• | |

    Een heel merkwaardig fenomeen

    ‘Kinderen die en ingrijpend verlies lijden hebben baat bij een stabiele omgeving. Dan kunnen ze goed worden opgevangen.’ Ik lees woorden van een wetenschapper die zich heeft gespecialiseerd in kinderen, verlies en rouw bij een krantenartikel over kinderen die jong een ouder verliezen. Deze wetenschapper is gevraagd hierover als deskundige iets te zeggen. JA, denk ik dan. JA. Daar heb je vast helemaal gelijk in. Kinderen hebben baat bij een stabiele omgeving. Maar wat denk je dat er zo verschrikkelijk, zo onomkeerbaar is verwoest als een ouder overlijdt? Of dat nu is na een ziekbed. Of plotseling. Verwacht. Of onverwacht. Wat denk je dat er over is van die stabiele omgeving na het overlijden van de ouder (voor zover die omgeving al stabiel was)? Denken wetenschappers nog altijd dat als je als kind maar een leuke tante had, of een leuke buurvrouw die met de koekjestrommel klaar zat, dat je er dan later ‘geen last van hebt’?

    Een heel merkwaardig fenomeen

    Voor mij nog steeds – en eigenlijk in toenemende mate – een heel merkwaardig fenomeen. Wetenschappers die zich gespecialiseerd hebben in kinderen, verlies en rouw die zich altijd weer opwerpen als deskundige als het gaat over jong ouderverlies op de langere termijn. Wat weten deze wetenschappers over de gevolgen van jong ouderverlies? Laat me gokken. Niets. Helemaal niets. Tenminste niet iets wat je ‘wetenschappelijke kennis’ zou kunnen noemen. JA, denk ik als ik weer iets lees van een wetenschapper als ‘deskundige’. Je weet iets van het begin. Dat zou kunnen. Maar wat weet je in s’ hemelsnaam van de gevolgen?

    Ik wil erbij zijn

    ‘Ik ben nog helemaal confuus. En eigenlijk nog helemaal in de war.’ Gisteren. Namiddag. Telefoon. Ik hoor een stem. Overduidelijk nog confuus, en in de war. ‘Ik kreeg een krantenartikel toegestuurd. Gaat over een symposium. Ik weet niet wat me overkomt.’ De stem hapt even naar adem. ‘Ik heb meteen jouw hele site gelezen. Al jouw filmpjes bekeken. Altijd heb ik geweten dat er iets met mij aan de hand is. Nooit heb ik er woorden aan kunnen geven. En nu, ineens, lees ik het. Zie ik het. Ik heb je heel impulsief gebeld. Maar ik wil me heel graag aanmelden voor het symposium. In wil erbij zijn. Alles zien. Alles meemaken. Kan dat nog?

    Doen

    Verlaat Verdriet-symposium Ontmoeting met Ap Dijksterhuis.
    Zaterdag 2 maart in Nunspeet. Verloor je ook je ouder(s) in je jeugd? Wil je er ook bij zijn? Zo lang het kan maken we met liefde een plekje voor je (let op: je kunt alleen deelnemen als je je tevoren hebt aangemeld!). Stuur een mailtje naar symposium@verlaatverdriet.nu met duidelijke vermelding van je naam, dan laten we je weten of we nog ruimte hebben.

    Lezen

    Teruggaan om verder te kunnen 

    Zien

    Rouw kent geen tijd

     

  • | | |

    Verlaat Verdriet-er, (g)een klootzak

    (G)een klootzak

    Gisteren plaatste ik mijn blog over het boek van Rine Palsma: Ode aan een klootzak. Ode aan een klootzak is een indringend, verdrietig en pijnlijk boek. Een Verlaat Verdriet verhaal zoals er veel van deze verhalen zijn. Van, en over Verlaat Verdriet-ers.

