• | | |

    Al werkend doe je verrassende ontdekkingen

    DoorTitia Liese

    Vijftien jaar geleden besloot ik: ‘ik stop met informatie zoeken over jong ouderverlies in de literatuur’. Tot die tijd las ik, maar vond nooit wat ik nodig had. ‘Ik stop er over te lezen. De informatie die ik nodig heb voor mijn Verlaat Verdriet-werk moet ik daar zoeken waar die informatie beschikbaar is. Bij mijzelf. Bij mijn mede-verlaat Verdriet-ers’.

    Onderzoek

    Ik onderzocht mijn eigen verhaal. Mijn eigen ervaringen. Nauwkeurig. En kwam tot verrassende ontdekkingen. Ik luisterde naar de verhalen van de Verlaat Verdriet-ers met wie ik al lang werk. Naar hun ervaringen. Onderzocht hun ervaringen. Nauwkeurig. En kwam tot verrassende ontdekkingen. Zo kreeg in de loop van vele jaren mijn visie op de impact van jong ouderverlies op de langere termijn vorm.

    Titia, wacht even

    Het is vrijdagmiddag, nu enige maanden geleden. We zijn aan het werk in de basisworkshop Verlaat Verdriet. ‘Titia, wacht even’ roep een van de deelnemers plotseling. Ik deel, als gewoonlijk tijdens de basisworkshop, de theorie over Verlaat Verdriet die ik heb ontwikkeld. We zijn al even op weg. ‘Wat jij nu zegt is precies wat Deb Dana schrijft in haar praktijkboeken over de polyvagaal-theorie en de werking van de nervus vagus.

    Jong ouderverlies

    Ik ben verrast. Ga na de workshop meteen op zoek naar de genoemde boeken. Bestel ze. Begin met lezen. En ja: het klopt. Het klopt precies op wat ik heb ontdekt. Op mijn bevindingen. Op wat ik al jaren zeg over de impact van jong ouderverlies. En ik ben verrast hoe bevindingen die ik nu lees al jaren geïntegreerd zijn in mijn Verlaat Verdriet-werk. In de Verlaat Verdriet-workshops die ik geef, in De kunst van het verbinden (momenteel niet beschikbaar). In schrijf-retreat De weg van liefde, in BeeldTaal. En in Rouw kent geen tijd.

    Informatie

    Ben je benieuwd naar Deb Dana over de polyvagaaltheorie en de werking van de nervus vagus? Deb Dana.
    Ben je benieuwd naar mijn visie op de impact van het onomkeerbare verlies van je ouder(s) in je jeugd? Rouw kent geen tijd.

  • | |

    Als ik doem denk, krijg ik doem

    DoorTitia Liese

    ‘Je leeft nu!’ Ik hoor de afkeuring in de stem van de therapeut. Trauma-therapeut, om precies te zijn. (dit vond 20 jaar geleden plaats – even ter mogelijke ontlasting van de therapeut). ‘Als ik wist hoe ik het anders moest doen, zou ik het doen. Meteen. Nu. Geloof me. En graag ook.’

    Bron van ellende

    ‘Ik ben een bron van veel ellende.’ Jaren voor mijn ervaring met de trauma-therapeut volgde ik een intensieve cursus over ‘Overtuigingen’. Hoe overtuigingen je leven vorm geven, om preciezer te zijn. Niet helemaal de goede volgorde, geef ik meteen toe. Wat ik nodig had was aandacht voor het vroege verlies van mijn moeder. Voor mijn verdriet. Niets meer, en niets liever. Wat ik nodig had was dus eigenlijk therapie. Niet een cursus waarmee ik alles wat op angstgevoelens leek op afstand kon (blijven) houden. Waarmee ik gewoon in mijn ‘anti-angst-modus’ kon blijven: met m’n verstand, in plaats van in m’n gevoel. Ik klampte een van de cursusleiders aan, van wie ik hoopte dat hij tenminste mijn verdriet zou willen zien. Zou willen horen. ‘Ga naar buiten, en geniet van je verdriet.’ kreeg ik als antwoord. Verbijsterd hoorde ik hem aan. ‘Zie je wel, ze zijn hier gek.’ Ik wist het. Meteen. En droop af. Teleurgesteld tot in m’n vezels.

    Slachtoffer

    In de weken na de cursus begon het langzaam tot me door te dringen. Langzaam, maar zeker, begon ik te beseffen wat ik al die jaren had gedaan. Ook al was ik er nog zo van overtuigd dat het niet zo was: ik leefde vanuit mijn gevoel slachtoffer te zijn. Slachtoffer van omstandigheden waar ik niet om had gevraagd – het verlies van mijn moeder (ik had beter kunnen weten, gezien de negatieve oordelen die ik had over ‘slachtofferschap’ – maar dit even terzijde). Ik leefde vanuit gevoelens van machteloosheid. Vanuit angst.

    De creërende kracht van angst

    Angst was mijn leidraad geworden. ‘Er kan nog een trein komen.’ Altijd voorbereid op het ergste. Altijd er voor zorgen dat ik nooit meer zo geraakt zou kunnen worden. Langzaam besefte ik wat ik deed. Hoe ik vanuit angst mijn leven – en mijn lijf – vorm gaf. De creërende kracht van angst. ‘Als ik doem denk, krijg ik doem.’

