• | |

    Doorgeeffuik

    DoorTitia Liese

    De doorgeeffuik

    ‘Als ik iets afmaak ga ik dood.’
    Dit antwoord kreeg Joke kort geleden van haar nichtje Mirjam. Joke (50+) is een dochter van een moeder (80+) die als kind in oorlogstijd haar moeder verloor.

    Verlies van moeder

    Mirjam (25+) verloor haar moeder op haar 16e na een langdurig ziekbed.
    Op een dag realiseerde Joke zich dat haar nichtje steeds opnieuw aan iets begon. Maar dat ze, waar ze ook aan begon, nooit iets afmaakte.
    Studie begonnen. Afgebroken.
    Relatie begonnen. Afgebroken.
    Nieuwe studie begonnen. Afgebroken.
    Nieuwe relatie begonnen. Afgebroken.
    Enzovoort. Enzovoort.
    Een vicieuze cirkel.

    Vraag en antwoord

    Op haar vraag aan Mirjam: ‘Wat gebeurt er toch steeds met je? Waarom breek je steeds af waar je aan bent begonnen?’ kreeg Joke als antwoord van Mirjam: ‘Als ik iets afmaak ga ik dood.’

    Levensbedreigend ziek

    De moeder van Mirjam was jarenlang levensbedreigend ziek. Steeds weer was haar moeder bezig iets af te maken om afscheid van het leven te kunnen nemen.
    In een neerwaartse spiraal steeds dichter bij de dood. Tot de dood uiteindelijk daar was toen Mirjam 16 was, en haar moeder overleed.

    Dochter-zonder-moeder

    Joke, zelf dochter van een moeder-zonder-moeder, weet het een en ander van Verlaat Verdriet-patronen. En van de doorgeeffuik. Haar eigen moeder heeft (nog altijd) moeite met het onderkennen, laat staan het erkennen, van de patronen die ze heeft doorgegeven aan haar dochters.
    ‘Ik heb het verwerkt.’ zegt deze ruim 80-jarige moeder. ‘Dus ik heb niets doorgegeven.’ Haar dochter Joke weet beter. Bijvoorbeeld als het over angst(en) gaat.

    Doorgeeffuik

    Hoe zal het gaan met Mirjam?
    Met deze jonge vrouw die nooit iets af kan maken?
    Wat zal zij door gaan geven aan haar (toekomstige) kinderen als zij niet haar eigen angsten, haar eigen relatie tot de dood, het van dichtbij meegemaakte verval van krachten bij haar moeder, het verlies van haar moeder door de dood onder ogen gaat zien?
    De thema’s die ze daarin tegenkomt betekenis te geven als volwassen vrouw?
    Haar kind-angsten in het licht te zetten en ze te overwinnen?

    ‘Als ik iets afmaak ga ik dood’.
    De vrouw die nooit iets af kan maken uit angst voor haar eigen dood gun ik met heel mijn hart dat ze in begeweging komt.
    Dat ze haar angsten iets af te maken uit angst voor de dood overwint.
    Dat ze haar eigen leven kan gaan leven.
    Dat ze haar eigen weg zal kunnen gaan.
    Dat deze dochter-zonder-moeder, gesteund door de huidige kennis van de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn, de moed op gaat brengen haar eigen (toekomstige) kinderen de doorgeeffuik te besparen.  

  • | | |

    Boeken van Titia Liese over Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

    Boeken van Titia Liese over Verlaat Verdriet

    Verlaat Verdriet kent vele thema’s. Zoveel dat je er gemakkelijk de weg in kwijt raakt.
    Waar gaat dit over?
    Gaat dit over mij?
    Ben ik gek?
    Hoe krijg ik orde in de warboel in mijn hoofd?
    Hoe vind ik een uitweg uit mijn verdriet? Uit de boosheid? Uit de machteloosheid?

    Titia Liese

    Titia Liese heeft zich in de afgelopen 25 jaar gespecialiseerd in de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn. Als geen ander kent en herkent ze de thema’s die bij Verlaat Verdriet-ers spelen.

    Website

    Niet alleen kent ze de thema’s, ze heeft er ook over geschreven. Een grote en informatieve website www.verlaatverdriet.nu.
    Lees deze site, en er gaat een nieuwe wereld voor je open.

    Boeken

    Een drietal boeken van de hand van Titia Liese, die je laten kennismaken met de gevolgen van jong ouderverlies. Die je inzicht bieden in thema’s die mogelijk ook bij jou spelen. Die je helpen de uitweg te vinden in de warboel in je hoofd.

    Gids voor Verlaat Verdriet wijst je de weg in de Verlaat Verdriet-thema’s.

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek neemt je bij de hand en geeft je (innerlijke) zoektocht structuur. Een boek waar je ook je hulpverlener kennis mee kunt laten maken, zodat jullie samen aan de hand van de opdrachten en de werkbladen veilig aan het werk kunnen.

    Teruggaan, om verder te kunnen diept op een eenvoudige en toegankelijke manier thema’s voor je uit en laat je kennismaken met de ervaringen van andere Verlaat Verdriet-ers.

    Boeken bestellen

    Titia Liese werkt sinds 2015 samen met Heel Nederland Leest/uitgeverij Wedding in Harderwijk.
    Gids voor Verlaat Verdriet
    Verlaat Verdriet (Ver)Werboek
    Teruggaan, om verder te kunnen

    Vandaag voor 14 uur besteld, morgen in huis.