    Nog een Verlaat Verdriet-verhaal

    Maar…
    Ode aan een klootzak
    is niet alleen een verhaal over twee meisjes die hun moeder verloren. Dit boek draagt nog een Verlaat Verdriet-verhaal in zich. Namelijk het verhaal van de vader van de schrijfster. Een verhaal dat ook verteld moet worden. Al lezend in dit boek merkte ik dat mijn hart steeds meer uitging naar deze man. Deze intens eenzame man. De man die niet anders meer kon dan een einde maken aan zijn verloren leven. Nooit eerder heeft het desolate leven en einde zoveel beeld in mij opgeroepen als in dit boek gebeurde.

    Jong ouderverlies

    Een man. Kind van een vader die na de vroege dood van zijn vrouw achterbleef met een jong kind. Onmiddellijk op zoek ging naar een nieuwe moeder voor zijn kind. Een vrouw trouwde die heel veel jonger was dan hij. Een nieuw kind kreeg met deze vrouw, de vader van de schrijfster. Ziek werd. Na jaren van aftakeling dood ging toen zijn zoon nog een puber was. Zoon die alleen achterbleef met een alleenstaande moeder. Vrouw die zich ver verheven voelde boven al haar medemensen. Hoeveel gelegenheid heeft deze man gehad om een veilige en geborgen jeugd te ervaren? Vlucht in extreme controle. Een leven dat al niets meer te maken heeft met leven, maar alles met overleven. Een allesoverheersende angst voor afwijzing. De vicieuze cirkel van trauma. De eenzame, pijnlijke weg naar zelfondermijning. Naar extreme (zelf)verwaarlozing. 

    Verloren leven

    Studeert. Met succes. Mede dankzij zijn aanleg voor exacte vakken. Leraar wordt. Trouwt. Twee dochters krijgt. Vervolgens jong zijn vrouw verliest, de moeder van zijn twee dochters. De zoektocht naar een nieuwe moeder voor zijn dochters al inzet tijdens de ziekte van zijn vrouw. Een nieuwe moeder voor zijn dochters vindt. Dat wat allemaal al fout zat wordt erger. En nog erger. En nog erger. Fout wordt op fout gestapeld. Falen op falen. Geen terugweg meer. Geen uitweg meer.

    Bijna naakte man ligt dood in de verwaarloosde tuin van zijn verwaarloosde huis. Doodgevroren. De leraar natuurkunde die exact heeft berekend hoeveel alcohol je nodig hebt, en hoeveel pillen. Hoe laag de temperatuur moet zijn om dood te vriezen in je tuin. Zo goed als naakt. Beeld van mislukking. Van ondraaglijke eenzaamheid.

    Kenmerkende patronen

    Het is te danken aan het lezen van dit boek dat ik de Kenmerkende Patronen nog eens onder de aandacht heb gebracht. Ga je dit boek lezen? Pak de Kenmerkende Patronen  erbij. Zie ook het verhaal achter het verhaal van de vrouw die als heel jong kind haar moeder verloor door overlijden.

    Pleidooi 1

    Ik weet iets van Verlaat Verdriet. Ik weet ook iets van het uitgeven van boeken. Verlaat Verdriet-er: ook al heb je nog zoveel redenen om te schrijven over de gevolgen die het vroege verlies van je ouder(s) op je heeft gehad, realiseer je wat je doet als je jouw verhaal uitgeeft in boekvorm. Deze man, de man die vrijwel naakt stierf in de vrieskou. In zijn eigen tuin, na een totaal verloren leven. Wordt in dit boek tentoongesteld voor wie het allemaal wil lezen. Dood. Volkomen naakt. Traceerbaar voor ieder die daar nieuwsgierig naar is. Denk na, Verlaat Verdriet-er voor je dit doet. Als het eenmaal in een boek staat kun je nooit meer ongedaan maken wat je hebt gepubliceerd. Ook al heb je daar achteraf nog zoveel spijt van.