    Veranderkracht

    ‘Ik ben een bron van veranderkracht.’ Langzaam, maar zeker, voelde ik hoe een nieuwe overtuiging in mij aan kracht won. Het is niet dat ik van de ene dag in de andere dag in het paradijs terecht was gekomen, maar mijn leven veranderde wel. Ingrijpend. Voorgoed. Ik zette op het meest diepe niveau de stap van overleven naar leven.

  • | | |

    Ongeval: complicerende factoren bij Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

    De levenslange invloed van het vroege verlies van een ouder

    Extra complicerende factoren

    In de verlieservaringen van veel Verlaat Verdriet-ers doen zich tal van extra complicaties voor. Complicaties die ik in de komende weken in willekeurige volgorde voor je wil benoemen. Mogelijk doen zich ook bij jou complicaties voor en brengt alleen al het benoemen je nieuwe realisaties. En daarmee nieuwe perspectieven.

    Ongeval

    ‘Mijn moeder en ik zaten samen in de auto. In een bocht werden we frontaal aangereden door een andere personenauto. Mijn moeder en ik werden beiden uit de auto gehaald, we lagen naast elkaar in de berm. Mijn moeder overleed terwijl we daar lagen. Ik was zwaargewond en werd naar het ziekenhuis gebracht. Daar heb ik weken gelegen. De bestuurder van de andere auto bleek later dronken geweest te zijn.

    Vrouw, 33 jaar, 4,5 jaar toen ze haar moeder verloor. Haar moeder werd 34 jaar.

    Vragen

    Gaat dit thema ook op voor jou? Stel jezelf dan eens de volgende vragen:

    • Wat is er bij mij gebeurd?
    • Wat betekende dat voor mij?
    • Welke gevolgen heeft dat voor mij gehad?
    • Wat betekent dat voor mij in mijn leven van nu?
    • Wat ga ik daarmee doen?

    Verlaat Verdriet

    De impact van het vroege verlies van een ouder is in veel gevallen groot en omvangrijk voor het kind dat dit onomkeerbare verlies overkomt. Sporen van dit levens-veranderende verlies gaan een leven-lang mee en kunnen in je volwassenheid nog altijd vorm geven aan je leven.

    Verlate rouw

    Een verlaat rouwproces is een gecompliceerd proces. Voor veel verlaat verdriet-ers een  tocht door een mijnenveld.

    • Je moet teruggaan in de tijd;
    • Gedurende deze tocht stuit je op tal van mijnen (verstrikkingen);
    • Angst voor verandering speelt je parten;
    • Overlevingspatronen steken de kop op;
    • Je moet terug naar een plek waar je voor geen prijs naar terug wilt: het verliesmoment;
    • Je moet terug naar de gevolgen die dit vroege verlies voor je heeft gehad;
    • Intussen eist het leven van alle dag tijd en aandacht van je op.

    Tips

  • | | |

    Depressie: extra complicerende factoren bij Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

    De levenslange invloed van het vroege verlies van een ouder

    Extra complicerende factoren

    In de verlieservaringen van veel verlaat verdriet-ers doen zich tal van extra complicaties voor. Complicaties die ik in de komende weken in willekeurige volgorde voor je wil benoemen. Mogelijk doen zich ook bij jou complicaties voor en brengt alleen al het benoemen je nieuwe realisaties. En daarmee nieuwe perspectieven.

    Depressie

    ‘Mijn moeder kon het leven niet goed aan. Ze deed haar best, maar echt vrolijk was ze nooit. Toen ik 18 jaar was overleed ze door een hartstilstand. Ik ben altijd bang dat ik erfelijk ben belast. Maar soms denk ik ook dat ik mijn eigen somberheid zelf creëer door mijn angst ervoor.’

    Vrouw, 48 jaar, 18 jaar toen ze haar moeder verloor. Haar moeder werd 46  jaar.

    Vragen

    Gaat dit thema ook op voor jou? Stel jezelf dan eens de volgende vragen:

    • Wat is er bij mij gebeurd?
    • Wat betekende dat voor mij?
    • Welke gevolgen heeft dat voor mij gehad?
    • Wat betekent dat voor mij in mijn leven van nu?
    • Wat ga ik daarmee doen?

    Verlaat Verdriet

    De impact van het vroege verlies van een ouder is in veel gevallen groot en omvangrijk voor het kind dat dit onomkeerbare verlies overkomt. Sporen van dit levens-veranderende verlies gaan een leven-lang mee en kunnen in je volwassenheid nog altijd vorm geven aan je leven.

    Verlate rouw

    Een verlaat rouwproces is een gecompliceerd proces. Voor veel verlaat verdriet-ers een  tocht door een mijnenveld.

    • Je moet teruggaan in de tijd;
    • Gedurende deze tocht stuit je op tal van mijnen (verstrikkingen);
    • Angst voor verandering speelt je parten;
    • Overlevingspatronen steken de kop op;
    • Je moet terug naar een plek waar je voor geen prijs naar terug wilt: het verliesmoment;
    • Je moet terug naar de gevolgen die dit vroege verlies voor je heeft gehad;
    • Intussen eist het leven van alle dag tijd en aandacht van je op.

    Tips