• | |

    Doorgeeffuik

    De doorgeeffuik

    ‘Als ik iets afmaak ga ik dood.’
    Dit antwoord kreeg Joke kort geleden van haar nichtje Mirjam. Joke (50+) is een dochter van een moeder (80+) die als kind in oorlogstijd haar moeder verloor.

    Verlies van moeder

    Mirjam (25+) verloor haar moeder op haar 16e na een langdurig ziekbed.
    Op een dag realiseerde Joke zich dat haar nichtje steeds opnieuw aan iets begon. Maar dat ze, waar ze ook aan begon, nooit iets afmaakte.
    Studie begonnen. Afgebroken.
    Relatie begonnen. Afgebroken.
    Nieuwe studie begonnen. Afgebroken.
    Nieuwe relatie begonnen. Afgebroken.
    Enzovoort. Enzovoort.
    Een vicieuze cirkel.

    Vraag en antwoord

    Op haar vraag aan Mirjam: ‘Wat gebeurt er toch steeds met je? Waarom breek je steeds af waar je aan bent begonnen?’ kreeg Joke als antwoord van Mirjam: ‘Als ik iets afmaak ga ik dood.’

    Levensbedreigend ziek

    De moeder van Mirjam was jarenlang levensbedreigend ziek. Steeds weer was haar moeder bezig iets af te maken om afscheid van het leven te kunnen nemen.
    In een neerwaartse spiraal steeds dichter bij de dood. Tot de dood uiteindelijk daar was toen Mirjam 16 was, en haar moeder overleed.

    Dochter-zonder-moeder

    Joke, zelf dochter van een moeder-zonder-moeder, weet het een en ander van Verlaat Verdriet-patronen. En van de doorgeeffuik. Haar eigen moeder heeft (nog altijd) moeite met het onderkennen, laat staan het erkennen, van de patronen die ze heeft doorgegeven aan haar dochters.
    ‘Ik heb het verwerkt.’ zegt deze ruim 80-jarige moeder. ‘Dus ik heb niets doorgegeven.’ Haar dochter Joke weet beter. Bijvoorbeeld als het over angst(en) gaat.

    Doorgeeffuik

    Hoe zal het gaan met Mirjam?
    Met deze jonge vrouw die nooit iets af kan maken?
    Wat zal zij door gaan geven aan haar (toekomstige) kinderen als zij niet haar eigen angsten, haar eigen relatie tot de dood, het van dichtbij meegemaakte verval van krachten bij haar moeder, het verlies van haar moeder door de dood onder ogen gaat zien?
    De thema’s die ze daarin tegenkomt betekenis te geven als volwassen vrouw?
    Haar kind-angsten in het licht te zetten en ze te overwinnen?

    ‘Als ik iets afmaak ga ik dood’.
    De vrouw die nooit iets af kan maken uit angst voor haar eigen dood gun ik met heel mijn hart dat ze in begeweging komt.
    Dat ze haar angsten iets af te maken uit angst voor de dood overwint.
    Dat ze haar eigen leven kan gaan leven.
    Dat ze haar eigen weg zal kunnen gaan.
    Dat deze dochter-zonder-moeder, gesteund door de huidige kennis van de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn, de moed op gaat brengen haar eigen (toekomstige) kinderen de doorgeeffuik te besparen.  

  • Reis naar de stilte van de woestijn

    Egyptereis oktober 2018

    Naar de stilte van de woestijn

    Afgelopen week stuurde Albertine Richaerts me haar aanbod voor een bijzondere reis naar de stilte van de woestijn (Sinaï).
    Ik geef het aanbod van Albertine graag aan je door.
    De reis naar de stilte van de woestijn vindt plaats van 13-20 oktober 2018.

    Rode zee

    Wil je eens meemaken hoe het is om de eerste 3 dagen in een rieten hutje aan het strand (met hangmat voor je deur) heerlijk tot rust te komen,
    te onthaasten bij het geluid van de zee (dag en nacht),
    de dag te beginnen met yoga op het strand,
    ontbijt-lunch-diner all inclusive (eenvoudig maar heerlijk)
    en een prachtige Rode zee waar je bij het rif geweldig mooi kunt snorkelen (lijkt wel een aquarium).
    (Het sanitair/ badhuis is het best te omschrijven als eenvoudig, basaal campingsanitair. Het is geen luxe, maar het is netjes en alles werkt.)

    Woestijn (Sinaï)

    De volgende 3 dagen de stilte te ervaren in de woestijn,
    het eenvoudige leven van de bedoeïenen mee te beleven,
    geheel verzorgd,
    het buiten slapen onder een prachtige sterrenhemel,
    het rijden op een eigen kameel (of als je liever wandelt, is dat ook
    prima).

    Excursie

    Een dagexcursie te maken naar het Catharinaklooster (een van de
    oudste kloosters ter wereld, aan de voet van de Mozesberg; staat
    op de unesco erfgoedlijst),
    waar we ook een bedoeïenenvrouwenproject bezoeken waar schitterend handwerk
    wordt gemaakt

    Informatie en aanmelden

    Mocht je meer informatie willen, ik hoor het graag!
    Albertine.richaerts@home.nl 

  • | | |

    Boeken van Titia Liese over Verlaat Verdriet

    Boeken van Titia Liese over Verlaat Verdriet

    Verlaat Verdriet kent vele thema’s. Zoveel dat je er gemakkelijk de weg in kwijt raakt.
    Waar gaat dit over?
    Gaat dit over mij?
    Ben ik gek?
    Hoe krijg ik orde in de warboel in mijn hoofd?
    Hoe vind ik een uitweg uit mijn verdriet? Uit de boosheid? Uit de machteloosheid?