    Pleidooi 2

    We kunnen de gevolgen van jong ouderverlies nooit werkelijk onder ogen zien, nooit werkelijk begrijpen als we niet ook het verloren leven van deze man kunnen zien. Willen zien. Al jaren en jaren probeer ik meer aandacht te genereren voor de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn. Zoveel lijden kan worden verlicht als de kennis uit ervaring eindelijk veel serieuzer wordt genomen.

    Blogs

    Ode aan een klootzak
    Kenmerkende patronen 

    Lezen

    Teruggaan om verder te kunnen

    Zien

    Rouw kent geen tijd 

  • | | | |

    Het warme bad van de Kenmerkende Patronen

    Het warme bad

    Het warme bad van de Kenmerkende Patronen. En het warme bad van de ontmoeting met ervaringsgenoten. Ervaringsgenoten brengen onder woorden wat je zelf nooit onder woorden kon brengen. Jij brengt onder woorden wat zij nooit onder woorden konden brengen. Samen kom je tot de verrassende conclusie: ZIE JE WEL, WE ZIJN NIET GEK!

    Ervaringsgenoten ontmoeten

    Ervaringsgenoten ontmoet je in levenden lijve, bijvoorbeeld tijdens de Verlaat Verdriet-workshops. Tijdens de schrijfretraite De weg van liefde. Of tijdens symposium Ontmoeting met Ap Dijksterhuis.

    Ervaringsgenoten lezen

    Ervaringsgenoten ontmoet je ook in boeken. In romans. In (literaire) thrillers. Biografieën. Autobiografieën. Of in levensverhalen. Dan kan het bij het lezen helpen de taal van Verlaat Verdriet en Verlaat Verdriet-ers te kennen. Je bent dan voorbereid. Herkent de thema’s. Voelt je erkend. Wat je leest gaat op een bijzondere manier voor je leven. Om je hierbij te helpen breng ik de Kenmerkende Patronen bij Verlaat Verdriet nog eens onder je aandacht. Print ze vooral uit. Leg ze naast je boek. Je leest dan een heel ander boek dan je gelezen zou hebben als je je niet bewust bent van de meest bekende Verlaat Verdriet-thema’s. Van de taal van Verlaat Verdriet en Verlaat Verdriet-ers.

    Tip

    In mijn blogs plaats ik regelmatig titels van boeken met opvallend veel Verlaat Verdriet-thema’s. Ik wens je veel leesplezier met deze bijzondere vorm van het warme bad. Je leest mijn blogs op mijn site.

    Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet

      • Je altijd aanpassen
      • Niet om kunnen gaan met grenzen
      • Abrupt de verbinding kunnen verbreken
      • Je vaak overvallen voelen door gevoelens van machteloosheid
      • Een basaal gebrek aan zelfvertrouwen
      • Weinig vertrouwen hebben in de toekomst
      • Moeite hebben met ruimte innemen
      • Altijd geven
      • Moeite hebben met intimiteit
      • Gehinderd worden door verliesangsten

    Kenmerkende patronen 2

      • Je anders voelen dan andere mensen
      • Onverschilligheid
      • Weinig incasseringsvermogen hebben
      • Altijd zorgen voor anderen
      • Je vaak afvragen wat ‘missen’ eigenlijk is
      • Er van buiten stoer en zelfstandig uitzien, maar van binnen een zwart gat voelen
      • Angst voor eigen ouderschap
      • Niet kunnen ontvangen
      • Gehinderd worden door angsten voor verandering
      • De lat altijd heel erg hoog leggen

    Kenmerkende patronen 3

      • Angst niet ouder te worden dan je moeder/je vader werd
      • Het gevoel hebben altijd alles alleen te moeten doen
      • Geen hulp kunnen vragen
      • Altijd alles onder controle houden
      • Geen afscheid kunnen nemen
      • Gezondheidsproblemen
      • Geen of weinig besef hebben van eigen kwaliteiten
      • Niet kunnen genieten
      • Een scheiding in jezelf voelen tussen gevoel en verstand
      • Geen basis onder je bestaan voelen

