• | | | |

    Wat is dat toch met Verlaat Verdriet?

    DoorTitia Liese

    ‘Ik kwam toevallig op je site terecht en ik ben helemaal van slag. Zo lang gezocht. Wat is er toch met me aan de hand? Alles wat ik las herkende ik. Deze site gaat over mij. Ik wil heel graag je workshop komen doen.’

    WAT IS DAT TOCH?

    Wat is dat toch met Verlaat Verdriet? Een hele goede vriend van me was acht jaar toen hij zijn vader verloor. Een werkzaam leven lang geestelijk zorgverlener. Iedereen bijstaan. Altijd zorgen voor andere mensen. Zijn eigen Verlaat Verdriet-thema’s gaat hij uit de weg, al zo lang ik hem ken. Gisteravond sprak ik mijn vriendin – zijn vrouw – aan de telefoon. Nu over zijn jongere broer, die zeven jaar was toen de vader overleed. Ook een werkzaam leven lang geestelijk zorgverlener. Iedereen bijstaan. Altijd zorgen voor andere mensen. Nu totaal vastgelopen. Medicatie. Therapie. Mag overal over gaan, maar niet over Verlaat Verdriet.
    In mijn naaste omgeving. Vrouw.  Acht jaar toen ze haar moeder verloor. ‘De dood van mijn moeder heb ik allang verwerkt.’ Ondertussen: Altijd alles onder controle houden. Migraine. Angst- en paniekaanvallen. Altijd fysieke klachten. Dan dit, dan dat. Houdt nooit op.

    DAGELIJKSE IMPACT

    Ik kan nog wel even doorgaan. Zo niet dagelijks, dan toch meer dan eens per week krijg ik de signalen. Mensen die al een leven lang worstelen met onbegrepen klachten. Of klachten hebben die ze nooit relateren aan het vroege verlies van hun ouder(s). Verlaat Verdriet-ers die de dagelijkse impact van het vroege verlies van hun ouder(s) niet onder ogen kunnen – of willen – zien.

    TIPS VOOR VERLAAT VERDRIET-ERS

    TIPS VOOR HULPVERLENERS

    Handreikingen voor hulpverleners (stuur een mailtje naar info@verlaatverdriet.nu als je Handreikingen voor hulpverleners wilt bestellen. Prijs: € 15, 95)

    Er is heel veel beschikbaar in het Nederlandse taalgebied – maak er gebruik van, of geef het door!

  • | | | | |

    Hulpverlening en ervaring ontmoeten elkaar bij symposium

    DoorTitia Liese

    Teruggaan om verder te kunnen

    Annemieke A. schreef haar verslag Hulpverlening en ervaring ontmoeten elkaar over een prachtige dag: symposium Teruggaan om verder te kunnen. Het bijzondere symposium voor hulpverleners waar we – vanuit onze ervaringen – hebben laten zien dat een Verlaat Verdriet-proces een uitnodiging is terug te gaan, om verder te kunnen. Een prachtige dag, mede dankzij de inzet van zo’n twintig Verlaat Verdriet-ers die op deze dag als onbetaalde vrijwilligers hun bijdrage hebben geleverd.

    Een dag die er niet had kunnen zijn als niet zeven – eveneens onbetaalde –  ervaringsgenoten ruim anderhalf jaar lang schouder-aan-schouder dit symposium hebben voorbereid. Een mooie groep, die al werkend steeds beter en mooier op elkaar ingespeeld raakte. Zo hebben we niet alleen een mooi en waardevol symposium neer kunnen zetten, maar zijn we ook als groep gegroeid in het verduurzamen van de kennis van Verlaat Verdriet en verlate rouw.

    Hulpverlening en ervaring ontmoeten elkaar bij symposium Teruggaan om verder te kunnen

    Op 8 november 2025 kwamen rond de 50 hulpverleners samen in Harderwijk om meer te leren over Verlaat Verdriet: het levenslange effect van de vroege dood van een ouder, en alles wat daarbij komt kijken. Het was een dag vol ervaringsverhalen, maar ook vol herkenning. Want al snel nam de dag na rondvraag van dagvoorzitter Maria de Greef een onverwachte wending: veel van de aanwezige hulpverleners zijn ook zelf ervaringsdeskundige. Lees een verslag van een bijzonder symposium waar kennis en ervaring op een bijzondere manier samenkwamen…..

    Het verslag van Annemieke

    Lees het hele verslag van Annemieke A., en zie de mooie foto’s die fotograaf Alex Witteveen op deze dag voor ons heeft gemaakt op Kenniscentrum Verlaat Verdriet.

