• | | | | | |

    Sterk en volwassen: een praktijkvoorbeeld

    DoorTitia Liese

    Steeds vaker kom ik het tegen in mijn praktijk, de Verlaat Verdriet-ers die zo zijn vastgelopen dat ze geen andere mogelijkheid meer zien dan hulp te zoeken. Verlaat Verdriet-ers die zich onmiddellijk, in het eerste gesprek met de hulpverlener, niet gehoord, niet gezien, niet serieus genomen, afgewezen en gekleineerd voelen (terwijl de hulpverlener naar alle waarschijnlijkheid de bedoeling heeft gehad de hulpvrager juist een hart onder de riem te steken). Zo ook S. Enkele maanden geleden nam ze contact met me op. S., nu midden 20, verloor als kind haar beide ouders. Ze heeft gevochten als een leeuw om zich staande te houden, en zo goed en zo kwaad als dat ging haar opleiding af te maken. In het eerste jaar van haar studie begon haar lijf te protesteren. Kleine en grotere ongelukjes ‘overkwamen’ haar, ze ontwikkelde zware migraine. Ook psychisch kreeg ze steeds meer klachten. Studeren lukte niet meer. Ze besloot zich aan te melden voor hulp.

    Je hebt het tot nu toe prima gered

    Zo kwam S. bij een psychiater terecht. Hij hoorde haar aan. Zijn conclusie deelde hij haar al snel aan haar mee: ‘Je hebt je tot nu toe prima gered. Er is niets met je aan de hand’. Volkomen beduusd verliet ze de praktijkruimte. ‘Dan zal ik wel gek zijn’, bedacht ze en probeerde haar leven zoals het was geweest voor ze vastliep weer op te pakken. Dat mislukte volkomen, maar hulp vragen: dat durfde ze eigenlijk niet meer. De reactie van de psychiater was als een koude afwijzing bij haar binnen gekomen. Uiteindelijk, na een zoektocht op het web vond ze mij. En nam, gelukkig, contact met me op.

    Sterk en volwassen

    ‘Ik zie een sterke vrouw tegenover me zitten, die het verlies van haar vader heel volwassen heeft verwerkt’, zegt de huisarts tegen M. M, eind 20, verloor op haar 15e haar vader. Ze had zich bij de huisarts gemeld omdat ze vast was gelopen. Ook zij ging naar de huisarts omdat ze voelde dat dringend hulp nodig had om niet te verzanden en nog verder vast te komen zitten. Ook M. voelde zich niet gehoord, niet gezien en niet serieus genomen door de huisarts. ‘Als er nog eens iets is, mag je terugkomen, hoor’, zei de huisarts bij het afscheid. Desondanks voelde M. zich afgewezen. Geraakt op één van de meest kwetsbare Verlaat Verdriet-gebieden: je afgewezen voelen. Ook zij durft niet opnieuw naar de huisarts te gaan. Bang dat ze weer afgewezen zal worden.

    Ervaringen

    Ken je deze of een soortgelijke ervaring? Je kunt reageren via deze blog, of, als je dat prettiger vindt direct naar mij: titia@verlaatverdriet.nu.
    Ervaringen zijn welkom en helpen ons met deze ervaringen iets te doen.

     

  • | | | | | |

    Rouwen om een verloren leven

    DoorTitia Liese

    Rouwen om een verloren leven: een voorbeeld uit de praktijk

    ‘Ik rouw om mijn verloren leven. Ik rouw om het gevoel dat ik, na het verlies van mijn vader, niet meer heb geleefd’. M., een nog jonge vrouw (begin 30), zegt het tijdens een individuele Verlaat Verdriet-basisworkshop. Ze zegt het hardop. Grimmig. In haar stem klinken verdriet, boosheid, machteloosheid en een eindeloze eenzaamheid.

    Voor ‘de buitenwereld’ zijn Verlaat Verdriet en verlate rouw bij Verlaat Verdriet nog (te) vaak onbegrijpelijke fenomenen. Niet te vatten. ‘Dat is toch al zo lang geleden?’ ‘Daar kun je nu toch geen last meer van hebben?’ ‘Je koestert je verdriet’. Een kleine greep uit de opmerkingen die Verlaat Verdriet-ers vaak te horen krijgen, als ze vertellen over het verdriet, de pijn en de boosheid die hun leven moeizaam en zwaar maken. ‘Ik leef in een hel’, zegt een andere Verlaat Verdriet-er. ‘Ik wil dit leven niet meer.’

    Voor veel Verlaat Verdriet-ers is het (te) moeilijk om toe te geven, maar veel van hen kennen die gevoelens een verloren leven te leven. Voor veel ‘buitenstaanders’, en dan bedoel ik de ‘buitenstaanders’ die wel begrip op kunnen brengen voor de levenslange invloed van het vroege verlies van een ouder, is een verlaat rouwproces een rouwproces om je overleden ouder. Een verlaat rouwproces is echter veel meer dan dat alleen. Een verlaat rouwproces is een veel meer omvattend proces, dat uit veel dimensies en veel lagen bestaat.

    Dimensie van een verlaat rouwproces

    De rouw om een verloren leven is één van die dimensies in dit proces. ‘Weet je wat het is’, geef ik M. als antwoord op haar uitroep. ‘Dit is een moment waarop je je leven kunt veranderen. Iedere dag die je boos, verdrietig, wanhopig, wrokkig blijft om je verloren leven, plak je aan je verloren leven. Jij kiest er nu voor het anders te gaan doen. Jij kiest er nu voor te gaan leven, in plaats van te overleven. Jij kiest er hier en nu voor jezelf een uitweg te gunnen uit pijn, boosheid, verdriet, wanhoop en wrok. Door hier te zijn heb je die keuze gemaakt. Je geeft jezelf een nieuw leven door je verlate rouwproces aan te gaan. Het is tijd voor je om te rouwen om je verloren leven.’

