• | | | |

    Camino del Amor: een middag over pelgrimage

    camino

    Een middag over pelgrimage: vroeg ouderverlies en de weg van liefde

    Inleiding door Titia Liese – Ervaringsdeskundige Verlaat Verdriet

    Titia Liese opent de middag als ervaringsdeskundige op het gebied van Verlaat Verdriet. Vanuit haar eigen praktijk en levenservaring deelt zij hoe Verlaat Verdriet — verdriet dat soms tientallen jaren verborgen blijft — een diepe maar onzichtbare stempel drukt op het leven van volwassenen die op jonge leeftijd hun ouder(s) hebben verloren.

    Titia legt uit wat Verlaat Verdriet is, hoe het zich manifesteert en waarom het zo lang onopgemerkt kan blijven. Zij begeleidt mensen op een liefdevolle en vakkundige manier in het erkennen en doorleven van dit verdriet. Haar werk vormt de inspirerende basis voor de bijzondere reis die Ronald Schouw ondernam. Het is dan ook geen toeval dat de workshop van Titia – Dubbel Ouderverlies – en later De weg van Liefde, het startpunt werd van Ronalds spirituele pelgrimstocht. Haar benadering en zijn tocht sluiten naadloos op elkaar aan — twee wegen die samen één verhaal vertellen over verlies, moed en bewustwording.

    Een gewone man, een buitengewone tocht

    Ronald Schouw is een gewone man met een bijzonder levensverhaal. Op achtjarige leeftijd verloor hij bij een traumatisch ongeval zijn beide ouders — een verlies zo ingrijpend dat het zijn hele verdere leven heeft gekleurd.  Ronald besloot zijn rouwproces voort te zetten op een manier die hij zelf nooit had verwacht: door te lopen. Hij nam een sabbatical van twee maanden en vertrok op pelgrimstocht naar Santiago de Compostela — in naam van zijn ouders, Vicari Pro — ten dienste van hen die er niet meer zijn.

    In het voorjaar van 2025 liep Ronald de Camino Português en in het najaar van 2025 de Camino Francés — in totaal ruim 1400 kilometer over oude Romeinse wegen, door bergen, dorpen, langs kerken en stilte.

    Kom luisteren op zondagmiddag 3 mei

    Ronald deelt zijn verhaal tijdens een bijzondere middag op zondag 3 mei. Hij neemt de aanwezigen mee op zijn tocht — van het eerste stap zetten tot de aankomst bij de kathedraal van Santiago de Compostela. Een verhaal over kwetsbaarheid, doorzettingsvermogen en de helende kracht van beweging en natuur.

    Tijdens de middag komen de volgende vragen aan bod:

    • Wat is de Camino? — De pelgrimsroute over eeuwenoude Romeinse wegen richting Santiago de Compostela in Spanje.
    • Wat is de geschiedenis van de Camino? — Van middeleeuwse bedevaartroute tot een van de meest populiare spirituele wandelroutes ter wereld.
    • Wat neem je mee op de Camino? — Over de inhoud van je rugzak, maar vooral over wat je innerlijk meedraagt en wat je onderweg los kunt laten.
    • Hoe heeft Ronald zijn Verlaat Verdrietproces voortgezet op de Camino? — Over de stappen die hij letterlijk en figuurlijk heeft gezet in zijn rouwproces.
    • Welke antwoorden heeft Ronald gevonden? — Over de inzichten, de rust en de verbinding die hij onderweg ontdekte.

    Een middag voor iedereen die geraakt is door vroeg ouderverlies, pelgrimstochten of de zoektocht naar zichzelf.

    • Plaats
    • Tijd
      • 14 uur – ± 16 uur
    • Kosten
      • De toegang is gratis, een donatie aan de kerk is welkom. 
  • | | |

    Waar rook is, is vuur

    Waar rook is, is vuur. Al een tijdje geleden kondigde ik aan dat het er aan zat te komen – de oude Verlaat Verdriet-site in een nieuwe vorm, met eigentijdse mogelijkheden. De rook was er dus al. Het vuur van toewijding ontstoken. En hoe! Al een tijdlang zijn Ronald en Stephanie bezig de migratie van de oude website naar de nieuwe vorm voor te bereiden. Een enorme klus voor allebei. De inhoud van de oude site www.verlaatverdriet.nu in z’n totaliteit gehandhaafd, maar in een hele nieuwe jas. Komend weekend gaat het gebeuren. De migratie van de site. 

