• | |

    Ruimte gemaakt voor nieuwe perspectieven

    DoorTitia Liese

    Huis verkocht

    Gisteren was het zover. Samen naar de notaris. Met de vrouw die voor de gemeente op een prachtige, zorgvuldige en integere manier het proces van verkoop-/aankoop heeft begeleid. Contract getekend. Ik heb mijn huis verkocht aan de gemeente Nunspeet.  Mijn huis is niet meer mijn huis, maar mijn huis is nog steeds m’n huis. Ik mag er nog minimaal 2,5 jaar blijven wonen. Het huis waar ik veertig jaar lang met zoveel plezier heb gewoond. Waar mijn eigen Verlaat Verdriet-proces op gang kwam. Ik in dat proces zoveel dalen en zoveel pieken heb ervaren. Waar ik zoveel Verlaat Verdriet-ers heb ontvangen. Waar zoveel bijzondere dingen zijn gebeurd. Zoveel ervaringen zijn gedeeld.
    Wat een bijzondere deal met de gemeente.

    Codiponte

    De verkoop van mijn huis voorziet me van financiële middelen die nodig zijn om van mijn huis in Codiponte, Casa Bicaudata, een plek te maken voor mensen die in de rust en de geborgenheid van het pleintje op de Rocca van Codiponte aan het werk willen met hun levenservaringen. Met hun levensverhaal.

    Verlaat Verdriet-werk

    Mijn Verlaat Verdriet-werk gaat qua vorm en inhoud veranderen. In de toekomst ga ik meer gebruik maken van digitale mogelijkheden van het web. Ook ga ik me meer dan tot nu toe richten op het ondersteunen van hulpverleners in hun werk met Verlaat Verdriet-ers. 

    Teruggaan, om verder te kunnen

    Morgen, 27 mei 2022, vindt het overleg plaats met Carin Wormsbecher en Ric Hofmans van uitgeverij Gopher over de vernieuwde uitgave van Teruggaan, om verder te kunnen en het format voor andere uitgaven in verband met Verlaat Verdriet en verlate rouw bij Verlaat Verdriet zoals ik dat nu in mijn hoofd heb.

    Laatbloeier

    ‘Ze is een laatbloeier’ zei de aardrijkskundeleraar op de middelbare school waar ik ooit jammerlijk mislukte. ‘Val maar dood’ dacht ik toen ik dat hoorde. Tijd om mijn mening te herzien.
    Nieuwe perspectieven. Genoeg te doen. Werk in uitvoering.

  • | | |

    Het wonder van verbinden

    DoorTitia Liese

    Als Verlaat Verdriet-er ken je het vast wel. Je voelt dat je het moet doen. Dat je het aan zou moeten gaan. Je weet het. Beseft het. Maar je stelt het uit. Elke keer weer. Je voelt aan alles dat je weer in de buurt komt. Maar je ontwijkt het. Weer. Stelt het uit. Weer. Je belooft jezelf: ik ga het doen. Maar nu even niet.

    Verlate rouw

    Je bent je ervan bewust: je gaat de pijn uit de weg. Je gaat je diepste verdriet uit de weg. Je angst om het aan te gaan.
    Dan is het belangrijk te beseffen dat die weerstand, en dat ontwijken, deel is van een verlaat rouwproces. Een cruciaal deel zelfs van de specifieke dynamiek van verlate rouw. Die van verlate rouw een totaal ander proces maken dan rouw na een recent verlies.

    Angst

    Een belangrijke oorzaak van het ontwijken is een oorzaak die meestal niet uit zichzelf aan het licht komt. Waar je je niet van bewust bent. Waar je je dus niet zomaar van bewust wordt. Terwijl in de ‘onderstroom’ deze oorzaak ervoor zorgt dat je het ontwijkt. Steeds weer ontwijkt om je verlate rouwproces aan te gaan.
    Dit ontwijken vindt z’n basis in de angst je ouder voorgoed kwijt te raken als je je verlate rouwproces aangaat. Dan is het goed te weten dat juist dat niet gaat gebeuren. In een verlaat rouwproces zoek je naar de verbinding met de ouder die heeft geleefd. In plaats van altijd, en voornamelijk, verbonden te zijn aan een ouder die dood is.

    Wonder

    Zie jouw angst je ouder voorgoed te verliezen onder ogen. Vertrouw erop dat dit niet gaat gebeuren. Daar waar je bang voor bent: je ouder voorgoed te verliezen, is dus juist niet wat er gebeurt. Je verbindt je – opnieuw, en nu als volwassene – met de ouder die heeft geleefd. In plaats van voornamelijk verbonden te zijn met de ouder die dood is, verbindt je je in dit proces, stap na stap, met het leven.
    Dat is in dit proces het wonder van verbinden.

    Rouw kent geen tijd

  • | | |

    16 x ver(t)rouwen – foto-expositie

    DoorTitia Liese

    16 X VER(T)ROUWEN

    Rosa van Ederen: Toen ik 16 was overleed mijn vader aan acute beenmergleukemie. Een heel groot verdriet en net iets te groot voor iemand van 16 om echt helemaal te bevatten. Dus kwam het verwerken ervan later.