  • | | | | | |

    Verdriet verwerken en verlies verwerken

    DoorTitia Liese

    De specifieke dynamiek van verlate rouw bij Verlaat Verdriet. Het is nog lang geen kennis die beklijft. Niet alleen bij Verlaat Verdriet-ers zelf, maar zeker ook niet bij professionals. De moeite waard dus om er ook hier nog eens bij stil te staan. In de Verlaat Verdriet-workshops is het steeds weer een eyeopener voor de deelnemers als ik mijn visie op verdriet verwerken en verlies verwerken toelicht.

    Verdriet verwerken en verlies verwerken

    In het Nederlands maken we, ook gevoelsmatig, geen of nauwelijks verschil tussen verdriet verwerken en verlies verwerken. Als het om volwassenen gaat is het niet zo’n ramp dat we dat verschil niet maken. Maar als het om kinderen gaat is het wel degelijk een regelrechte ramp dat we het verschil niet maken tussen beide termen.

    Verdriet verwerken

    Je kunt kinderen helpen het verdriet om een ouder in goede banen te leiden – en laat niemand nalaten dat op een goede manier te doen. (tip: bij een goede manier voor het in goede banen leiden van jong ouderverlies maak je op een goede manier gebruik van ervarings-gebaseerde kennis van de levenslange invloed van het vroege verlies van een ouder).

    Verlies verwerken

    Het vroege verlies van een ouder – of beide ouders – kan pas verwerkt en geheeld worden als duidelijk is wat het onomkeerbare verlies van de ouder(s) – en de ingrijpende veranderingen die dat verlies tot gevolg heeft gehad – heeft aangericht op het moment van het verlies/de verliezen en de jaren die daarop zijn gevolgd. En niet eerder. De levenslange impact van jong ouderverlies wordt pas werkelijk serieus genomen als goede en adequate hulp voorhanden is voor volwassenen die in hun jeugd hun ouder(s) verloren.

    Om over na te denken

    De gevolgen van jong ouderverlies kunnen pas verwerkt en geheeld worden als duidelijk is wat dat verlies heeft aangericht. Dus in de volwassenheid.

    • Zolang we blijven denken dat we problemen kunnen voorkomen – namelijk dat ‘ze’ er later last van krijgen;
    • zolang we niet onder ogen zien hoe omvangrijk de impact van onomkeerbare, levens-veranderende ervaringen in een kinderleven is;
    • en zolang we niet de diepte en de omvang van jong ouderverlies onderkennen en erkennen

    creëren we problemen die groter en hardnekkiger zijn we ons voor kunnen (en willen) stellen. Ondanks al onze goede bedoelingen.

    Symposium voor hulpverleners

    Ervaar en leer als hulpverlener op de meest mooie en indringende manier meer van de levenslange impact van de gevolgen van jong ouderverlies tijdens symposium Teruggaan om verder te kunnen.

    Kenniscentrum Verlaat Verdriet

    Van Verlaat Verdriet naar verdriet verlaten

    Zien en horen

    Rouw kent geen tijd

  • | | | |

    Verlaat Verdriet-lessen uit het leven gegrepen

    DoorTitia Liese

    Verlaat Verdriet-lessen uit het leven gegrepen

    Ben je hulpverlener?
    Werk je met Verlaat Verdriet-ers?

    Zomergasten

    Afgelopen zondag – 10 augustus 2025 – vond in Zomergasten een gesprek plaats tussen interviewer Griet op de Beeck en cabaretière, actrice en Verlaat Verdriet-er Eva Crutzen.

    Kenmerkende patronen

    Nodig je Verlaat Verdriet-cliënt uit het vraaggesprek tussen beide vrouwen terug te kijken.

    • Welke van de Kenmerkende Patronen bij Verlaat Verdriet merkt jouw cliënt op?
    • In welke van de Kenmerkende Patronen herkent jouw cliënt zich?
    • Wat kan jouw cliënt vertellen over de Kenmerkende Patronen waarin hij/zij zich herkent?
    • Wat kan jouw cliënt vertellen over de Kenmerkende Patronen waarin hij/zij zich niet herkent?

    Rouw kent geen tijd

    Nodig jouw cliënt uit te kijken naar de video’s Rouw kent geen tijd op YouTube.

    • In welke van de Verlaat Verdriet– thema’s die in de video’s worden genoemd herkent jouw cliënt zich?
    • Wat kan jouw cliënt vertellen over thema’s die hij/zij herkent?
    • In welke van de Verlaat Verdriet– thema’s die in de video’s worden genoemd herkent jouw cliënt zich niet?
    • Wat kan jouw cliënt vertellen over Verlaat Verdriet-thema’s die hij/zij niet herkent?

    Teruggaan om verder te kunnen

    Raad jouw cliënt aan het boek Teruggaan om verder te kunnen te lezen.

    Lees meer

    Symposium

    Breid je kennis uit van de gevolgen van jong ouderverlies. Meld je aan voor Verlaat Verdriet-symposium voor hulpverleners 2025: Teruggaan om verder te kunnen. Je bent van harte welkom op deze leerzame dag.