    Kenmerkende patronen 4

      • De neiging hebben tot bagatelliseren van het verlies van je ouder
      • Geen kritiek kunnen incasseren
      • Leven vanuit een gevoel van tekort
      • Twijfel aan je bestaansrecht
      • Altijd waakzaam zijn
      • Autoriteitsproblemen
      • Angst voor het cascade-effect
      • Geen complimenten kunnen incasseren
      • Je snel buitengesloten voelen
      • Weinig of geen gevoel van eigenwaarde hebben

    Doen

    Zelftests

    Lezen

    Zien

    Rouw kent geen tijd 

     

  • | |

    Kun je ooit nog geloven…..

    In het begin van mijn Verlaat Verdriet-werk organiseerde ik een paar keer een themadag met de titel: Kun je ooit nog geloven dat de dingen ook goed kunnen gaan? Kun je ooit nog geloven dat de dingen ook goed kunnen gaan als je zo vroeg als wij hebt meegemaakt dat de dingen niet goed gingen? Helemaal niet goed? Als er een innerlijke breuk is ontstaan in je leven, een ruptuur, door het vroege verlies van je ouder die je (bijna) niet meer hebt kunnen overbruggen?
    Mijn moeder werd ziek toen ik een jaar of zes was. Werd opgenomen in het ziekenhuis. Kon niet mee op vakantie. Ik miste haar. Ik miste haar zo verschrikkelijk dat ik besloot haar nooit meer te missen. Paste me aan. Zo goed en zo kwaad als dat ging.
    Mijn moeder overleed. Acht jaar was ik. Ik had al besloten haar niet meer te missen. Paste me aan. Zo goed en zo kwaad als dat ging.
    Er kwamen tantes. Oma’s. Nichten. Mevrouwen. Huishoudsters. Om ons te helpen. Op te passen. Ik paste me aan. Zo goed en zo kwaad als dat ging.
    Mijn vader trouwde met een nieuwe vrouw. Ik kreeg een nieuwe moeder. Maar ik wilde helemaal geen nieuwe moeder. Ik paste me aan. Zo goed en zo kwaad als dat ging.

    Tegenslagen incasseren

    Kortom: vanaf mijn vroege jeugd had ik geleerd tegenslagen te incasseren. Me aan te passen aan situaties die ik niet wilde. Die niet goed waren voor mij. Maar die zich wel aandienden. Overleefkracht heet dat, denk ik. Er het beste maar van zien te maken. Ik moest me zien te redden. Alleen. Altijd hield ik er rekening mee. Natuurlijk komt het niet goed. Je kunt je als Verlaat Verdriet-er hier ongetwijfeld je eigen situaties bij voorstellen.

    Kun je ooit nog geloven dat de dingen ook goed kunnen gaan?

    Kun je ooit nog geloven dat de dingen ook goed kunnen gaan? Op het moment word ik er stevig mee geconfronteerd. Er doet zich een nieuwe situatie voor in ons project in Codiponte. Ik heb er gisteren een blog over geschreven. Ineens, heel onverwacht, gaan de dingen goed. Sinds een paar dagen voel ik wat dat met mij doet. Hoe mijn hele systeem zich roert. JA, ik zie dat de dingen ook goed kunnen gaan. Het geniepige als- het- mis- gaat- moet- ik- dat- kunnen -incasseren-stemmetje snerpt zo nu en dan nog door me heen. Maar tegelijkertijd voel ik de positieve energie van het vertrouwen dat de dingen ook goed kunnen gaan. Een leven lang heb ik geleefd met het diepe gevoel dat de dingen nooit goed kunnen gaan. Heb ik me schrap gezet. Me erop voorbereid de volgende klap te incasseren. Nu voel ik een diepe overtuiging: er zullen nog een heleboel praktische zaken te overwinnen zijn. Maar dat doen we wel samen. Het gaat goedkomen. Het is al goed.