    Dank, dank, dank

    ‘Ik vind dat jouw website een nieuwe vorm nodig heeft’ zei Ronald tijdens De weg van liefde twee jaar geleden. ‘En ik wil dat voor je gaan doen. Jouw werk is het waard om nog meer mensen van toegankelijke informatie te voorzien over de levenslange impact van jong ouderverlies ‘. ‘Daar wil ik aan meewerken’ zei Stephanie prompt tijdens die gedenkwaardige Weg van liefde.

    Een mooie, nieuwe samenwerking kon zich gaan ontwikkelen tussen Ronald, Stephanie en mij. Wat ben ik blij dat ik na ruim twintig jaar de verantwoordelijkheid voor de Verlaat Verdriet-site aan jullie professionele en vertrouwde handen over mag en kan dragen. Wat een mega-stap in de verduurzaming van mijn Verlaat Verdriet-werk. Ik ben niet alleen SUPER-trots op jullie, ik ben jullie ook SUPER-dankbaar voor onze hartverwarmende samenwerking. Het zal ook wennen zijn voor mij, maar het allermeeste voel ik nu: DANK! DANK! DANK!

  • | | | | |

    Alles hangt met alles samen

    Hoe leg je mensen – Verlaat Verdriet-ers, hulpverleners en andere geïnteresseerden – niet alleen de gelaagdheid en de complexiteit uit van Verlaat Verdriet, maar ook de schoonheid van een verlaat rouwproces?

    Mijnenveld

    In mijn video op YouTube krijg je daar het een en ander van mee als je de video Mijnenveld bekijkt. Door het Mijnenveld is de titel die ik lang geleden bedacht voor de gelaagdheid en de complexiteit van Verlaat Verdriet, en van een verlaat rouwproces. De term kwam toen voort uit mijn eigen verlate rouwproces. Mijn eigen tocht nog vers in m’n geheugen. Mijn tocht door mijn eigen mijnenveld van verstrikkingen, terug te voeren op de vroege dood van mijn moeder. Teruggaan in een tijd van rigide vooruitgangsdenken. De tijd waarin op teruggaan nog een zwaar taboe rustte. De mijnen en verstrikkingen uit mijn eigen leven. De mijnen en verstrikkingen die ik hoorde en zag bij de vele Verlaat Verdriet-ers met wie ik in de afgelopen dertig jaar heb gewerkt. Teruggaan naar een ervaring in je leven waar je voor geen prijs naar terug wilt gaan: het verlies van je ouder. Dat moment van existentiële eenzaamheid. Van ontreddering. Dat moment waarvoor je een stevig netwerk van overlevingspatronen hebt ontwikkeld om dat maar ver weg te houden.

    Alles hangt met alles samen

    Hoe mooi is het dan om het boek Vanwege hem te lezen. Geschreven door een Verlaat Verdriet-ster die acht maanden was toen ze haar vader verloor (dus niks: je hebt je vader niet gekend. Dus je kunt hem niet missen!). Een Verlaat Verdriet-ster die niet alleen opgeleid architecte is, maar ook historica. Die haar zoektocht heeft gestructureerd en opgebouwd zoals een bouwkundige een gebouw opbouwt. En zoals een historica historisch onderzoek doet. Dat wat nodig is. Zonder sentimenten. Helder. Duidelijk. Alle grote Verlaat Verdriet-thema’s belicht. Alles hangt met alles samen in haar verlate rouwproces. Innerlijke eenzaamheid. Het gemis van haar vader. De relatie met haar moeder. Haar zoektocht naar ‘Wie ben ik? Wat wil ik? Wat doe ik?’
    Kortom: een prachtig, leerzaam boek. Geschreven door een ras-vertelster.

    Titia op YouTube

    Het mijnenveld

    Lezen

    Horen en zien

    Rouw kent geen tijd 

     

  • | | | |

    Schouder aan schouder grote veranderingen in werking zetten

    Soms is het even – of iets langer – stil, terwijl je eraan gewend bent regelmatig nieuwe berichten te lezen over Verlaat Verdriet en verlate rouw. Dan kan het lijken alsof er niets gebeurt. Niks is minder waar. Schouder aan schouder zetten we grote veranderingen in werking. Tijd voor een update.

