• | | | | |

    Afval verwerk je, verlies niet

    DoorTitia Liese

    Vanochtend stuurde een Verlaat Verdriet-er mij de tip van het interview met Gijs van der Sanden in FLOW: Afval verwerk je, verlies niet.
    Ik geef de tip graag aan je door.

    Interview met Gijs van der Sande

    Gijs van der Sande,
    journalist, auteur en ervaringsdeskundige

    Citaat uit FLOW

    Hoe reageerde jij toen rouw op je deur klopte?

    “Toen mijn vader stierf – hij werd 57 – woonde ik net in Amsterdam. Ik was jong, stapte het studentenleven in. Ik was mijn leven aan het optuigen en opeens moest ik mijn vader missen. Los van het verdriet dat ik natuurlijk had, voelde rouw daardoor een beetje als die vervelende oom die het feestje komt verpesten. Ik had er geen ruimte voor, hier had ik niet om gevraagd.

    Zo snel mogelijk probeerde ik mijn leven weer op te pakken en dat lukte. Ik merkte dat missen en jong zijn hand in hand konden gaan. Ging nog steeds naar festivals met vrienden, of naar de club. Uithuilen kon ik bij mijn moeder. Daardoor was de rouw nog te dragen. Totdat mijn moeder vier jaar later ook doodging. Ik moest niet alleen afscheid nemen van haar, maar ook van het kind-zijn. Het voelde in alle opzichten als een enorm verlies.”

    Gijs van der Sanden

    Dingen die je vergeet – rouwen voor beginners

    Meer Lezen

    Teruggaan om verder te kunnen

    Zien

    Rouw kent geen tijd 

  • | | | |

    Nieuw trauma op oud trauma

    DoorTitia Liese

    Nieuw trauma op oud trauma

    Nog een thema uit het Mijnenveld dat sterk onderbelicht is: nieuw trauma op oud trauma. Terwijl ik weet: het gebeurt. En het gebeurt vaker dan je denkt. Er is al zo weinig substantiële kennis in de professionele wereld over de gevolgen van jong ouderverlies zonder nieuw trauma op oud trauma. Laat staan dat daar sprake is van kennis van nieuw trauma op oud trauma bij Verlaat Verdriet-ers.

    Overlevingspatronen

    Afgelopen week sprak ik aan de telefoon een Verlaat Verdriet-ster. Lang geleden deed ze bij mij de basisworkshop verlaat Verdriet, later gevolgd door de individuele meerdaagse workshop Heel je leven. We hebben altijd contact gehouden. Deze Verlaat Verdriet-ster – nu 60 jaar – verloor als heel jong kind haar moeder. Bleef alleen achter met haar vader, met wie ze overigens een liefdevolle, warme en respectvolle band had.

    Haar meest ontwikkelde overlevingspatronen zette ze haar leven lang in. Presteren. Hard werken. Hard werken. Presteren. Presteren. Hard werken. Hard werken. Presteren. Zo bouwde ze een indrukwekkende carrière op. En bleef in haar bekende patronen. Presteren. Hard werken. Hard werken. Presteren. Presteren. Hard werken. Hard werken. Presteren. Tot haar lijf haar vorig jaar abrupt dwong tot stilstand. Ze werd geveld door een massieve hersenbloeding. Overleefde dat ternauwernood. Moest zich een weg terugvechten naar leven.

    Gevoelens en emoties

    Diep ging ze. Verschrikkelijk diep. Al haar weggestopte angst, pijn, verdriet, boosheid overspoelde haar. Afhankelijk geworden van andere mensen. Precies dat, wat ze altijd had proberen te voorkomen. Kwetsbaar geworden. Haar overlevingsstrategieën uitgeschakeld. Overgeleverd aan een cascade van gevoelens en emoties. Aan oude patronen. Wegduwen. Verstoppen. Kwetsen. Onverschilligheid.

    Een wereld te winnen

    Aan de telefoon vertelt ze over therapeuten die hun best doen haar te helpen. Die haar steeds weer vertellen dat ze het zo goed doet. Zo flink is. Zo sterk. Precies dat wat ze nu niet kan horen. Ze voelde zich vroeger onbegrepen. Nu voelt ze zich weer onbegrepen. ‘Wat ben ik blij jou te spreken’ zegt ze een paar keer. ‘Jij begrijpt me. Jij begrijpt wat ik zeg. Dat doet meer met me dan al die therapeuten tezamen. Hoe lief ze ook zijn. En hoe zeer ze ook hun best doen.’

    Ja.
    Ook op het gebied van nieuw trauma op oud trauma hebben we nog een wereld te winnen.

    Zien

    Het Mijnenveld 

    Lezen

    Teruggaan om verder te kunnen

  • | | | |

    Herinneringen: fictie en werkelijkheid

    DoorTitia Liese

    Op 19 december j.l. scheef ik de blog In je hele lijf ervaren over een hele sterke herinnering aan de kerstavond voorafgaand aan het overlijden van mijn moeder. Tientallen jaren heeft die herinnering – een van de weinige herinneringen die ik had (dacht te hebben) aan de tijd rond het overlijden van mijn moeder – deel uitgemaakt van mij.

