• | |

    De invloed van de magische leeftijd bij Verlaat Verdriet-ers

    DoorTitia Liese

    ‘Mijn moeder overleed toen ze 27 jaar was. Zelf was ik nog een kleuter. Ik ben er altijd van overtuigd geweest dat het geen zin had om iets te doen. Dat ik ook dood zou gaan op m’n 27e. Ik ben nu 39, en nog altijd verbaasd dat ik mijn moeder heb overleefd.’

    Mijn Verlaat Verdriet-werk was in de aller-verste verte nog niet aan de orde toen ik tijdens een cursus deze vrouw ontmoette. Voor het eerst hoorde ik iemand iets zeggen over het verlies van haar moeder. Ik was perplex. En nog veel perplexer toen ze iets zei wat me bekend voorkwam. Namelijk mijn angst dood te gaan op de leeftijd die mijn moeder had toen ze overleed.

    Borstkanker

    Een angst die bijvoorbeeld tot gevolg had dat ik nooit borst-controle deed, of liet doen. Die angst was te groot voor me. Mijn volwassen hoofd wist heel goed dat het belangrijk was om wel controle te doen. En dat je tegenwoordig niet meer per sé dood hoefde te gaan aan borstkanker, zoals met mijn moeder was gebeurd. Maar mijn kind-hoofd won het. Altijd. Dus ik deed het niet. Tot een van de huisartsen mij met klem aanraadde wel die mammografie te laten maken. Die keer won hij. Maar goed ook. Ik bleek borstkanker te hebben. ‘En ik ga hier niet aan dood’ was mijn eerste gedachte toen ik te horen kreeg dat er een tumor was gevonden in mijn borst. En dat is gelukt. Ondanks inmiddels drie keer borstkanker: ik ben er nog. En gezonder en fitter dan ooit.

    De magische leeftijd

    Je zult inmiddels hebben begrepen waar deze blog over de magische leeftijd over gaat. De leeftijd die je ouder had bij overlijden. De leeftijd die in je ziel gegrift staat. Die nog altijd invloed heeft op jou, en op jouw leven. Bijna alle Verlaat Verdriet-ers met wie ik heb gewerkt weten exact welke leeftijd de ouder had bij overlijden. De meeste van hen kennen die angst niet ouder te worden dan de ouder is geworden. Kennen die merkwaardige gevoelens van onrust in het jaar dat je ouder wordt dan je ouder is geworden. Ga ik het halen ouder te worden? Ga ik het wél redden? Kennen die merkwaardige gevoelens van opluchting als het gelukt is. Als je ouder bent geworden dan je ouder werd. De opluchting. Het gevoel eindelijk vrij te zijn. Bevrijd. Vrij-uit te kunnen leven.

    Je hebt gelijk

    ‘Dat heb ik nooit gehad’ zegt een van de Verlaat Verdriet-ers tijdens het radio-interview van lang geleden. De interviewster vroeg me naar kenmerken van jong ouderverlies. Ik noemde de magische leeftijd. ‘Nou nee hoor’, zegt de genoemde Verlaat Verdriet-ster. ‘Dat heb ik nooit gehad.’ Na afloop van het interview komt ze naar me toe. ‘Je hebt gelijk’ zegt ze. Je hebt echt gelijk. Ik heb me alleen nooit gerealiseerd dat het dat was.’

  • | | |

    Khadija Arib in VPRO Zomergasten 2023

    DoorTitia Liese

    Op zondagavond 6 augustus 2023 is Khadija Arib te gast bij Theo Maassen. Theo Maassen presenteert dit jaar Zomergasten (VPRO). In de aankondiging lees ik vandaag dat Khadija Arib op haar 19e haar vader is verloren.

    Mocht ik me ooit afgevraagd hebben hoe het komt dat ze, na al die jaren tomeloze inzet, de Tweede kamer heeft verlaten zonder afscheid te nemen, dan zie ik nu de Verlaat Verdriet-er in haar.
    Citaat: ……….Arib toonde zich geschokt en maakte kort na het nieuws via Twitter bekend de Kamer te verlaten. Zonder afscheidsspeech of afscheidsbrief. Daarmee kwam een abrupt einde aan een carrière in het hart van de Nederlandse politiek die een kwart eeuw had geduurd……….

    Khadija Arib

    Khadija Arib werd in 1960 geboren in het Marokkaanse dorp Hedami, in de omgeving van Casablanca. Haar vader trok als gastarbeider naar Nederland. Op haar vijftiende verhuisde zij hem met haar moeder achterna, naar Rotterdam-Noord. Nederland bleek niet het land vol rode, gele en paarse tulpen op elke straathoek, zoals op de ansichtkaarten die haar vader stuurde toen ze nog in Marokko waren. Haar vader overleed toen ze negentien was, waardoor ze er met haar moeder alleen voor stond.

    LEES MEER

    Theo Maassen in gesprek met Khadija Arib op zondagavond 6 augustus 2023.