    Tip

    Lees meer over het gevoel van een verloren leven in de metafoor van Toine in mijn boek Teruggaan om verder te kunnen.

  • | | |

    De Volkskrant, Sir Edmund en cortisol

    DoorTitia Liese

    ‘De dood van mijn moeder/mijn vader heb ik wel verwerkt. Echt waar, dat weet ik zeker. Maar mijn lijf doet nog steeds iets anders.’ Hoe vaak heb ik deze verzuchting niet te horen gekregen! Ook ikzelf heb dat gevoel heel sterk gekend. Mijn lijf doet iets anders.

    Al geruime tijd houd ik me bezig met het verband tussen de productie van cortisol en jong ouderverlies – het verlies van veiligheid, geborgenheid en continuïteit moet ik hier eigenlijk schrijven.

    Afgelopen zaterdag (6 juni 2015) las ik in Sir Edmund, weekendbijlage van De Volkskrant, het klein artikel van Ellen de Visser: Waarom is troostrijk eten altijd vet of zoet? (pagina 7) In dit artikel wordt een verband gelegd tussen stress-hormoon cortisol en de behoefte aan troost-eten. Voor troostrijk-eten-verslaafde-Verlaat Verdriet-ers een verrassend artikel om te lezen (om niet te zeggen: tot je te nemen). Maar niet alleen voor troost-eters, ook voor Verlaat Verdriet-ers die nieuwsgierig zijn naar dit stresshormoon, en die in (heel) klein bestek iets willen lezen over de aanmaak en de gevolgen van de cortisol-productie: een aanrader.

    Citaat

    …………………… De boosdoener is cortisol, het hormoon dat wordt aangemaakt bij stress. Het is bedoeld om het lijf na een stress-aanval weer tot rust te brengen, maar bij langdurige zorgen slaagt het lichaam er niet in om de productie te staken. En dat is beroerd, want cortisol is een sloper…………….

    Cortisol is een sloper

    Dat klinkt me bekend in de oren: cortisol is een sloper. Zelf heb ik altijd het gevoel gehad dat ik mijn eigen lijf dagenlang aan het vergiftigen was, na een hevige stress-aanval.
    De ervaring komt aardig in de buurt, zou ik zo zeggen!

     

  • | | | | | | | |

    Tijd voor verandering: time out

    DoorTitia Liese

    De signalen waren er een jaar geleden al volop: ik was moe. Niet alleen fysiek, maar ook mentaal. Doodmoe. Twintig jaar Verlaat Verdriet-werk + de voorafgaande jaren van mijn eigen intense en intensieve proces waren bepaald niet langs me afgegleden. Ik deed het een tijdje rustiger aan, maar pakte mijn werk weer op zodra de energie zich aandiende. Te vroeg!
    Begin april van dit jaar maakte ik een heel bijzondere en indrukwekkende reis door IJsland. Meteen daaraan sluitend kreeg ik griep. Een heftige griep, waar ik maar moeizaam van herstelde. Te moeizaam. En veel te langzaam. Alles wat ik van mezelf moest in de afgelopen weken kon rekenen op een intens gevoel van weerzin.

    Jippie! Ik heb er weer ZIN in

    Vanochtend vroeg fietste ik naar Elburg voor een behandeling bij de osteopaat. Ineens voelde ik door mijn hele lijf: Jippie, ik ben er weer! Ik heb er weer ZIN in! En meteen wist ik: dit ga ik anders doen dan vorig jaar. Dit is het moment om niet alleen van binnen te besluiten, maar het ook naar buiten toe te zeggen: het is tijd voor een time-out. Het is tijd voor verandering. Het is tijd voor veranderkracht. Het is tijd om verandering tijd en ruimte te geven. Het is tijd om tijd en aandacht te besteden aan mijzelf. Ik neem een time out. En ik neem alle tijd en alle ruimte om te onderzoeken:

    • Hoe kan ik in de komende jaren, naast de basisworkshops en de jaartraining De kunst van het verbinden Verlaat Verdriet-ers van dienst zijn;
    • Hoe zet ik in de komende jaren Verlaat Verdriet verder op de kaart en creëer ik meer maatschappelijk bewustzijn omtrent de levenslange invloed van de vroege dood van een ouder;
    • Hoe zet ik in de komende jaren de kennis en de inzichten die ik heb verworven – en verder heb ontwikkeld – in;
    • Hoe geef ik dat vorm;
    • Welke plaats geef ik mijzelf daarin;
    • Wat is goed voor mij.

    Met dat laatste: wat is goed voor mij ben ik al begonnen. De rest komt mee als ik mezelf de tijd en de ruimte daarvoor gun.

    Nieuwe berichten

    De komende zomermaanden ga ik vooral ook genieten van het vorm en inhoud geven aan ons nieuwe verblijf op Terschelling.
    Begin september 2015 starten we een nieuw seizoen, met de tweede bijeenkomst van de jaartraining De kunst van het verbinden en een dag later met de presentatie van mijn nieuwe boek: Gids voor Verlaat Verdriet.

    Maar: wees niet verbaasd als je van tijd tot tijd toch een nieuw bericht van me onder ogen krijgt. Want dat gebeurt vooral ook met mijn Verlaat Verdriet-werk: Verlaat Verdriet houdt me altijd bezig. Letterlijk: dag en nacht. Altijd weer dienen zich nieuwe thema’s en inzichten aan. Thema’s en inzichten die gedeeld willen worden. Ook wat dat betreft is het fijn weer ZIN te hebben. Dan kunnen (nieuwe) thema’s en inzichten – zoals nu in dit bericht het geval is – letterlijk gedeeld worden.