dagboeken van haar overleden moeder met zich mee, zonder er ooit een blik in te durven werpen. Nu ze zelf de leeftijd heeft bereikt, waarop haar moeder zelfmoord pleegde, besluit ze een persoonlijke zoektocht naar haar moeder te beginnen. “Wie was ze, wat hield haar bezig en was ze slachtoffer van het huisvrouwensyndroom?”
Een syndroom uit de jaren ’70 waarbij vrouwen ernstig leden onder hun saaie en weinig uitdagende huisvrouwenbestaan, waarbij ze zich nutteloos, eenzaam en onzeker voelden en vaak ook depressief werden.
“Hoe kwam mijn moeder als gefrustreerde huisvrouw in een negatieve spiraal terecht?” Mirjam duikt in de zielenroerselen van haar moeder Rieneke, die in 1983 overleed in een inrichting in Wassenaar.
In de radiodocumentaire ‘Mama wil weg’, die op 14 december 2014 op NPO Radio 1 wordt uitgezonden, schetst Mirjam met interviews met familieleden, vrienden en oude buren het beeld van een moeder die helemaal niet gek was maar juist heel bijzonder.
In haar oude dagboeken en koffers ontdekt ze de diepste wens van haar moeder die zij nooit heeft bereikt, maar haar dochter onbewust wel.
Arie Boomsma wandelt met Mirjam van Biemen in Westduinpark in Den Haag.
Voor het maken van een herinneringsboek / herinneringsdocument kun je de concept-herinneringsboeken Herinneringsboek Moeder / Herinneringsboek Vader downloaden. Deze E-herinneringsboeken geven je structuur bij het maken van een herinneringsdocument.
Vooraankondiging Verlaat Verdriet- lezing in Apeldoorn op woensdagavond 4 februari 2015.
Op het programma staan de volgende thema’s
Mogelijk gaat er naar aanleiding van deze lezing een nieuwe Verlaat Verdriet-lotgenotengroep in Apeldoorn van start. Meer informatie over deze mogelijkheid zodra er meer bekend is.
Deze lezing is bedoeld voor Verlaat Verdriet-ers, hulpverleners en ieder die op een of andere wijze geïnteresseerd is in de gevolgen van jong ouderverlies in de volwassenheid.
Apeldoorn
€ 10,- per persoon
In verband met de beschikbare ruimte is het raadzaam je tevoren voor deze lezing aan te melden. Stuur een mail met je aanmelding naar
Ik kwam dit onderdeel gisteren tegen bij omroep Max en vond dat nog wel interessant. Misschien jij ook? Het begint bij 31 minuten.
https://www.npo.nl/tijd-voor-max-hallo-nederland/24-11-2014/POW_00918810
Wat betekent het om een wees- of adoptiekind op te voeden?
Moeders Josje Kershaw en Miranda van Heesch vertellen in hun boek ‘Mijn nieuwe mama’ openhartig over wat het betekent om een wees- of adoptiekind op te voeden.
Over bijna-depressies, over huizen vol weerbarstigheid, over niet-begrijpende reacties, over hulpverleners die de plank mis slaan, over vooroordelen én over hoe het uiteindelijk toch is gelukt om de vrede in huis te brengen.
Zeven bij tien centimeter. Zo klein was het kleine boekje dat ik onlangs van een vriendin kreeg.
Ik ben erg dol op kleine boekjes. Toen ik het in handen had dacht ik meteen: kijk: zo’n klein boekje, daar wil ik een Kleine gids voor verlate rouw van maken. Een mooi klein boekje, voor een klein prijsje, dat je zo in je zak of je tas stopt. Dat je met je mee kunt nemen en even in kunt kijken als je daar behoefte aan hebt. Inhoud: vierduizend woorden schatte ik.
Enthousiast geworden van mijn eigen plan ging ik op weg om me te oriënteren op drukkers, vormgevers en kleine boekjes. Om er al heel snel achter te komen dat kleine boekjes maken heel erg duur is. En dat was niet mijn bedoeling. Niet alleen dat kleine boekje, maar ook dat kleine prijsje zat in mijn hoofd.
En zo groeide de kleine gids naar een iets grotere gids. Van Kleine gids voor verlate rouw naar Gids voor verlate rouw. Om vervolgens Gids voor verlate rouw na jong ouderverlies te worden. Want ja: verlate rouw kan zo veel soorten van rouw betekenen. Gids voor verlate rouw zou voor verwarring kunnen zorgen, en dat moet ook niet. Dus veranderde de titel in Gids voor verlate rouw na jong ouderverlies.
Gelukkig heeft mijn vaste boekvormgeefster ruimte en zin om dit nieuwe boek(je) vorm te geven. Het blijft een gids van bescheiden omvang, alleen: geen vierduizend maar ± tienduizend woorden, en geen zeven bij tien centimeter, maar zo’n twaalf bij vijftien.
We zullen zien. De tekst is zo goed als geschreven. De beurt is nu aan de mee-lezers en daarna aan de vormgeefster. Of het allemaal lukt in 2014 is nog even de vraag. Het is wel mijn streven.
Drie boekentips in de Verlate rouw bibliotheek ik graag aan je door:
Judith Guest
Het grote verdriet
ISBN 90-269-8148-1
Roman over een jong gezin dat ontredderd achterblijft na het overlijden Keith, vader van drie kinderen en echtgenoot van Annie. Liefde en verlies, angst en gemis, woede en onmacht stapelen zich op en ontwrichten het leven voor de vier overgebleven gezinsleden steeds verder. Als het eens zo hechte gezin dreigt te ontsporen, beseft Annie dat ze haar verdriet onder ogen moet zien. Alleen met elkaar kunnen ze het redden.
Anna Enquist
De verdovers
ISBN 9-78029-578592
‘Doktersroman’ waarin elk van de hoofdpersonen op haar/zijn manier worstelt met de gevolgen van het vroege verlies van een ouder.
Donna Tart
Het puttertje
ISBN 9-789023-485032
Theo Decker, een dertienjarige jongen uit New York, overleeft op wonderbaarlijke wijze een aanslag waarbij zijn moeder om het leven komt. Een boek over verlies, obsessie, overlevingskracht en de meedogenloze speling van het lot.