    Het Mijnenveld

    Vandaag is het 17 januari 2023. Ik ben bezig mijn Verlaat Verdriet-werk te onderzoeken in verband met het verduurzamen van mijn werk. Het overdragen van mijn Verlaat Verdriet-werk. Het Mijnenveld – de invloed van ervaringen voor, tijdens en na het overlijden van de ouder(s) – speelt daarin een grote rol. Als ergens mijn kennis en kunde zichtbaar en overdraagbaar is, dan is dat in Het Mijnenveld.

    Verhuizing

    Vandaag maak ik mij gedachten over de invloed van ‘verhuizing’ na het overlijden van de ouder(s). Even kan ik niet verder met denken en schrijven. Neem een korte time-out. Zoek even de stilte en de donkerte op van mijn slaapkamer. Van m’n bed. Pak een boek. Nog voor ik het boek open heb geslagen dringt het op volle kracht tot mij door. Dat wat ik op 19 december 2022 heb geschreven over de kerstnacht kan niet waar zijn.

    Dat wat ik tientallen jaren heb gehouden voor een herinnering aan de nacht voor mijn moeder overleed. Waar ik nooit een seconde aan heb getwijfeld IS NIET WAAR. KAN NIET WAAR ZIJN. Kan zelfs helemaal niet waar zijn. De situatie die ik in deze blog beschrijf – het huis, mijn kamer, mijn bed, de plek. Dat is het huis en de plek waar we vijf jaar na het overlijden van mijn moeder naartoe zijn verhuisd. Even voel ik een enorme kortsluiting in me. Even wordt het helemaal donker. Wat ik schreef kan dus niet waar zijn. Althans: niet waar het de avond voor de dood van mijn moeder betrof.

    Waarschijnlijk is het waar dat er blazers Stille nacht bliezen in de nabije buurt van ons huis. Dat is heel goed mogelijk. Mogelijk heb ik me op die avond ergens ongemakkelijk over gevoeld. Of ongelukkig. Maar het is niet zo dat dit verbonden was aan het ziekbed van mijn moeder. Althans niet op de manier zoals ik in mijn blog beschrijf.

    Lees meer

    Blog In je hele lijf ervaren 

    Kijk

    Het Mijnenveld , module 5 uit de serie video’s Rouw kent een tijd. 

  • | | | |

    Herinneringen: fictie en werkelijkheid

    DoorTitia Liese

    Op 19 december j.l. scheef ik de blog In je hele lijf ervaren over een hele sterke herinnering aan de kerstavond voorafgaand aan het overlijden van mijn moeder. Tientallen jaren heeft die herinnering – een van de weinige herinneringen die ik had (dacht te hebben) aan de tijd rond het overlijden van mijn moeder – deel uitgemaakt van mij.

    Het Mijnenveld

    Vandaag is het 17 januari 2023. Ik ben bezig mijn Verlaat Verdriet-werk te onderzoeken in verband met het verduurzamen van mijn werk. Het overdragen van mijn Verlaat Verdriet-werk. Het Mijnenveld – de invloed van ervaringen voor, tijdens en na het overlijden van de ouder(s) – speelt daarin een grote rol. Als ergens mijn kennis en kunde zichtbaar en overdraagbaar is, dan is dat in Het Mijnenveld.

    Verhuizing

    Vandaag maak ik mij gedachten over de invloed van ‘verhuizing’ na het overlijden van de ouder(s). Even kan ik niet verder met denken en schrijven. Neem een korte time-out. Zoek even de stilte en de donkerte op van mijn slaapkamer. Van m’n bed. Pak een boek. Nog voor ik het boek open heb geslagen dringt het op volle kracht tot mij door. Dat wat ik op 19 december 2022 heb geschreven over de kerstnacht kan niet waar zijn.

    Dat wat ik tientallen jaren heb gehouden voor een herinnering aan de nacht voor mijn moeder overleed. Waar ik nooit een seconde aan heb getwijfeld IS NIET WAAR. KAN NIET WAAR ZIJN. Kan zelfs helemaal niet waar zijn. De situatie die ik in deze blog beschrijf – het huis, mijn kamer, mijn bed, de plek. Dat is het huis en de plek waar we vijf jaar na het overlijden van mijn moeder naartoe zijn verhuisd. Even voel ik een enorme kortsluiting in me. Even wordt het helemaal donker. Wat ik schreef kan dus niet waar zijn. Althans: niet waar het de avond voor de dood van mijn moeder betrof.

    Waarschijnlijk is het waar dat er blazers Stille nacht bliezen in de nabije buurt van ons huis. Dat is heel goed mogelijk. Mogelijk heb ik me op die avond ergens ongemakkelijk over gevoeld. Of ongelukkig. Maar het is niet zo dat dit verbonden was aan het ziekbed van mijn moeder. Althans niet op de manier zoals ik in mijn blog beschrijf.

    Lees meer

    Blog In je hele lijf ervaren 

    Kijk

    Het Mijnenveld , module 5 uit de serie video’s Rouw kent een tijd.