    Symposia

    Om te beginnen een korte terugblik. Na ons succesvolle symposium Vader, symposium voor Verlaat Verdriet-ers in 2024 organiseerden we met een mooie groep Verlaat Verdriet-vrijwilligers symposium Teruggaan om verder te kunnen voor hulpverleners. Tijdens deze gedenkwaardige dag deelden tal van Verlaat Verdriet-ers – onder leiding van onze dagvoorzitter Maria de Greef – hun ervaringen met aanwezige hulpverleners. Een mooie, nieuwe stap in de erkenning van de kwaliteiten van ervaringskennis!

    Websites

    Al enige tijd werken we, in een klein team van gedreven Verlaat Verdriet-vrijwilligers, aan de transitie van de bestaande Verlaat Verdriet-website. Deze website is inmiddels technisch gezien te veel verouderd om nog langer in de huidige vorm te functioneren. De inhoud van de site wordt onveranderd hoog gewaardeerd. We werken daarom toe naar behoud van de inhoud, gestoken in een nieuwe jas. Je zult het gaan zien!

    Heb je onze nieuwe website Kenniscentrum Verlaat Verdriet gezien? Tot onze grote vreugde, en dankzij de inzet van Verlaat Verdriet-ers Stephanie en Ronald, tevens ervaren webmasters, heeft kennis uit ervaring een nieuwe eigen plek gekregen. Ga gauw kijken als je deze nieuwe website nog niet hebt gezien. Heb je zelf Verlaat Verdriet-kennis uit ervaring te delen? Meld het ons via onze nieuwe site. Van harte welkom!

    Boeken

    In 2024 is Titia samen vormgeefster Stephanie gestart met onze nieuwe reeks Verlaat Verdriet verwerken en helen. De eerste twee titels van de reeks zijn verschenen ter gelegenheid van het symposium: Teruggaan om verder te kunnen in een nieuwe uitgave en helemaal nieuw Handreikingen voor hulpverleners. Binnenkort als deel van de reeks ons boek Gat in je ziel (op dit moment uitverkocht). Boeken bestellen

    Nieuw boek

    Buiten genoemde reeks is – in samenwerking met tal van ervaringsgenoten – een heel nieuw, verrassend boek in de maak. Geïnspireerd op de aansprekende bijdragen van Verlaat Verdriet-ers aan symposium Teruggaan om verder te kunnen gaat ons nieuwe boek de schoonheid van een verlaat rouwproces zichtbaar maken. Wordt aan gewerkt!

    Internationaal

    Italië

    Op het pleintje van Codiponte staat een huis. Casa Matilda – Huis voor levensverhalen. Onder leiding van projectleider Maartje Schönefeld werkt haar team van bouwkundigen, bouwers en technici hard aan de restauratie van dit eeuwenoude huis aan het middeleeuwse Toscaanse pleintje. Werk in uitvoering: nog even geduld!

    Schotland

    Geïnspireerd door ons Verlaat Verdriet-werk in Nederland legt Annemieke de basis voor Verlaat Verdriet-werk in Schotland. Onder haar leiding hebben in Edinburgh inmiddels de eerste twee bijeenkomsten met Verlaat Verdriet-ers plaatsgevonden. Als dat geen mooie stappen zijn!

    Allernieuwst internationaal

    Als lezer van deze blog ben je mogelijk al bekend met de twee Zelftests in de website. De bestaande drukbezochte Zelftests gaan we inhoudelijk professionaliseren en meertalig maken, te beginnen bij Engels. Zo kunnen wereldwijd Verlaat Verdriet-ers op een eenvoudige doeltreffende manier ontdekken wat het vroege verlies van hun ouder(s) voor hun betekent!

    De weg van liefde

    Ben je geïnspireerd geraakt door het lezen van deze blog? Is het voor jou tijd weer aandacht te besteden aan Verlaat Verdriet-thema’s die bij jou spelen? Thema’s die voor jou belangrijk zijn? Er is nog een plekje voor je in de Verlaat Verdriet-retraite De weg van liefde 2026. Zaterdag 11 – vrijdag 17 april. Je bent van harte welkom! Lees meer over De weg van liefde .