  • | |

    Lampje: een heel bijzonder boek

    DoorTitia Liese

    Lampje

    …….‘Misschien. Dat deed je moeder ook nooit, koken.’
    Dat weet Lampje nog best.
    Haar vader kijkt weer naar de horizon, waar een laatste restje zon in zee zakt. ‘Ik, eh…’ zegt hij en schraapt zijn keel een paar keer. ‘Ik mis haar zo heel verschrikkelijk.’
    ‘Ik ook,’ zegt Lampje. ‘Maar ze is er soms ook nog gewoon.’
    ‘Wat bedoel je?’ Haar vader kijkt haar verbaasd aan.
    ‘Dat ik ‘r hoor praten in mijn hoofd.’
    ‘Em? Serieus? Wat zegt ze dan?’
    ‘Dat je nou eens op moet schieten.’
    ‘Ik? Waarmee?’
    Lampje haalt haar schouders op. ‘Dat weet ik ook niet precies.’
    Augustus kijkt in de verte en denkt na. Dan knikt hij en kijkt haar aan met de blik die ze zo goed kent. Maar hij zegt niks.
    Dat het hem spijt, denkt Lampje. Maar hij kan het niet zeggen. Geeft niet…..

    Boek

    Ik weet het. Bij een boekbespreking hoor je niet de plot van het boek te verklappen. Maar hier, op deze plek, doe ik het toch (bijna). Verlaat Verdriet-ers onder mekaar, zeg maar. En: ik verklap toch niet het hele plot.

    Avonturen

    Lampje, die eigenlijk Emilia heet, is een meisje van 11 dat haar moeder is verloren. Achter is gebleven met een drankzuchtige vader, die schaamteloos misbruik maakt van haar loyaliteit.

    Na een ongeval op zee wordt Lampje door haar vader aangewezen als de schuldige van dit ongeval. Lampje wordt ‘uit huis geplaatst’. Komt terecht in het grote zwarte huis dat, naar horen zeggen, een monster herbergt.
    In dit huis komt Lampje in grote avonturen terecht. Avonturen die gaan over Liefde. Over moed. Die gaan over jezelf durven zijn. Voor jezelf staan. Over je ‘anders’ voelen. Anders zijn. Over vriendschap. Loyaliteit. Over vijandigheid. Opofferingsgezindheid. Over de moed om, steeds opnieuw, dat te doen waar je het meest bang voor bent.

    Echt

    Een heel bijzonder boek, dat je meeneemt in alle avonturen van Lampje.
    En de plot: die heb ik echt niet helemaal verklapt.

    Annet Schaap

    Meer over Annet Schaap

    Bestellen

    Annet Schaap: Lampje

     

  • | | | | |

    ‘Dat heeft misschien iets met vroeger te maken’

    DoorTitia Liese

    In Volkskrant Magazine van deze week (28 januari 2023) een interview met acteur Raymond Thiry (1959, 9 jaar toen hij zijn moeder verloor).
    Een interview dat opmerkelijk veel Verlaat Verdriet-thema’s aansnijdt. Lezenswaard dus!

    Citaat 1

    Zo ben ik

    ‘…..Ik kan uit mijn slof schieten, vooral als ik word geconfronteerd met een gebrek aan loyaliteit. Dan gaat de deur op slot. Dan vertoon ik raar gedrag. Ik blijf vaag hè? Jij wilt voor dat stuk natuurlijk details en alles horen. Ik hou echt wel van mensen. Alleen heb ik nooit samengewoond. Hoe dat komt, daar heb ik niet zoveel zicht op. Ik wil mijn autonomie bewaren. Dat heeft misschien iets met vroeger te maken, met mijn verleden. Ik kan mijzelf niet goed analyseren. En als je niet kunt uitleggen waar het vandaan komt. als je niet weet waarom je mank loopt, moet je er werk van maken.
    Dan is het fijn om op een of andere manier te traceren waar en wanneer het ongeluk heeft plaatsgevonden. Maar op een gegeven moment moet je het ook accepteren, dat je mank loopt. Zo ben ik……’

    Dat had ik beter niet kunnen zeggen

    Citaat 2

    Heb je iets gezegd waarvan je nu denkt: dat had ik beter niet kunnen zeggen?
    ……. ‘Dat denk ik altijd als het over mijn verleden gaat, over mank lopen. Ik heb het zelf aangekaart, hoor. Het moet een keer gebeuren en ik begrijp dat je ernaar vist, dat het leuk is om mijn achtergrond te schetsen en dat mensen daar misschien in zijn geïnteresseerd. Het moet maar. Tegelijkertijd vraag ik mezelf af: wat gaat het allemaal een ander aan? En ik verschil toch niet zoveel van andere mensen?’

    Zijn moeder overleed toen hij 9 jaar was, aan borstkanker. Het maakte hem autonoom, zegt hij. ‘Mijn oudere zusje had van mijn moeder de opdracht gekregen om op de kleine te passen. Zij heeft heel erg haar best gedaan om mij er fatsoenlijk bij te laten lopen, meer kon ze ook niet doen.’

    ‘Mijn vader had het allemaal niet op orde, hij had geen gezond gevoelsleven. Er werd niet eindeloos gesproken over haar dood, het woord rouwproces bestond toen nog niet. Het enige wat hij zei was dat we het voortaan met z’n drieën moesten doen. Verder werd er geen woord aan vuilgemaakt.’….