  • | | |

    Moedertaal

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

    Moedertaal

    Afgelopen week werd ik gebeld door een mevrouw die graag een afspraak met me wilde maken voor een gesprek. ‘Ik wil graag van je weten wat het verschil is als je afscheid hebt kunnen nemen van je moeder, of als je dat niet hebt gekund omdat je te jong was’.
    ‘Wat bedoel je?’ vraag ik haar verbaasd. ‘Wat bedoel je met het verschil als je afscheid hebt kunnen nemen van je moeder, of als je dat niet hebt gekund?’

    Ik voel al nattigheid.

    ‘Nou, mijn moeder is vlak na haar geboorte haar moeder verloren. En ik ben eigenlijk erg benieuwd naar wat mijn moeder aan mij heeft doorgegeven, omdat ze geen afscheid heeft kunnen nemen van haar moeder – omdat ze te jong was toen haar moeder overleed.
    De mevrouw die me belde volgt een opleiding rondom rouw. Haar vraag aan mij past in een opdracht die ze uit moet voeren.

    Misvattingen

    Aha!
    Hoor ik hier weer de grote misvatting die ontstaat als je geen verschil maakt tussen verdriet verwerken en verlies verwerken?
    Hoor ik hier weer de grote misvatting dat de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn een gevolg zijn als je als kind geen afscheid hebt kunnen nemen?
    Hoor ik hier weer de grote misvatting dat je ‘er later geen last van zult hebben’ als je maar afscheid hebt kunnen nemen van de ouder die je heel jong bent verloren?

    Gesprek

    We maken een afspraak voor een gesprek begin januari. De tijd zal me dus leren hoe het zit met deze mevrouw en de opleiding die ze volgt.

    Moedertaal

    Ondertussen houdt dit telefoongesprek me flink bezig.

    MOEDERTAAL zit in mijn hoofd.

    Bestaat Moedertaal?
    Wat is Moedertaal?
    Wat krijg je mee als je in je taalvorming de taal van je moeder meekrijgt?
    Wat loop je mis als je moeder overlijdt in je babytijd?
    Hoe kun je invulling geven aan MOEDERTAAL, als je als volwassene het gemis aan moeder(taal) ervaart?

    Gevolgen van jong ouderverlies

    Zo brengt een telefoongesprek als afgelopen week weer een nieuwe dimensie in mijn denken over de gevolgen van jong ouderverlies.
    Niet alleen voor Verlaat Verdriet-ers (bijvoorbeeld in het ontwikkelen van een passende werkvorm), maar ook naar professionals die nog altijd blijk geven de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn onvoldoende te kennen (en daar ondertussen wel cursussen en opleidingen in geven!).

  • | |

    Ik kan altijd een lichtje maken

    DoorTitia Liese

    Een lichtje maken

    ‘Ik kan altijd een lichtje maken’. Een aantal dagen geleden sprak ik aan de telefoon iemand die meer wilde weten over de jaartraining De kunst van het verbinden.

    Ze vraagt of er nog plaats is in de jaartraining De kunst van het verbinden (de jaartraining start op 9 december a.s. en is volgeboekt). ‘Ik heb al wel het een en ander gedaan’, vertelt ze, ‘Maar ik voel dat het eigenlijk tijd is om er weer aandacht aan te besteden. Ik heb je Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek erbij genomen en werd weer geraakt door jouw eigen ervaringsverhaal ‘Ik kan altijd een lichtje maken’.

    Bijzondere ervaring

    Voor mij is het elke keer weer een bijzondere ervaring als iemand me vertelt zoveel te hebben aan iets uit mijn Verlaat Verdriet-aanbod.
    Aan een basisworkshop.
    Aan de jaartraining De kunst van het verbinden.
    Aan Heel je leven.
    Of aan een van mijn boeken.

    Wintertijd

    Dan komt vaak, zoals nu ook gebeurde, een herinnering terug uit de tijd waarin ik zelf nog zo zoekend was naar wat goed was voor mij.
    Het verhaal over de lichtjes komt uit een tijd dat ik weer lange tijd achter elkaar gedeprimeerd was. In die tijd zag ik bij iemand een trosje ‘kerstboom’lichtjes voor het raam hangen. ‘Dat kan ik ook doen’ bedacht ik. ‘Ik hang een trosje ‘kerstboom’lichtjes voor m’n raam.’
    Op elke lange, grauwe, natte (winter)dag die maar niet over lijkt te gaan steek ik de lichtjes aan. Erbij bedenkend: ‘Ik kan altijd een lichtje maken’.     Ieder jaar als de wintertijd ingaat (behalve dit jaar. Dit jaar bleef het er tot vandaag bij) hang ik de lichtjes op. Ze blijven hangen tot de zomertijd weer ingaat.

    Lichtheid en plezier

    Mooi om herinnerd te worden aan mijn eigen advies door degene die ik aan de telefoon had. Want ja: het heeft me indertijd echt geholpen steeds weer te denken: ‘Ik kan altijd een lichtje maken.’
    Depressief of gedeprimeerd ben ik al jaren niet meer, maar de lichtjes brengen me nog altijd lichtheid en plezier.
    Dus ja: vanaf vanmiddag hangen de lichtjes weer voor m’n raam. Alsof ze nooit zijn weggeweest. Bij het ophangen dacht ik gewoontegetrouw: ‘Ik kan altijd een lichtje maken.’