    Training

    Twee jaar geleden heb ik een training gedaan voor mensen die op jonge leeftijd een ouder zijn verloren. Dat heeft mij veel inzichten gegeven over wat dit verlies met iemand doet. Ik ben Titia Liese en haar platform wp.ronalt.nl/ heel erg dankbaar omdat het zo helpt lotgenoten te spreken en herkenning te vinden bij elkaar!

    Foto-project

    Uit deze training ontstond het idee om een fotoproject te doen. Ik wilde heel graag terug naar het moment dat ik mijn vader nog had. Dat ik 16 was. Ik wilde weer vaders, en dochters van 16 zien. Hen vast leggen met een activiteit die zij samen ondernemen om iets te zien van de band die zij hebben.

    16 vaders en hun dochters

    Ik ging op zoek en vond 16 vaders en hun dochters. Ik was aanwezig bij onofficiële autorijlessen. Ging ik mee het water in als ze aan het surfen waren. Of wandelde wat door het Noord-Hollandse polderlandschap.
    Het waren hele bijzondere momenten voor mij om te zien hoe belangrijk hij voor haar is in die leeftijd. Ik zag hoe hij haar leerde vertrouwen op zichzelf. En hoe zij aan het einde van dat levensjaar al met een been in een meer zelfstandig leven stond.

    Ver(t)rouwen

    16 X VER(T)ROUWEN. Maar ook 16 x verder werken aan mijn verdriet ‘verrouwen’.
    Begin 2021 vroeg ik heel brutaal de oprichter Ruben Timman van het mooiste fotografiemuseum in de wereld Museum of Humanity of ik misschien mijn fotoproject bij hem kon laten zien. En dat mocht! (en dat hier nog veel meer uitgekomen is, is alleen maar een bonus).

    Mini-expo

    Heel graag had ik vorig jaar op wat mijn vader zijn 70e verjaardag zou zijn geweest mijn mini-expo willen openen. Maar dat moest nog even een jaar op zich laten wachten.
    En nu mag ik met veel enthousiasme delen dat 16 X VER(T)ROUWEN een maand lang te bezichtigen is!
    Na de opening op 26 november a.s. voor genodigden ontvang ik op zaterdag en zondag 27 en 28 november persoonlijk graag een ieder die wil komen!
    Voor praktische info zie: https://museumofhumanity.nl/bezoek
    Heel graag tot dan!

    Lees meer

    Lees meer over Rosa van Ederen
  • | | |

    Niet omdat ik zielig gevonden wil worden

    DoorTitia Liese

    In mijn blog Levenslang gevoelig voor stress (11-10-2021) schrijf ik over levenslange kwetsbaarheid. Ik zit er weer even middenin. Schrijf er over. Praat er over. Nu met wat minder ‘afstand’, dan wanneer het niet direct over mijzelf gaat.

    Nu gaat het wel over mijzelf. De reacties die ik krijg gaan dus ook over mij. En dan gebeurt het weer. Ik heb het over ruptuur. Over trauma. Over de impact van het onomkeerbare verlies van je ouder(s) in je kindertijd. De existentiële crisis. De eenzaamheid.

    Ja maar……..

    Ja maar…….. hoor ik dan.
    Andere mensen maken ook trauma’s mee……..
    Voor mensen kan het verlies van een ouder een ruptuur zijn, ook al zijn ze op het moment van dat verlies al (ruimschoots) volwassen……..
    Andere mensen kunnen ook eenzaam zijn……..
    Ook andere mensen kunnen verliesangst in zich meedragen (Verliesangst bij Verlaat Verdriet-ers zie: Rouw kent geen tijd / Hechtingscyclus)……..
    Andere mensen maken ook heftige dingen mee…….

    Of: vergeet niet wat het je heeft opgeleverd.

    Jaaah

    Jaaah. Ik weet het. Heus. Ik weet het. En jaaah, ik weet dat het belangrijk is je te realiseren dat je als Verlaat Verdriet-er niet het alleenrecht hebt op leed. Ook niet op het ergste leed.
    En jaaah, ik weet dat het vroege verlies van mijn moeder mij ook veel heeft opgeleverd. Bijvoorbeeld: mijn Verlaat Verdriet-werk, waardoor ik nu begrijp wat er in me gaande is – zonder ervan, zoals vroeger, in paniek te raken. 

    Maar….

    Maar…..
    Op het moment dat ik me ellendig voel omdat m’n lijf in de stress is, ik geen controle lijk te hebben over wat er met me gebeurt, wil ik me – tenminste voor even – gezien voelen. Gehoord. Erkend.
    Niet omdat ik zielig gevonden wil worden. Niet omdat ik om medelijden vraag. Maar omdat ik weet dat het noodzakelijk is om erkenning te ervaren van de impact van jong ouderverlies.

    Erkenning

    Erkenning is nodig voor heling.
    Jezelf erkennen is nodig om op een goeie manier voor jezelf te kunnen zorgen (dus niet: chocola gaan eten. Niet die borrel nemen. Geen chips. Niet die blow gebruiken. Niet de verbinding verbreken).
    Zorg voor jezelf is nodig om te kunnen helen.
    Niet meer. En niet minder.