• | | |

    Samen leren van de overeenkomsten en de verschillen

    DoorTitia Liese

    Workshop Verlaat Verdriet. Januari 2022. Van de oorspronkelijk maximaal vier deelnemers haakten twee voorafgaand aan de workshop door verschillende oorzaken af.
    Twee deelnemers aan deze workshop dus. Twee vrouwen. Beiden tweede helft veertig. Beiden verloren hun moeder. De ene deelneemster verloor op haar negentiende haar moeder, plotseling en onverwacht. De andere deelneemster verloor voor haar derde jaar haar moeder door ziekte.

    Spannend

    Dan is het voor mij wel even spannend. Twee deelneemsters die op zeer uiteenlopende leeftijden hun moeder verloren. De ene dochter-zonder-moeder zonder talige herinneringen aan de moeder die ze maar zo kort heeft meegemaakt. De andere dochter-zonder-moeder die als adolescent haar moeder verloor. ‘Ik heb mijn moeder toch negentien jaar gehad’ zoals deze deelneemster het zelf zei.

    Overeenkomsten en verschillen

    ‘Gaat het lukken?’ vroeg ik me af toen duidelijk was dat twee Verlaat Verdriet-ers zich hadden teruggetrokken van de workshop. ‘Gaat het lukken om in deze workshop zij aan zij op te trekken? Te leren van de overeenkomsten? Maar ook van de verschillen?
    Op donderdagavond starten we. Twee deelneemsters. En ik. Drie vrouwen. Alle drie verloren we jong onze moeder. Drie vrouwen die elkaar tot donderdagavond niet kenden. Elkaar nooit eerder ontmoetten.

    Samen

    Twee-en-halve dag samen. Vertellen. Luisteren. Delen. Zoeken naar woorden voor ervaringen. Voor gevoelens. Vinden. Onderzoeken. Theorie en praktijk. Samen aan het werk in de veiligheid van de workshop Verlaat Verdriet. Zij aan zij. Weer een bijzondere ervaring rijker!

  • | |

    Misschien wel mooier dan het origineel …

    DoorTitia Liese

    Misschien wel mooier ……

    ‘Kennen jullie de Japanse manier om gebroken keramiek te herstellen? Bijvoorbeeld een dierbare schaal die in scherven is gevallen?’

    Overlevingspatronen

    We zijn samen aan het werk in de Verlaat Verdriet basis-workshop van december 2021. Intensief. Intens. ‘Wie ben ik zonder (mijn) overlevingspatronen?’ Een vraag – een van de vele vragen – waar Verlaat Verdriet-ers een antwoord op zoeken. ‘Ben ik dan nog iemand?’ ‘Besta ik nog als ik (mijn) overlevingspatronen los laat?’ ‘Kan ik dan nog bestaan?’ ‘Kennen mijn naasten mij dan nog?’ ‘Willen mijn naasten mij dan nog?’

    Mooier dan het origineel?

    Een van de deelnemers vertelt over zijn ontdekking van de Japanse manier om gebroken voorwerpen van keramiek te herstellen. Met lijm. En vloeibaar goud. Hij laat een foto zien. Keramiek. Zichtbaar gebroken geweest. Met de grootst mogelijke toewijding opnieuw in elkaar gezet. Hersteld. Op een prachtige manier. Met lijm. En met vloeibaar goud.

    We kijken elkaar aan. Zou het? Kan het zo zijn? Herstelt een verlaat rouwproces mij? Kan een verlaat rouwproces mij herstellen? Mooier dan het was? Mooier dan het origineel?
    JA! komen we samen tot de conclusie. Het kan. We hebben er vertrouwen in. Een verlaat rouwproces herstelt ons. We worden mooier dan het was.

    Lees meer

    De Japanse manier van keramiek herstellen Kintsugi.
    Maxine Harris De herschepping van het ik.
    Basisworkshop Verlaat Verdriet.

     

  • | |

    Misschien wel mooier dan het origineel …

    DoorTitia Liese

    Misschien wel mooier ……

    ‘Kennen jullie de Japanse manier om gebroken keramiek te herstellen? Bijvoorbeeld een dierbare schaal die in scherven is gevallen?’