    Titia Liese

    Titia Liese heeft zich in de afgelopen 25 jaar gespecialiseerd in de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn. Als geen ander kent en herkent ze de thema’s die bij Verlaat Verdriet-ers spelen.

    Website

    Niet alleen kent ze de thema’s, ze heeft er ook over geschreven. Een grote en informatieve website www.verlaatverdriet.nu.
    Lees deze site, en er gaat een nieuwe wereld voor je open.

    Boeken

    Een drietal boeken van de hand van Titia Liese, die je laten kennismaken met de gevolgen van jong ouderverlies. Die je inzicht bieden in thema’s die mogelijk ook bij jou spelen. Die je helpen de uitweg te vinden in de warboel in je hoofd.

    Gids voor Verlaat Verdriet wijst je de weg in de Verlaat Verdriet-thema’s.

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek neemt je bij de hand en geeft je (innerlijke) zoektocht structuur. Een boek waar je ook je hulpverlener kennis mee kunt laten maken, zodat jullie samen aan de hand van de opdrachten en de werkbladen veilig aan het werk kunnen.

    Teruggaan, om verder te kunnen diept op een eenvoudige en toegankelijke manier thema’s voor je uit en laat je kennismaken met de ervaringen van andere Verlaat Verdriet-ers.

    Boeken bestellen

    Titia Liese werkt sinds 2015 samen met Heel Nederland Leest/uitgeverij Wedding in Harderwijk.
    Gids voor Verlaat Verdriet
    Verlaat Verdriet (Ver)Werboek
    Teruggaan, om verder te kunnen

    Vandaag voor 14 uur besteld, morgen in huis.

  • | |

    De kerstengel en mijn moeder

    De kerstengel en mijn moeder

    ‘De kerstengel en mijn moeder’ gaat vooral over herinneringen en herinneren.
    Uit mijn eigen ervaring – en uit mijn jarenlange praktijk – weet ik hoe ingewikkeld het thema ‘herinneringen’ en ‘herinneren’ voor Verlaat Verdriet-ers kan zijn.
    Wat is waar.
    Wat is niet waar.
    Klopt het wat ik denk.
    Klopt wat ik denk met wat ik voel.
    Wat heb ik van horen zeggen.
    Wat herinner ik mij zelf.

    Kerstmis 1957

    December 1957. Een paar dagen voor Kerstmis. Op 12 december ben ik 8 jaar geworden.
    Mijn moeder is al jaren ernstig ziek. (Hoe ziek? Ik weet het niet. Ik kan me niet herinneren dat het me in woorden is verteld).
    Ze leeft nu in de laatste dagen van haar leven (Ik ben me daarvan niet bewust. Wie wel? Wie wil/kan dat onder ogen zien? Mijn beide ouders doen er alles aan het leven voor ons, de kinderen, zoveel mogelijk gewoon door te laten gaan).

    Kerstengel

    Samen met mijn vader en mijn 3 jaar jongere broertje (Denk ik. Was mijn moeder daar bij?) tuig ik de kerstboom op. We hebben een mooie kerstengel gekregen om in de boom te hangen. Van glas (Natuurlijk, in die tijd). Gekleurd. Met vleugels van ‘glas’.
    Ik laat de kerstengel uit mijn handen vallen.
    Kapot. Uiteraard. In duizend kleine stukjes.
    Ik ben ontroostbaar. Ontroostbaar. Ontroostbaar. (Dat moet zo zijn geweest, gezien het vervolg van het verhaal).

    Engel

    Iemand, (Mijn vader? Mijn moeder?) lost de ramp op door mij een klein popje uit mijn poppenverzameling te laten halen.
    Mijn moeder kleedt dit popje aan (Was ze er toch bij? Waar? In de kamer? In bed?) Jurkje van gaas (Natuurlijk hebben engelen jurken van gaas. Dat wist ik al.)
    Luieronderbroekje (Vast de enige engel ooit met een luieronderbroekje, bedenk ik nu).
    Een klein blauw kroontje op haar hoofd, geknipt uit een aluminium dop van een karnemelkfles (Dat moet van een karnemelkfles zijn geweest) en vastgeplakt met Velpon (Natuurlijk vastgeplakt met Velpon. Alle belangrijke dingen werden in die tijd vastgeplakt met Velpon.). In de loop van de jaren is dat kroontje van haar hoofd gevallen. De Velpon zit nog op haar kopje.
    De vleugels plakt mijn vader aan het ruggetje vast met zegellak (Komt de interessante staaf zegellak weer eens tevoorschijn. Daar moet vuur bij komen om de lak te laten smelten. Deze indrukwekkende handeling vergoedt wel wat van mijn verdriet, naar ik vermoed. Want zegellak: dan is het echt heel belangrijk.).
    Vanaf dat moment weet ik het absoluut zeker: engelen zijn meisjes (vanaf drie dagen later heb ik geen moeder meer om me te vertellen dat engelen doorgaans geen meisjes zijn).

    Kerstboom

    Ik heb de engel in de boom gehangen (Genoeg getroost? Ik weet het niet.). Wat ik wel weet is dat deze engel sinds 1957 een leven lang met mij is meegegaan. Ook al zijn er grote gaten in mijn gevoels-herinneringen aan toen: wat ik in deze kleine engel heb meegenomen is LIEFDE.

    Engelengeduld

    Hoe moeilijk het thema ‘herinneringen en herinneren’ ook voor jou als Verlaat Verdriet-er kan zijn: de meest waardevolle herinnering aan je overleden ouder ben je zelf.
    Zorg dus goed voor deze kostbare herinnering aan je overleden ouder.
    Zorg met aandacht.
    Zorg met LIEFDE.
    Heb ENGELENGEDULD met jezelf.