• | | |

    Het wonder: J.M.A. Biesheuvel

    DoorTitia Liese

    Vader, je bent nu dood, maar deze geschiedenis herinner je je nog wel: Het was een wonderschone dag toen jij en ik op stap; op vakantie gingen.’

    Het wonder

    Ik lees in Zonnegloren (geschenk van de boekhandel/CPNB in het kader van Zomerlezen) het korte verhaal van Maarten Biesheuvel: Het wonder. Bij het lezen van de eerste regels van dit korte verhaal gaan mijn gedachten meteen naar Verlaat Verdriet-ers die in hun jeugd hun vader verloren. Hoe graag was je niet, net als Maarten Biesheuvel, op je 14e samen met je vader op vakantie gegaan!

    Maar vooral denk ik aan de Verlaat Verdriet-ers die hun vader verloren voor hun geboorte. Of heel kort na hun geboorte. Regelmatig komen er Verlaat Verdriet-ers naar mijn Verlaat Verdriet-workshops die hun vader niet, of nauwelijks, hebben gekend. Hun vader overleed al voor hun geboorte. Of hij overleed kort na hun geboorte. In een tijd waarin ze niet, of nauwelijks, talig waren. Voor hen waren er geen woorden voor de afwezigheid van hun vader. En meestal ook geen beelden. Op mijn vraag: ‘Hoe noemde jij je vader?’ hebben ze geen direct antwoord.

    Woorden

    Hun leven ging na het overlijden van hun vader gewoon door. Zo was hun leven. Zonder vader. Hun leven. Gewoon. Tot er iets begint te knagen.
    Wat is missen, als je missen niet kunt definiëren? Als je een gevoel van leegte ervaart in je leven? Van gemis? Van verlangen? Je voelt iets, maar je kunt er geen woorden aan geven. En dan, ineens, geeft iemand woorden aan wat jij geen woorden kunt geven. In een simpele zin als: ‘Vader, je bent nu dood, maar deze geschiedenis herinner je je nog wel: Het was een wonderschone dag toen jij en ik op stap; op vakantie gingen.’  Ineens weet je: dit heb ik nooit gehad. Dit zegt iets over het gemis dat ik altijd in me voel. De leegte. Het verlangen.

  • |

    Dag vader, op Vaderdag

    DoorTitia Liese

    Dag vader

    Fietsend, en denkend aan wat ik allemaal nog kan schrijven over Verlaat Verdriet (veel) rijd ik door de polder. En bedenk dat het vandaag Vaderdag is. Er schiet me een foto te binnen van mijn vader met mij op zijn schouders, die ik onlangs tegen kwam. Als ik naar deze foto kijk zie ik een grote, sterke, trotse en gelukkige vader met dochter die nog niet helemaal zeker weet of ze wel safe zit daarboven. Maar: ze geeft hem het voordeel van de twijfel.
    Mijn vader was de fotograaf thuis. Dit is één van de heel weinige foto’s die door mijn moeder gemaakt zullen zijn.
    Niemand van ons drieën die ook nog maar enig besef kon hebben van wat ons boven het hoofd hing. Mijn moeder niet. Mijn vader niet. Ik niet.

    Verloren

    Mijn vader en moeder waren al lang getrouwd toen ik, oudste van twee, werd geboren. Een goed, stabiel en harmonieus huwelijk, waarin we meer dan welkom waren. Als ik net acht jaar ben overlijdt mijn moeder. Ruim twee jaar is ze ziek geweest en hebben ze (we zou ik moeten/willen zeggen, maar dat lukt me niet) geleefd tussen hoop en vrees. Tot mijn moeder overleed.
    Maar. Ik verloor niet alleen mijn moeder. Ik verloor ook mijn grote sterke trotse pappie. Mijn pappie die altijd alles (aan)kon. Die altijd alles kon repareren.

    Praten

    Met mijn vader heb ik nooit meer kunnen praten over mijn moeder. Hij overleed lang voordat ik met mijn Verlaat Verdriet-werk begon. Nu weet ik hoe goed het ons beiden gedaan zou hebben als we dat nog wel hadden kunnen doen.

    Mogelijk bevind jij je in een vergelijkbare situatie. Je zou met je overgebleven ouder willen praten over je overleden ouder, maar je durft het niet. Uit ervaring kan ik je zeggen: probeer er alles aan te doen wat je maar enigszins mogelijk is. Er komt een moment waarop het niet meer kan. Nooit meer. 

    Vaderdag

    Het is vaderdag vandaag.
    Vader dag.
    Dag grote sterke trotse gelukkige pappie.
    Dag vader.  