    Overlevingspatronen

    We zijn samen aan het werk in de Verlaat Verdriet basis-workshop van december 2021. Intensief. Intens. ‘Wie ben ik zonder (mijn) overlevingspatronen?’ Een vraag – een van de vele vragen – waar Verlaat Verdriet-ers een antwoord op zoeken. ‘Ben ik dan nog iemand?’ ‘Besta ik nog als ik (mijn) overlevingspatronen los laat?’ ‘Kan ik dan nog bestaan?’ ‘Kennen mijn naasten mij dan nog?’ ‘Willen mijn naasten mij dan nog?’

    Mooier dan het origineel?

    Een van de deelnemers vertelt over zijn ontdekking van de Japanse manier om gebroken voorwerpen van keramiek te herstellen. Met lijm. En vloeibaar goud. Hij laat een foto zien. Keramiek. Zichtbaar gebroken geweest. Met de grootst mogelijke toewijding opnieuw in elkaar gezet. Hersteld. Op een prachtige manier. Met lijm. En met vloeibaar goud.

    We kijken elkaar aan. Zou het? Kan het zo zijn? Herstelt een verlaat rouwproces mij? Kan een verlaat rouwproces mij herstellen? Mooier dan het was? Mooier dan het origineel?
    JA! komen we samen tot de conclusie. Het kan. We hebben er vertrouwen in. Een verlaat rouwproces herstelt ons. We worden mooier dan het was.

    Lees meer

    De Japanse manier van keramiek herstellen Kintsugi.
    Maxine Harris De herschepping van het ik.
    Basisworkshop Verlaat Verdriet.

     

  • | | |

    Al werkend doe je verrassende ontdekkingen

    DoorTitia Liese

    Vijftien jaar geleden besloot ik: ‘ik stop met informatie zoeken over jong ouderverlies in de literatuur’. Tot die tijd las ik, maar vond nooit wat ik nodig had. ‘Ik stop er over te lezen. De informatie die ik nodig heb voor mijn Verlaat Verdriet-werk moet ik daar zoeken waar die informatie beschikbaar is. Bij mijzelf. Bij mijn mede-verlaat Verdriet-ers’.

    Onderzoek

    Ik onderzocht mijn eigen verhaal. Mijn eigen ervaringen. Nauwkeurig. En kwam tot verrassende ontdekkingen. Ik luisterde naar de verhalen van de Verlaat Verdriet-ers met wie ik al lang werk. Naar hun ervaringen. Onderzocht hun ervaringen. Nauwkeurig. En kwam tot verrassende ontdekkingen. Zo kreeg in de loop van vele jaren mijn visie op de impact van jong ouderverlies op de langere termijn vorm.

    Titia, wacht even

    Het is vrijdagmiddag, nu enige maanden geleden. We zijn aan het werk in de basisworkshop Verlaat Verdriet. ‘Titia, wacht even’ roep een van de deelnemers plotseling. Ik deel, als gewoonlijk tijdens de basisworkshop, de theorie over Verlaat Verdriet die ik heb ontwikkeld. We zijn al even op weg. ‘Wat jij nu zegt is precies wat Deb Dana schrijft in haar praktijkboeken over de polyvagaal-theorie en de werking van de nervus vagus.

    Jong ouderverlies

    Ik ben verrast. Ga na de workshop meteen op zoek naar de genoemde boeken. Bestel ze. Begin met lezen. En ja: het klopt. Het klopt precies op wat ik heb ontdekt. Op mijn bevindingen. Op wat ik al jaren zeg over de impact van jong ouderverlies. En ik ben verrast hoe bevindingen die ik nu lees al jaren geïntegreerd zijn in mijn Verlaat Verdriet-werk. In de Verlaat Verdriet-workshops die ik geef, in De kunst van het verbinden (momenteel niet beschikbaar). In schrijf-retreat De weg van liefde, in BeeldTaal. En in Rouw kent geen tijd.

    Informatie

    Ben je benieuwd naar Deb Dana over de polyvagaaltheorie en de werking van de nervus vagus? Deb Dana.
    Ben je benieuwd naar mijn visie op de impact van het onomkeerbare verlies van je ouder(s) in je jeugd? Rouw kent geen tijd.