    Gat in je ziel

    Dag Vader, op vaderdag is een eerder verschenen blog van Titia Liese onder de titel Dag vader

    Gat in je ziel.
    Ruim 80 blog’s van Titia Liese over Verlaat Verdriet en verlate rouw.

  • | | |

    De overlevenden – Alex Schulman

    DoorTitia Liese

    De overlevenden

    Twee citaten uit het boek

    ‘….. Ze vertelden me dat rouw een proces is, met fasen. En aan de andere kant wacht het leven. Niet hetzelfde leven natuurlijk, maar een ander leven. Dat is niet waar. Rouw is geen proces, maar een toestand. Het verandert nooit maar blijft als een steen op zijn plaats zitten.
    En rouw verstomt je…..’

    blz 235

    ……… ‘Toen de therapeut vroeg wat Benjamin voelde na de dood van zijn moeder, antwoordde hij dat hij niets voelde, maar misschien was dat niet waar, misschien voelde hij zoveel dingen dat het onmogelijk was om een bepaalde emotie te onderscheiden. Hij moest haar zijn hele levensverhaal vertellen, en ze legde hem uit dat het brein  merkwaardig in elkaar zat. Het doet dingen waar we ons niet van bewust zijn. Soms, als je iets traumatisch hebt meegemaakt, verandert de psyche de herinneringen. Benjamin had gevraagd waarom dat was en de therapeut had geantwoord: om ermee om te kunnen gaan.’.………..

    blz 197/198

    Drie broers keren terug naar het vakantiehuis bij het meertje waar twintig jaar eerder een ongeluk heeft plaatsgevonden dat hun leven voor altijd heeft veranderd. Ze hebben de as van hun overleden moeder mee om uit te strooien. Dat hun moeder liever niet had dat ze naast hun vader werd uitgestrooid, wordt pas de avond voor de crematie duidelijk via een brief die de broers in haar appartement vinden.

    Bestellen

    Alex Schulman
    De overlevenden
    ISBN: 9789403132419

  • | |

    Ruimte gemaakt voor nieuwe perspectieven

    DoorTitia Liese

    Huis verkocht

    Gisteren was het zover. Samen naar de notaris. Met de vrouw die voor de gemeente op een prachtige, zorgvuldige en integere manier het proces van verkoop-/aankoop heeft begeleid. Contract getekend. Ik heb mijn huis verkocht aan de gemeente Nunspeet.  Mijn huis is niet meer mijn huis, maar mijn huis is nog steeds m’n huis. Ik mag er nog minimaal 2,5 jaar blijven wonen. Het huis waar ik veertig jaar lang met zoveel plezier heb gewoond. Waar mijn eigen Verlaat Verdriet-proces op gang kwam. Ik in dat proces zoveel dalen en zoveel pieken heb ervaren. Waar ik zoveel Verlaat Verdriet-ers heb ontvangen. Waar zoveel bijzondere dingen zijn gebeurd. Zoveel ervaringen zijn gedeeld.
    Wat een bijzondere deal met de gemeente.

    Codiponte

    De verkoop van mijn huis voorziet me van financiële middelen die nodig zijn om van mijn huis in Codiponte, Casa Bicaudata, een plek te maken voor mensen die in de rust en de geborgenheid van het pleintje op de Rocca van Codiponte aan het werk willen met hun levenservaringen. Met hun levensverhaal.

    Verlaat Verdriet-werk

    Mijn Verlaat Verdriet-werk gaat qua vorm en inhoud veranderen. In de toekomst ga ik meer gebruik maken van digitale mogelijkheden van het web. Ook ga ik me meer dan tot nu toe richten op het ondersteunen van hulpverleners in hun werk met Verlaat Verdriet-ers. 

    Teruggaan, om verder te kunnen

    Morgen, 27 mei 2022, vindt het overleg plaats met Carin Wormsbecher en Ric Hofmans van uitgeverij Gopher over de vernieuwde uitgave van Teruggaan, om verder te kunnen en het format voor andere uitgaven in verband met Verlaat Verdriet en verlate rouw bij Verlaat Verdriet zoals ik dat nu in mijn hoofd heb.

    Laatbloeier

    ‘Ze is een laatbloeier’ zei de aardrijkskundeleraar op de middelbare school waar ik ooit jammerlijk mislukte. ‘Val maar dood’ dacht ik toen ik dat hoorde. Tijd om mijn mening te herzien.
    Nieuwe perspectieven. Genoeg te doen. Werk in uitvoering.